Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17726
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tato 'nyedyuralaṃkāravatīvāsagṛhe sthitam / (1.1) Par.?
naravāhanadattaṃ taṃ saṃnidhau sarvamantriṇām // (1.2) Par.?
etya vijñāpayāmāsa marubhūtikasevakaḥ / (2.1) Par.?
sodaryaḥ sauvidallasya tadantaḥpurarakṣiṇaḥ // (2.2) Par.?
marubhūtermayā deva sevā varṣadvayaṃ kṛtā / (3.1) Par.?
bhojanācchādanaṃ dattaṃ sabhāryasyāmunā mama // (3.2) Par.?
ābhāṣitās tu tatpṛṣṭhe dīnārāḥ prativatsaram / (4.1) Par.?
pañcāśadye mamānena tāneṣa na dadāti me // (4.2) Par.?
mṛgyamāṇena caitena caraṇenāhamāhataḥ / (5.1) Par.?
tenopaviṣṭaḥ prāye 'haṃ siṃhadvāre 'sya tāvake // (5.2) Par.?
vicārayati cennātra devo me tatkaromy aham / (6.1) Par.?
agnipraveśamadhikaṃ kiṃ vacmyeṣa hi me prabhuḥ // (6.2) Par.?
ity uktvā virate tasmin marubhūtir abhāṣata / (7.1) Par.?
deyā mayāsmai dīnārāḥ sāṃprataṃ tu na santi me // (7.2) Par.?
ity uktavantaṃ sarveṣu prahasatsu svamantriṇam / (8.1) Par.?
naravāhanadattas taṃ marubhūtim abhāṣata // (8.2) Par.?
kimevaṃ mūrkhabhāvas te nādhikeyaṃ matistava / (9.1) Par.?
uttiṣṭha dīnāraśataṃ dehyasmā avilambitam // (9.2) Par.?
etatprabhorvacaḥ śrutvā marubhūtirvilajjitaḥ / (10.1) Par.?
tadaivānīya tattasmai sa dīnāraśataṃ dadau // (10.2) Par.?
tato 'tra gomukho 'vādīnna vācyo marubhūtikaḥ / (11.1) Par.?
vicitracittavṛttiryatsargo deva prajāpateḥ // (11.2) Par.?
yuṣmābhir eṣā kiṃ cātra ciradātur mahīpateḥ / (12.1) Par.?
tatsevakasya ca kathā prasaṅgākhyasya na śrutā // (12.2) Par.?
ciradātetyabhūtpūrvaṃ rājā cirapureśvaraḥ / (13.1) Par.?
sujanasyāpi tasyāsītparivāro 'tidurjanaḥ // (13.2) Par.?
deśāntarāgatas tasya prasaṅgo nāma bhūpateḥ / (14.1) Par.?
mittrābhyāṃ sahito dvābhyāṃ babhūva kila sevakaḥ // (14.2) Par.?
sevāṃ ca kurvatas tasya vyatītaṃ varṣapañcakam / (15.1) Par.?
na sa rājā dadau kiṃcinnimitte 'pyutsavādike // (15.2) Par.?
sa ca tasya na samprāpa vijñaptyavasaraṃ prabhoḥ / (16.1) Par.?
parivārasya daurātmyāt sakhyoḥ prerayatoḥ sadā // (16.2) Par.?
ekadā tasya rājñaś ca bālaḥ putro vyapadyata / (17.1) Par.?
duḥkhitaṃ caitya sarve 'pi bhṛtyāstaṃ paryavārayan // (17.2) Par.?
tanmadhye ca prasaṅgākhyaḥ śokādeva sa sevakaḥ / (18.1) Par.?
sakhibhyāṃ vāryamāṇo 'pi rājānaṃ taṃ vyajijñapat // (18.2) Par.?
bahukālaṃ vayaṃ deva sevakā na ca nastvayā / (19.1) Par.?
dattaṃ kiṃcittathāpīha sthitāḥ smastvatsutāśayā // (19.2) Par.?
tvayā yadi na dattaṃ tattvatputro 'smāsu dāsyati / (20.1) Par.?
so 'pi daivena nītaścettan naḥ kimiha sāṃpratam // (20.2) Par.?
vrajāma iti jalpitvā patitvā so 'sya pādayoḥ / (21.1) Par.?
rājñaḥ prasaṅgo niragātsakhidvayayutas tataḥ // (21.2) Par.?
aho putre 'pi baddhāsthāḥ sevakā me dṛḍhā ime / (22.1) Par.?
tadete mama na tyājyā iti saṃcintya tatkṣaṇam // (22.2) Par.?
sa rājā tān prasaṅgādīn ānāyyaiva tathā dhanaiḥ / (23.1) Par.?
apūrayad yathā bhūyo naitān dāridryam aspṛśat // (23.2) Par.?
evaṃ vicitrā dṛśyante svabhāvā deva dehinām / (24.1) Par.?
yatkāle sa nṛpo nādād akāle tu dadau tathā // (24.2) Par.?
ityākhyāya kathākhyānapaṭurbhūyaḥ sa gomukhaḥ / (25.1) Par.?
vatseśvarasutādeśād imām akathayat kathām // (25.2) Par.?
āsīdgaṅgātaṭe pūrvaṃ pūtapauraṃ tadambubhiḥ / (26.1) Par.?
saurājyaramyaṃ kanakapurākhyaṃ nagarottamam // (26.2) Par.?
yatra bandhaḥ kavigirāṃ chedaḥ pattreṣv adṛśyata / (27.1) Par.?
bhaṅgo 'lakeṣu nārīṇāṃ sasyasaṃgrahaṇe khalaḥ // (27.2) Par.?
tatra vāsukināgendratanayāt priyadarśanāt / (28.1) Par.?
jāto yaśodharākhyāyāṃ rājaputryāṃ mahāyaśāḥ // (28.2) Par.?
āsītkanakavarṣākhyo nagare nṛpatiḥ purā / (29.1) Par.?
kṛtsnabhūbhāravoḍhāpi yo 'śeṣaguṇabhūṣitaḥ // (29.2) Par.?
lubdho yaśasi na tvarthe bhītaḥ pāpānna śatrutaḥ / (30.1) Par.?
mūrkhaḥ parāpavādeṣu na ca śāstreṣu yo 'bhavat // (30.2) Par.?
alpatvaṃ yasya kope 'bhūnna prasāde mahātmanaḥ / (31.1) Par.?
cāpe ca baddhamuṣṭitvaṃ na dāne dhīracetasaḥ // (31.2) Par.?
yenātyadbhutarūpeṇa rakṣatā cākhilaṃ jagat / (32.1) Par.?
māravyathākulaś cakre dṛṣṭenaivābalājanaḥ // (32.2) Par.?
sa kadāciccharatkāle soṣmaṇyunmadavāraṇe / (33.1) Par.?
rājahaṃsaparīvāre sotsavānanditapraje // (33.2) Par.?
ātmatulyaguṇe rantuṃ citraprāsādam āviśat / (34.1) Par.?
ākṛṣṭakamalāmodavahanmārutaśītalam // (34.2) Par.?
tatra nirvarṇayan yāvat taccitraṃ sa praśaṃsati / (35.1) Par.?
tāvat praviśya bhūpaṃ taṃ pratīhāro vyajijñapat // (35.2) Par.?
ihāgato vidarbhebhyo 'pūrvaścitrakaraḥ prabho / (36.1) Par.?
ananyasamam ātmānaṃ citrakarmaṇyudāharan // (36.2) Par.?
roladevābhidhānena siṃhadvāre 'tra tena ca / (37.1) Par.?
etaddevābhilikhyādya cīrikollambitā kila // (37.2) Par.?
tac chrutvaivādarād bhūpenādiṣṭānayanaṃ sa tam / (38.1) Par.?
ānināya pratīhāro gatvā citrakaraṃ kṣaṇāt // (38.2) Par.?
sa praviśya dadarśātra citrālokanalīlayā / (39.1) Par.?
sthitaṃ kanakavarṣaṃ taṃ nṛpaṃ citrakaro rahaḥ // (39.2) Par.?
varanārīkucotsaṅgasamarpitatanūbharam / (40.1) Par.?
sahelodañcitakaropāttatāmbūlavīṭikam // (40.2) Par.?
praṇamya copaviṣṭastāṃ rājānaṃ vihitādaram / (41.1) Par.?
śanair vijñāpayām āsa roladevaḥ sa citrakṛt // (41.2) Par.?
cīrikollambitā deva tvatpādābjadidṛkṣayā / (42.1) Par.?
mayā na vijñānamadāttatkṣantavyamidaṃ mama // (42.2) Par.?
ādiśyatāṃ ca citre kimalikhāmīha rūpakam / (43.1) Par.?
bhavatvetatkalāśikṣāyatno me saphalaḥ prabho // (43.2) Par.?
iti citrakareṇokte sa rājā nijagāda tam / (44.1) Par.?
upādhyāya yathākāmaṃ kiṃcidālikhyatāṃ tvayā // (44.2) Par.?
hlādayāmo vayaṃ cakṣurbhrāntistvatkauśale tu kā / (45.1) Par.?
ity ukte tena rājñātra tatpārśvasthā babhāṣire // (45.2) Par.?
rājaivālikhyatāmanyair virūpaiḥ kiṃ prayojanam / (46.1) Par.?
tac chrutva citrakṛttuṣṭaḥ sa taṃ rājānamālikhat // (46.2) Par.?
tuṅgena nāsāvaṃśena dīrgharaktena cakṣuṣā / (47.1) Par.?
vipulena lalāṭena kutalaiḥ kuñcitāsitaiḥ // (47.2) Par.?
vistīrṇenorasā rūḍhabāṇādivraṇaśobhinā / (48.1) Par.?
bhujayugmena digdantikarākāreṇa hāriṇā // (48.2) Par.?
madhyena muṣṭimeyena kesarīndrakiśorakaiḥ / (49.1) Par.?
upāyanīkṛteneva parākramaparājitaiḥ // (49.2) Par.?
yauvanadviradālānanibhenoruyugeṇa ca / (50.1) Par.?
aśokapallavanibhenāṅghriyugmena cāruṇā // (50.2) Par.?
dṛṣṭvaiva svānurūpeṇa rūpeṇālikhitaṃ nṛpam / (51.1) Par.?
sādhuvādaṃ daduḥ sarve tasya citrakṛtastadā // (51.2) Par.?
jagadustaṃ ca necchāmo draṣṭumekākinaṃ prabhum / (52.1) Par.?
citrabhittau tadetasyāmetāsvālikhitāsviha // (52.2) Par.?
rājñīṣu madhyād ekāṃ tvaṃ suvicāryānurūpikām / (53.1) Par.?
likhopādhyāya pārśve 'tra pūrṇo netrotsavo 'stu naḥ // (53.2) Par.?
tac chrutvā sā vilokyātra citraṃ citrakaro 'bravīt / (54.1) Par.?
bhūyasīṣvapi naitāsu tulyā rājño 'sti kācana // (54.2) Par.?
jāne ca pṛthvyām evāsya tulyarūpāsti nāṅganā / (55.1) Par.?
astyekā rājaputrī ca śṛṇutākhyāmi tāṃ ca vaḥ // (55.2) Par.?
vidarbheṣv asti nagaraṃ śrīmatkuṇḍinasaṃjñakam / (56.1) Par.?
devaśaktiriti khyātastatrāsti ca mahīpatiḥ // (56.2) Par.?
tasyānantavatītyasti rājñī prāṇādhikapriyā / (57.1) Par.?
tasyāṃ tasya sutotpannā nāmnā madanasundarī // (57.2) Par.?
yasyā varṇayituṃ rūpam ekayā jihvayānayā / (58.1) Par.?
mādṛśaḥ kaḥ pragalbheta kiṃ tv etāvad vadāmy aham // (58.2) Par.?
tāṃ nirmāya vidhirmanye saṃjāteccho 'pi tadrasāt / (59.1) Par.?
nirmātumanyāṃ tadrūpāṃ yugair api na vetsyati // (59.2) Par.?
saikāsya rājñaḥ sadṛśī pṛthivyāṃ rājakanyakā / (60.1) Par.?
rūpalāvaṇyavinayair vayasā ca kulena ca // (60.2) Par.?
ahaṃ tayā hi tatrasthaḥ kadācitpreṣya ceṭikām / (61.1) Par.?
āhūto 'ntapuraṃ tasyā rājaputryā gato 'bhavam // (61.2) Par.?
tatrāpaśyamahaṃ tāṃ ca candanārdravilepanām / (62.1) Par.?
mṛṇālahārāṃ bisinīpattraśayyāvivartinīm // (62.2) Par.?
kadalīpattrapavanair vījyamānāṃ sakhījanaiḥ / (63.1) Par.?
pāṇḍukṣāmāmabhivyaktasmarasaṃjvaralakṣaṇām // (63.2) Par.?
he sakhyaś candanālepakadalīdalamārutaiḥ / (64.1) Par.?
kṛtam ebhiḥ kim etena viphalena śrameṇa vaḥ // (64.2) Par.?
ete hi mandapuṇyāṃ māṃ dahanti śiśirā api / (65.1) Par.?
evaṃ nivārayantīṃ ca sakhīr āśvāsanākulāḥ // (65.2) Par.?
vilokya tadavasthāṃ tāṃ tadvitarkasamākulaḥ / (66.1) Par.?
kṛtapraṇāmas tasyāś ca purato 'ham upāviśam // (66.2) Par.?
upādhyāyedṛgālikhya citre me dehi rūpakam / (67.1) Par.?
ity uktvā vepamānena pāṇinā dhṛtavartinā // (67.2) Par.?
śanair ālikhya sā bhūmau darśayantī nṛpātmajā / (68.1) Par.?
alekhayanmayā kaṃcidyuvānaṃ rūpavattaram // (68.2) Par.?
ālikhya sundaraṃ taṃ ca deva cintitavānaham / (69.1) Par.?
kāma evānayā sākṣādayamālekhito mayā // (69.2) Par.?
kiṃ tu puṣpamayaścāpo has te yannāsya lekhitaḥ / (70.1) Par.?
tena jāne na kāmo 'yaṃ tadrūpaḥ ko 'py asau yuvā // (70.2) Par.?
ayaṃ ca nūnamanayā dṛṣṭaḥ kvāpi śruto 'pi vā / (71.1) Par.?
etannibandhanaṃ cedamasyāḥ smaravijṛmbhitam // (71.2) Par.?
tadito me 'payātavyamugradaṇḍo hy ayaṃ nṛpaḥ / (72.1) Par.?
etatpitā devaśaktirbuddhvedaṃ na kṣameta me // (72.2) Par.?
ityālocyeva natvā tāmahaṃ madanasundarīm / (73.1) Par.?
rājakanyāṃ niragamaṃ tayā saṃmānitas tataḥ // (73.2) Par.?
śrutaṃ cātra mahārāja mayā parijanānmithaḥ / (74.1) Par.?
svair aṃ kathayato yatsā sānurāgā śrute tvayi // (74.2) Par.?
tataścitrapaṭe guptaṃ likhitāṃ tāṃ nṛpātmajām / (75.1) Par.?
ādāyāhaṃ bhavatpādamūlaṃ tvaritamāgataḥ // (75.2) Par.?
dṛṣṭvā ca devasyākāraṃ nivṛttaḥ saṃśayo mama / (76.1) Par.?
deva eva tayā citre maddhastenābhilekhitaḥ // (76.2) Par.?
sā cāsakṛnna sadṛśī śakyā likhitumity aham / (77.1) Par.?
citre devasya pārśve tāṃ na likhāmi samāmapi // (77.2) Par.?
ity uktavantaṃ taṃ roladevaṃ rājā jagāda saḥ / (78.1) Par.?
tarhi tvayā sā taccittrapaṭasthā darśyatāmiti // (78.2) Par.?
tato valgulikātastaṃ kṛṣṭvā paṭamadarśayat / (79.1) Par.?
sa citrakṛttāṃ citrasthāṃ rājñe madanasundarīm // (79.2) Par.?
rājā kanakavarṣo 'pi tāṃ sa citragatāmapi / (80.1) Par.?
vicitrarūpām ālokya sadyaḥ smaravaśaṃ yayau // (80.2) Par.?
pūrayitvā ca bahunā hemnā citrakaraṃ sa tam / (81.1) Par.?
āttapriyācitrapaṭo viveśābhyantaraṃ nṛpaḥ // (81.2) Par.?
tatra tadrūpalāvaṇyadarśanāttṛptalocanaḥ / (82.1) Par.?
tyaktasarvakriyastasthau tadekamayamānasaḥ // (82.2) Par.?
babādhe dhair yahārī taṃ nighnaṃllabdhāntaraḥ śaraiḥ / (83.1) Par.?
rūpaspardhāsamudbhūtamātsarya iva manmathaḥ // (83.2) Par.?
yā dattā rūpalubdhānāṃ smarārtistena yoṣitām / (84.1) Par.?
phaliteva ca saivāsya śataśākhaṃ mahīkṣitaḥ // (84.2) Par.?
tato dinaiś ca virahakṣāmapāṇḍuḥ śasaṃsa saḥ / (85.1) Par.?
āptebhyaḥ sacivebhyastatpṛcchyadbhyaḥ svaṃ manogatam // (85.2) Par.?
mantrayitvā ca taiḥ sākaṃ kanyāṃ madanasundarīm / (86.1) Par.?
yācituṃ prāhiṇoddūtaṃ sa rājñe devaśaktaye // (86.2) Par.?
saṃgamasvāmināmānaṃ kālajñaṃ kāryavedinam / (87.1) Par.?
vipramāttaṃ kulīnaṃ ca madhurodāttabhāṣiṇam // (87.2) Par.?
sa gatvā sumahārheṇa vipraḥ parikareṇa tān / (88.1) Par.?
vidarbhānsaṃgamasvāmī prāviśatkuṇḍinaṃ puram // (88.2) Par.?
yathāvattatra rājānaṃ devaśaktiṃ dadarśa tam / (89.1) Par.?
sa svāmino 'rthe tasmāc ca prārthayām āsa tatsutām // (89.2) Par.?
deyā tāvanmayānyasmai uhitaiṣā sa cocitaḥ / (90.1) Par.?
bhūpaḥ kanakavarṣo 'smādṛśo 'pyetāṃ ca yācate // (90.2) Par.?
tadetasmai dadāmyenāmiti saṃmantrya so 'pi ca / (91.1) Par.?
śraddadhe devaśaktistatsaṃgamasvāmino vacaḥ // (91.2) Par.?
darśayām āsa tasmai ca tasyā rūpamivādbhutam / (92.1) Par.?
nṛttaṃ madanasundaryāḥ sutāyāḥ sa mahīpatiḥ // (92.2) Par.?
tatas taddarśanaprītaṃ saṃgamasvāminaṃ sa tam / (93.1) Par.?
pratipannasutādānaḥ saṃmānya prāhiṇonnṛpaḥ // (93.2) Par.?
niścitya lagnamudvāhahetorāgamyatāmiha / (94.1) Par.?
saṃdiśyeti samaṃ tena pratidūtaṃ sasarja ca // (94.2) Par.?
āgatya saṃgamasvāmī pratidūtayuto 'tha saḥ / (95.1) Par.?
rājñe kanakavarṣāya siddhaṃ kāryaṃ nyavedayat // (95.2) Par.?
tato lagnaṃ viniścitya pratidūtaṃ prapūjya tam / (96.1) Par.?
asakṛttāṃ ca vijñāya raktāṃ madanasundarīm // (96.2) Par.?
tadvivāhāya durvāravīryo niḥśaṅkamānasaḥ / (97.1) Par.?
rājā kanakavarṣo 'sau prāyāttatkuṇḍinaṃ puram // (97.2) Par.?
aśokalatayārūḍhaḥ pratyantāraṇyavāsinaḥ / (98.1) Par.?
prāṇiprāṇaharān nighnan siṃhādīñ śabarān iva // (98.2) Par.?
vidarbhān prāpya nagaraṃ kuṇḍinaṃ tadviveśa saḥ / (99.1) Par.?
nirgatenāgrato rājñā sahito devaśaktinā // (99.2) Par.?
tatra paurapuraṃdhrīṇāṃ vilabdhanayanotsavaḥ / (100.1) Par.?
sajjitodvāhasaṃbhāraṃ prāviśadrājamandiram // (100.2) Par.?
viśrāmyati sma tatraitatsa dinaṃ saparicchadaḥ / (101.1) Par.?
devaśaktinṛpodārakṛtācārānurañjitaḥ // (101.2) Par.?
anyedyurdevaśaktistāṃ tasmai madanasundarīm / (102.1) Par.?
sutāṃ rājyaikaśeṣeṇa sarvasvena samaṃ dadau // (102.2) Par.?
sthitvā ca tatra saptāhaṃ sa rājā nagaraṃ nijam / (103.1) Par.?
āgātkanakavarṣo 'tha navavadhvā samaṃ tayā // (103.2) Par.?
prāpte kāntāyute tasmiñjagadānandadāyini / (104.1) Par.?
sakaumudīke śaśinīvāsīttatsotsavaṃ puram // (104.2) Par.?
sātha prāṇādhikā tasya rājño madanasundarī / (105.1) Par.?
āsīdbahvavarodhasyāpyacyutasyeva rukmiṇī // (105.2) Par.?
anyonyavadanāsaktalocanaiḥ smarasāyakaiḥ / (106.1) Par.?
kīlitāviva tau cāstāṃ daṃpatī cārupakṣmabhiḥ // (106.2) Par.?
ekadā cājagāmātra vikasatkesarāvaliḥ / (107.1) Par.?
dalayanmāninīmānamātaṅgaṃ madhukesarī // (107.2) Par.?
lagnālimālāmaurvīkāḥ puṣpeṣoḥ kusumākaraḥ / (108.1) Par.?
sajjīcakāra cotphullacūtavallīdhanurlatāḥ // (108.2) Par.?
vavau copavanānīva cetāṃsyadhvagayoṣitām / (109.1) Par.?
samuddīpitakāmāni kampayanmalayānilaḥ // (109.2) Par.?
pūrā nadīnāṃ puṣpāṇi tarūṇāṃ śaśinaḥ kalāḥ / (110.1) Par.?
kṣīṇāni punarāyānti yauvanāni na dehinām // (110.2) Par.?
bho muktamānakalahā ramadhvaṃ dayitānvitāḥ / (111.1) Par.?
itīva madhurālāpāḥ kokilā jagadur janān // (111.2) Par.?
tatkāle ca madhudyānaṃ vihartuṃ praviveśa saḥ / (112.1) Par.?
rājā kanakavarṣo 'tra sarvair antaḥpuraiḥ saha // (112.2) Par.?
muṣṇañ śriyam aśokānāṃ raktaiḥ parijanāmbaraiḥ / (113.1) Par.?
gītair varāṅganānāṃ ca kokilabhramaradhvanim // (113.2) Par.?
devyā madanasundaryā samaṃ tatra sa bhūpatiḥ / (114.1) Par.?
cikrīḍa sāvarodho 'pi kusumāvacayādibhiḥ // (114.2) Par.?
vihṛtya cātra suciraṃ snātuṃ godāvarīṃ nṛpaḥ / (115.1) Par.?
avatīrya jalakrīḍāṃ sāntaḥpurajano vyadhāt // (115.2) Par.?
mukhaiḥ padmāni nayanair utpalāni payodharaiḥ / (116.1) Par.?
rathāṅganāmnāṃ yugmāni nitambaiḥ pulinasthalīḥ // (116.2) Par.?
vijitya tasyāḥ saritaḥ kṣobhayāmāsurāśayam / (117.1) Par.?
tarāṅgadarśitāmarṣabhrūbhaṅgāyāstadaṅganāḥ // (117.2) Par.?
ambhovihāravicaladvastravyaktāṅgabhaṅgiṣu / (118.1) Par.?
reme kanakavarṣasya tāsu tasya tadā manaḥ // (118.2) Par.?
ekāṃ cātāḍayadrājñīṃ hemakumbhadvayopame / (119.1) Par.?
kucayugme ca visrastavasane karavāriṇā // (119.2) Par.?
taddṛṣṭvā sā cukopāsyai serṣyā madanasundarī / (120.1) Par.?
kiyatkṣobhyā nadītyeva sodvegeva jagāda ca // (120.2) Par.?
uttīrya cāmbhasaḥ prāyādāttavastrāntarā ruṣā / (121.1) Par.?
priyāparādhaṃ śaṃsantī taṃ sakhībhyaḥ svamandiram // (121.2) Par.?
tato jñātāśayastasyā jalakrīḍāṃ vimucya saḥ / (122.1) Par.?
rājā kanakavarṣo 'pi tadvāsagṛham āyayau // (122.2) Par.?
vāryamāṇo ruṣā tatra pañjarasthaiḥ śukair api / (123.1) Par.?
praviśya sa dadarśāntardevīṃ tāṃ manyupīḍitām // (123.2) Par.?
vāmahastatalanyastaviṣaṇṇavadanāmbujām / (124.1) Par.?
svacchamuktāphalanibhaiḥ patadbhir bāṣpabindubhiḥ // (124.2) Par.?
jaī viraho ṇa sahijjaī māṇo [suhā v] parivajjaṇīo te / (125.1) Par.?
viraho hiaa sahijjaī māṇo [evva] parivaḍhḍhaṇīo te // (125.2) Par.?
ia jāṇiūṇa ṇiuṇaṃ ciṭṭhasu olambiūṇa ikkadaram / (126.1) Par.?
uhaataadiṇṇapāo majjhaṇiviḍio dhuvaṃ viṇissihasi // (126.2) Par.?
itīmaṃ dvipadīkhaṇḍaṃ paṭhantīṃ sāśrugadgadam / (127.1) Par.?
niryaddantāṃśuhāriṇyā girāpabhraṃśamugdhayā // (127.2) Par.?
vilokya ca tathābhūtāṃ tāṃ kope 'pi manoramām / (128.1) Par.?
upāyayau salajjaś ca sabhayaś ca sa bhūpatiḥ // (128.2) Par.?
parāṅmukhīmathāśliṣya vacobhiḥ prītipeśalaiḥ / (129.1) Par.?
pravṛtto 'bhūtsavinayaistāṃ prasādayituṃ ca saḥ // (129.2) Par.?
vakroktisūcitāvadye parivāre papāta ca / (130.1) Par.?
tasyāścaraṇayor nindannātmānamaparādhinam // (130.2) Par.?
tatas tanmanyunevāśruvāsriṇā galitena sā / (131.1) Par.?
siñcantī kaṇṭhalagnāsya prasasāda mahīpateḥ // (131.2) Par.?
athaiṣa hṛṣṭo nītvā taddinaṃ kupitatuṣṭayā / (132.1) Par.?
rājā tayā sahāsevya rataṃ nidrāmagānniśi // (132.2) Par.?
supto dadarśa cākasmātsvapne vikṛtayā striyā / (133.1) Par.?
hṛtāmekāvalīṃ kaṇṭhāccūḍāratnaṃ ca mūrdhataḥ // (133.2) Par.?
tato 'py apaśyad vetālaṃ nānāprāṇyaṅgavigraham / (134.1) Par.?
bāhuyuddhe pravṛttaṃ ca taṃ sa bhūmāv apātayat // (134.2) Par.?
pṛṣṭhopaviṣṭaś coḍḍīya pakṣiṇeva vihāyasā / (135.1) Par.?
nītvā tena nṛpo 'mbhodhau vetālena sa cikṣipe // (135.2) Par.?
tataḥ kathaṃciduttīrṇaḥ paramekāvalīṃ gale / (136.1) Par.?
cūḍāmaṇiṃ ca taṃ mūrdhni pūrvavatsthitamaikṣata // (136.2) Par.?
etaddṛṣṭvā prabuddhaḥ sa prātaḥparicayāgatam / (137.1) Par.?
asya kṣapaṇakaṃ rājā phalaṃ svapnasya pṛṣṭavān // (137.2) Par.?
... / (138.1) Par.?
na vācyamapriyaṃ kiṃ tu kathaṃ pṛṣṭo na vacmi ye // (138.2) Par.?
yā tvayaikāvalī dṛṣṭā hṛtā cūḍāmaṇis tathā / (139.1) Par.?
saiṣa devyā viyogas te putreṇa ca bhaviṣyati // (139.2) Par.?
prāpte caikāvalīratne yaduttīrṇābdhinā tvayā / (140.1) Par.?
duḥkhānte so 'pi bhāvī te devīputrasamāgamaḥ // (140.2) Par.?
iti kṣapaṇakenokte vimṛśya sa nṛpo 'bravīt / (141.1) Par.?
putro me 'dyāpi nāstyeva sa tāvajjāyatāmiti // (141.2) Par.?
athopayātād aśrauṣīt sa rāmāyaṇapāṭhakāt / (142.1) Par.?
putrārthaṃ vihitakleśaṃ rājā daśarathaṃ nṛpam // (142.2) Par.?
tenodbhūtasutaprāpticintaḥ kṣapaṇake gate / (143.1) Par.?
rājā kanakavarṣastannināya vimanā dinam // (143.2) Par.?
rātrāv akasmāc caikākī vinidraḥ śayanasthitaḥ / (144.1) Par.?
dvāre 'nudghāṭite 'py antaḥ praviṣṭāṃ striyam aikṣata // (144.2) Par.?
vinītā saumyarūpā ca sā taṃ sāścaryamutthitam / (145.1) Par.?
kṛtapraṇāmaṃ dattāśīḥ kṣitīśvaram abhāṣata // (145.2) Par.?
putra māṃ viddhi tanayāṃ nāgarājasya vāsukeḥ / (146.1) Par.?
tvatpiturbhaginīṃ jyeṣṭhāṃ nāmnā ratnaprabhāmimām // (146.2) Par.?
rakṣārthaṃ te 'ntike śaśvadadṛṣṭā ca vasāmy aham / (147.1) Par.?
adya dṛṣṭvā sacintaṃ tvamātmā te darśito mayā // (147.2) Par.?
na draṣṭumutsahe glāniṃ tava tadbrūhi kāraṇam / (148.1) Par.?
ity uktaḥ sa tayā rājā pitṛṣvasrā jagāda tām // (148.2) Par.?
dhanyo 'hamamba yasyaivaṃ tvaṃ prasādaṃ karoṣi me / (149.1) Par.?
anirvṛtiṃ ca me viddhi putrāsaṃbhavahetukām // (149.2) Par.?
api rājarṣayo yatra purā daśarathādayaḥ / (150.1) Par.?
svargārtham aicchaṃs tatrāmba kathaṃ necchantu mādṛśāḥ // (150.2) Par.?
etatkanakavarṣasya nṛpates tasya sā vacaḥ / (151.1) Par.?
śrutvā ratnaprabhā nāgī bhrātuḥ putram uvāca tam // (151.2) Par.?
tarhi putra vadāmyekaṃ yam upāyaṃ kuruṣva tam / (152.1) Par.?
gatvā svāmikumāraṃ tvametadarthaṃ prasādaya // (152.2) Par.?
kumāradhārāṃ vighnāya patantīṃ mūrdhni duḥsahām / (153.1) Par.?
śarīrāntaḥpraviṣṭāyāḥ prabhavānme sahiṣyase // (153.2) Par.?
vighnajātaṃ vijityānyadapi prāpsyasi vāñchitam / (154.1) Par.?
ity uktvāntardadhe nāgī rājā hṛṣṭo 'kṣipatkṣapām // (154.2) Par.?
prātarmantriṣu vinyasya rājyaṃ putrābhikāṅkṣayā / (155.1) Par.?
yayau svāmikumārasya pādamūlaṃ sa bhūpatiḥ // (155.2) Par.?
tatra tīvraṃ tapaścakre tamārādhayituṃ prabhum / (156.1) Par.?
tayārpitabalo nāgyā śarīrāntaḥpraviṣṭayā // (156.2) Par.?
tato 'śaninibhā rājñaḥ patituṃ tasya mūrdhani / (157.1) Par.?
kumāravāridhārā sā pravṛttābhūdanāratam // (157.2) Par.?
sa ca sehe śarīrāntargatanāgībalena tām / (158.1) Par.?
tatas tasyādhivighnārthaṃ herambaṃ prair ayadguhaḥ // (158.2) Par.?
herambaścāsṛjattatra dhārāmadhye mahāviṣam / (159.1) Par.?
tasyājagaramatyugraṃ na sa tenāpyakampata // (159.2) Par.?
tato vināyakaḥ sākṣāddantāghātānuraḥsthale / (160.1) Par.?
etya dātuṃ pravavṛte tasyājayyaḥ surair api // (160.2) Par.?
matvā taṃ durjayaṃ devaṃ so 'tha stutibhir arcitum / (161.1) Par.?
rājā kanakavarṣastadviṣahyaivopacakrame // (161.2) Par.?
namaḥ sarvārthasaṃsiddhinidhikumbhopamātmane / (162.1) Par.?
lambodarāya vighneśa vyālālaṃkaraṇāya te // (162.2) Par.?
līlotkṣiptakarāghātavidhutāsanapaṅkajam / (163.1) Par.?
brahmāṇam apisotkampaṃ kurvañjaya gajānana // (163.2) Par.?
surāsuramunīndrāṇām apisanti na siddhayaḥ / (164.1) Par.?
atuṣṭe tvayi lokaikaśaraṇye śaṃkarapriya // (164.2) Par.?
ghaṭodaraḥ śūrpakarṇo gaṇādhyakṣo madotkaṭaḥ / (165.1) Par.?
pāśahasto 'mbarīṣaś ca jambakastriśikhāyudhaḥ // (165.2) Par.?
evamādyaiḥ stuvanti sma pāpaghnair aṣṭaṣaṣṭibhiḥ / (166.1) Par.?
tatsaṃkhyasthānaniyatair nāmabhistvāṃ surottamāḥ // (166.2) Par.?
smarataḥ stuvataś ca tvāṃ vinaśyati bhayaṃ prabho / (167.1) Par.?
raṇarājakuladyūtacaurāgniśvāpadādijam // (167.2) Par.?
iti stutipadair etair anyair bahuvidhaiś ca saḥ / (168.1) Par.?
nṛpaḥ kanakavarṣastaṃ vighneśvaramapūjayat // (168.2) Par.?
tuṣṭo 'smi na kariṣyāmi vighnaṃ te putramāpnuhi / (169.1) Par.?
ity uktvāntardadhe tatra rājñas tasya sa vighnajit // (169.2) Par.?
tataḥ svāmikumārastaṃ taddhārādhāriṇaṃ nṛpam / (170.1) Par.?
uvāca dhīra tuṣṭo 'smi tava yācasva tadvaram // (170.2) Par.?
tac chrutvā sa prahṛṣṭastaṃ devaṃ rājā vyajijñapat / (171.1) Par.?
tvatprasādena me nātha sūnurutpadyatāmiti // (171.2) Par.?
evamastu suto bhāvī bhavato madgaṇāṃśajaḥ / (172.1) Par.?
nāmnā hiraṇyavarṣaś ca bhaviṣyati sa bhūpate // (172.2) Par.?
ity uktvā garbhagehāntaḥ praveśāya tamāhvayat / (173.1) Par.?
saviśeṣaprasādepsur nṛpatiṃ barhivāhanaḥ // (173.2) Par.?
tenādṛśyāsya niragānnāgī dehānnṛpasya sā / (174.1) Par.?
viśanti śāpabhītā hi na kumāragṛhaṃ striyaḥ // (174.2) Par.?
tataḥ kanakavarṣo 'sau svena mānuṣatejasā / (175.1) Par.?
viveśa garbhabhavanaṃ tasya devasya pāvakeḥ // (175.2) Par.?
sa taṃ nāgyanadhiṣṭhānātpūrvatejovinākṛtam / (176.1) Par.?
dṛṣṭvā nṛpaṃ kim etat syād iti devo 'py acintayat // (176.2) Par.?
jñātvā nāgībalavyājanirvyūḍhaviṣamavratam / (177.1) Par.?
praṇidhānāc ca taṃ kruddhaḥ śaśāpa sa nṛpaṃ guhaḥ // (177.2) Par.?
vyājastvayā kṛto yasmādato jātena sūnunā / (178.1) Par.?
mahādevyā ca durdānta viyogas te bhaviṣyati // (178.2) Par.?
nirghātadāruṇaṃ śrutvā śāpametaṃ sa bhūpatiḥ / (179.1) Par.?
sūktaistuṣṭāva taṃ devaṃ mohaṃ muktvā mahākaviḥ // (179.2) Par.?
sa subhāṣitatuṣṭo 'tha ṣaṇmukhastam abhāṣata / (180.1) Par.?
rājaṃstuṣṭo 'smi sūktaiste śāpāntaṃ tava vacmi tat // (180.2) Par.?
bhaviṣyatyabdamekaṃ te patnīputraviyuktatā / (181.1) Par.?
mukto 'pamṛtyutritayāttau ca prāpsyasyataḥ param // (181.2) Par.?
ity uktvā viratālāpe ṣaṇmukhe sa praṇamya tam / (182.1) Par.?
tatprasādasudhātṛpto rājā svapuramāyayau // (182.2) Par.?
tatra tasyāmṛtasyando jyotsnāyām iva śītagoḥ / (183.1) Par.?
devyāṃ madanasundaryāṃ kramātsūnurajāyata // (183.2) Par.?
dṛṣṭvā sutamukhaṃ so 'tha rājā rājñī ca sā muhuḥ / (184.1) Par.?
atyānandasamāyukte nāvartetāṃ tadātmani // (184.2) Par.?
tatkālaṃ cotsavaṃ cakre vasu varṣan sa bhūpatiḥ / (185.1) Par.?
nijāṃ kanakavarṣākhyāṃ nayan bhuvi yathārthatām // (185.2) Par.?
pañcarātre gate ṣaṣṭhyāṃ rajanau jātaveśmani / (186.1) Par.?
kṛte rakṣāvidhau tatra megho 'śaṅkitamāgataḥ // (186.2) Par.?
tena vṛddhimavāptena tatrāvavre nabhaḥ kramāt / (187.1) Par.?
śatruṇopekṣiteneva rājyaṃ rājñaḥ pramādinaḥ // (187.2) Par.?
madasyeva kṣipandhārā varṣasyonmūlitadrumaḥ / (188.1) Par.?
tato dhāvitumārebhe vātamattamataṅgajaḥ // (188.2) Par.?
tatkṣaṇaṃ sārgalam apidvāramudghāṭya bhīṣaṇā / (189.1) Par.?
strī kāpi kṣurikāhastā jātaveśma viveśa tat // (189.2) Par.?
sā taṃ madanasundaryāḥ stanāsaktamukhaṃ sutam / (190.1) Par.?
hṛtvā devyāḥ pradudrāva saṃmohyaiva paricchadam // (190.2) Par.?
hā hā hṛto me rākṣasyā suta ityatha vihvalā / (191.1) Par.?
krandantī cānvadhāvattāṃ rājñī sā strīṃ tamasyapi // (191.2) Par.?
sā ca gatvā papāta strī sarasyantaḥ sabālakā / (192.1) Par.?
rājñī cānvapatatsāpi tatraivāpatyatṛṣṇayā // (192.2) Par.?
kṣaṇānmegho nivavṛte jagāmāntaṃ ca yāminī / (193.1) Par.?
jātaveśmani cākrandaḥ parivārasya śuśruve // (193.2) Par.?
rājā kanakavarṣo 'tha tac chrutvā jātavāsakam / (194.1) Par.?
etya putrapriyāśūnyaṃ dṛṣṭvā mohaṃ jagāma saḥ // (194.2) Par.?
samāśvasya ca hā devi hā putraka śiśo iti / (195.1) Par.?
vilapannatha sasmāra śāpaṃ taṃ vatsarāvadhim // (195.2) Par.?
bhagavañ śāpasaṃpṛkto mandapuṇyasya me varaḥ / (196.1) Par.?
kathaṃ skanda tvayā dattaḥ saviṣāmṛtasaṃnibhaḥ // (196.2) Par.?
hāhā yugasahasrābhaṃ kathaṃ neṣyāmi vatsaram / (197.1) Par.?
devyā madanasundaryā jīvitādhikayā vinā // (197.2) Par.?
ityākrandaṃś ca sa jñātavṛttāntair mantribhir nṛpaḥ / (198.1) Par.?
bodhyamāno 'pi na prāpa devyā saha gatāṃ dhṛtim // (198.2) Par.?
kramāc ca madanāvegavivaśo nirgataḥ purāt / (199.1) Par.?
viveśa vindhyakāntāramunmanībhūya sa bhraman // (199.2) Par.?
tatra bālamṛgīnetraiḥ priyāyā locanaśriyam / (200.1) Par.?
kabarībhārasaundaryaṃ camarīvālasaṃcayaiḥ // (200.2) Par.?
dṛṣṭaiḥ karikareṇūnāṃ gatair mantharatāṃ gateḥ / (201.1) Par.?
smaratas tasya jajvāla sutarāṃ madanānalaḥ // (201.2) Par.?
bhrāmyaṃstṛṣṇātapaklānto vindhyapādamavāpya saḥ / (202.1) Par.?
pītanirjharapānīyastarumūla upāviśat // (202.2) Par.?
tāvadguhāmukhādvindhyasyāṭṭahāsa ivonnadan / (203.1) Par.?
siṃhaḥ saṭālo nirgatya hantumabhyutpapāta tam // (203.2) Par.?
tatkṣaṇaṃ gaganāyātaḥ ko'pi vidyādharo javāt / (204.1) Par.?
nipatyāsiprahāreṇa siṃhaṃ tamakaroddvidhā // (204.2) Par.?
samīpam etya cāpṛcchad rājānaṃ taṃ sa khecaraḥ / (205.1) Par.?
rājan kanakavarṣaivaṃ prāpto 'syetāṃ kathaṃ bhuvam // (205.2) Par.?
tac chrutvā saṃsmṛtiṃ labdhā sa rājā pratyuvāca tam / (206.1) Par.?
virahānalavikṣiptaṃ kutastvaṃ vetsi māmiti // (206.2) Par.?
tato vidyādharo 'vādīdahaṃ pravrājako bhavan / (207.1) Par.?
mānuṣo bandhumittrākhyas tvatpure nyavasaṃ purā // (207.2) Par.?
sevayā prārthitenātra tvayā sāhāyake kṛte / (208.1) Par.?
vidyādharatvaṃ prāpto 'smi vīravetālasādhanāt // (208.2) Par.?
tena tvaṃ pratyabhijñāya kartuṃ te pratyupakriyām / (209.1) Par.?
tvajjighāṃsurayaṃ dṛṣṭvā siṃho vyapadito mayā // (209.2) Par.?
nāmnā bandhuprabhaścādya saṃvṛtto 'smīti vādinam / (210.1) Par.?
rājā kanakavarṣastaṃ jātaprītirabhāṣata // (210.2) Par.?
hanta smarāmi sā ceha maittrī nirvāhitā tvayā / (211.1) Par.?
tadbrūhi me kadā bhāvī bhāryāputrasamāgamaḥ // (211.2) Par.?
iti tasya vacaḥ śrutvā buddhvā vidyāprabhāvataḥ / (212.1) Par.?
vidyādharo 'bravīdbandhuprabhastaṃ sa mahībhṛtam // (212.2) Par.?
dṛṣṭayā vindhyavāsinyā patnīputrau tvamāpsyasi / (213.1) Par.?
tattatra gaccha siddhyai tvaṃ svalokaṃ ca vrajāmy aham // (213.2) Par.?
ity uktvā khaṃ gate tasminrājā labdhadhṛtiḥ śanaiḥ / (214.1) Par.?
prāyātkanakavarṣo 'sau draṣṭuṃ tāṃ vindhyavāsinīm // (214.2) Par.?
gacchantam abhyadhāvat taṃ nṛpaṃ vanyo mahān pathi / (215.1) Par.?
adhūtamastako mattaḥ prasāritakaraḥ karī // (215.2) Par.?
taṃ dṛṣṭvā śvabhramārgeṇa sa rājāpāsarat tathā / (216.1) Par.?
yathānudhāvansa gajo vipede śvabhrapātataḥ // (216.2) Par.?
tataḥ so 'dhvaśramāyāsaklānto rājā vrajan kramāt / (217.1) Par.?
uddaṇḍapuṇḍarīkāḍhyaṃ prāpad ekaṃ mahatsaraḥ // (217.2) Par.?
tatra snātvā ca pītvā ca jalaṃ jagdhamṛṇālakaḥ / (218.1) Par.?
viśrāntaḥ pādapatale kṣaṇaṃ jahre sa nidrayā // (218.2) Par.?
tāvac ca tena mṛgayānivṛttāḥ śabarāḥ pathā / (219.1) Par.?
āgatā dadṛśuḥ suptaṃ taṃ rājānaṃ sulakṣaṇam // (219.2) Par.?
te ca devyupahārāryaṃ baddhvā ninyustadaiva tam / (220.1) Par.?
svasya muktāphalākhyasya pārśvaṃ śabarabhūbhṛtaḥ // (220.2) Par.?
so 'pyenaṃ śabarādhīśaḥ praśastaṃ vīkṣya nītavān / (221.1) Par.?
ketanaṃ vindhyavāsinyāḥ paśūkartuṃ narādhipam // (221.2) Par.?
dṛṣṭvaiva ca sa devīṃ tāṃ praṇamaṃstadanugrahāt / (222.1) Par.?
rājā skandaprasādācca babhūva srastabandhanaḥ // (222.2) Par.?
tadālokyādbhutaṃ matvā tasya taṃ devyanugraham / (223.1) Par.?
mumoca taṃ sa rājānaṃ śabarādhipatirvadhāt // (223.2) Par.?
evaṃ kanakavarṣasya tṛtīyādapamṛtyutaḥ / (224.1) Par.?
atikrāntasya tasyābhūtpūrṇaṃ tacchāpavatsaram // (224.2) Par.?
tāvac ca tasya sā nāgī rājño madanasundarīm / (225.1) Par.?
devīṃ saputrām ādāya tatraivāgāt pitṛṣvasā // (225.2) Par.?
jagāda taṃ ca bho rājañ jñātakaumāraśāpayā / (226.1) Par.?
etau te rakṣitau yuktvā nītvā svabhavanaṃ mayā // (226.2) Par.?
tasmāt kanakavarṣa svau gṛhāṇaitau priyāsutau / (227.1) Par.?
bhuṅkṣvedaṃ pṛthivīrājyaṃ kṣīṇaśāpo 'dhunā hy asi // (227.2) Par.?
ity uktvā praṇataṃ sā taṃ nṛpaṃ nāgī tirodadhe / (228.1) Par.?
nṛpo 'pi svapnam iva tanmene bhāryāsutāgamam // (228.2) Par.?
tato 'sya rājño rājñyāś ca cirād āśliṣṭayor mithaḥ / (229.1) Par.?
agaladvirahakleśo harṣabāṣpāmbubhiḥ saha // (229.2) Par.?
tataḥ kanakavarṣaṃ taṃ buddhvā pṛthvīpatiṃ prabhum / (230.1) Par.?
muktāphalo 'patattasya śabarendraḥ sa pādayoḥ // (230.2) Par.?
kṣamayitvā ca pallīṃ svāṃ praveśya ca nijocitaiḥ / (231.1) Par.?
taistaiḥ sasutadāraṃ tam upacārair upācarat // (231.2) Par.?
so 'tha tatra sthito rājā dūtair ānāyayannṛpam / (232.1) Par.?
śvaśuraṃ devaśaktiṃ taṃ svasainyaṃ ca nijātpurāt // (232.2) Par.?
athāsthitakareṇukā madanasundarī tāṃ priyāṃ sutaṃ ca śarajanmanoditahiraṇyavarṣābhidham / (233.1) Par.?
vidhāya puratas tataḥ śvaśuraveśmavāsāditaś cacāla sa tadanvitaḥ kanakavarṣapṛthvīpatiḥ // (233.2) Par.?
avāpa ca sa vāsaraiḥ katipayair gṛhaṃ śvāśuraṃ vidarbhaviṣayāśritaṃ tad atha kuṇḍinākhyaṃ puram / (234.1) Par.?
samṛddhimati tatra ca śvaśurasatkṛtaḥ kānicid dināny abhajata sthitiṃ tanayadārasenāyutaḥ // (234.2) Par.?
prasthāya tataś ca śanaiḥ kanakapuraṃ prāptavān nijaṃ nagaram / (235.1) Par.?
pauravadhūjananayanaiś cirotsukaiḥ pīyamāna iva // (235.2) Par.?
aviśac ca rājadhānīṃ sutasahito madanasundarīyuktaḥ / (236.1) Par.?
utsava iva vigrahavān pramodaśobhānvitaḥ sa nṛpaḥ // (236.2) Par.?
abhiṣicya baddhapaṭṭāṃ tatra ca tāṃ madanasundarīmakarot / (237.1) Par.?
sarvāntaḥpuramukhyāmabhyudaye mānitaprakṛtiḥ // (237.2) Par.?
devyā tayā saha sutena ca tena baddhanityotsavaḥ punar adṛṣṭaviyogaduḥkhaḥ / (238.1) Par.?
niṣkaṇṭakaṃ kanakavarṣanareśvaro 'tha bhūmaṇḍalaṃ sacaturantamidaṃ śaśāsa // (238.2) Par.?
iti gomukhataḥ svamantrimukhyād rucirāṃ tatra kathāmimāṃ niśamya / (239.1) Par.?
naravāhanadattarājaputraḥ sadalaṃkāravatīyutastutoṣa // (239.2) Par.?
Duration=1.1780269145966 secs.