Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17487
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
śaunaka uvāca / (1.1) Par.?
ukto 'yaṃ harivaṃśas te parvāṇi nikhilāni ca / (1.2) Par.?
yathā puroktāni tathā vyāsaśiṣyeṇa dhīmatā // (1.3) Par.?
tat kathyamānam amṛtam itihāsasamanvitam / (2.1) Par.?
prīṇāty asmān amṛtavat sarvapāpapraṇāśanam // (2.2) Par.?
janamejayas tu nṛpatiḥ śrutvākhyānam anuttamam / (3.1) Par.?
saute kim akarot paścāt sarpasatrād anantaram // (3.2) Par.?
sūta uvāca / (4.1) Par.?
janamejayas tu nṛpatiḥ śrutvākhyānam anuttamam / (4.2) Par.?
yad ārabhat tad ākhyāsye sarpasatrād anantaram // (4.3) Par.?
tasmin satre samāpte tu rājā pārikṣitas tadā / (5.1) Par.?
yaṣṭuṃ sa vājimedhena saṃbhārān upacakrame // (5.2) Par.?
ṛtvikpurohitācāryān āhūyedam uvāca ha / (6.1) Par.?
yakṣye 'haṃ vājimedhena haya utsṛjyatām iti // (6.2) Par.?
tato 'sya vijñāya cikīrṣitaṃ tadā kṛṣṇo mahātmā sahasājagāma / (7.1) Par.?
pārikṣitaṃ draṣṭum adīnasattvam dvaipāyanaḥ sarvaparāvarajñaḥ // (7.2) Par.?
pārikṣitas tu nṛpatir dṛṣṭvā tam ṛṣim āgatam / (8.1) Par.?
arghyapādyāsanaṃ dattvā pūjayāmāsa śāstrataḥ // (8.2) Par.?
tau copaviṣṭāv abhitaḥ sadasyās tasya śaunaka / (9.1) Par.?
kathā bahuvidhāś citrāś cakrāte vedasaṃhitāḥ // (9.2) Par.?
tataḥ kathānte nṛpatiś codayāmāsa taṃ munim / (10.1) Par.?
pitāmahaṃ pāṇḍavānāṃ ātmanaḥ prapitāmaham // (10.2) Par.?
mahābhāratam ākhyānaṃ bahvarthaṃ bahuvistaram / (11.1) Par.?
nimeṣamātram iva me sukhaśravyatayā gatam // (11.2) Par.?
vibhūtivistarakathaṃ sarveṣāṃ vai yaśaskaram / (12.1) Par.?
tvayā tv abhihitaṃ brahmañ śaṅkhe kṣīram ivāhitam // (12.2) Par.?
nāmṛtenāpi tṛptiḥ syād yathā svargasukhena vā / (13.1) Par.?
tathā tṛptiṃ na gacchāmi śrutvemāṃ bhāratīṃ kathām // (13.2) Par.?
anumānya tu sarvajñaṃ pṛcchāmi bhagavann aham / (14.1) Par.?
hetuḥ kurūṇāṃ nāśasya rājasūyo mato mama // (14.2) Par.?
duḥsahānāṃ yathā dhvaṃso rājanyānām upaplavaḥ / (15.1) Par.?
rājasūyaṃ tathā manye yuddhārtham upakalpitam // (15.2) Par.?
rājasūyo hi somena śrūyate pūrvam āhṛtaḥ / (16.1) Par.?
tasyānte sumahadyuddham abhavat tārakāmayam // (16.2) Par.?
āhṛto varuṇenāpi tasyānte sumahākratoḥ / (17.1) Par.?
devāsuram abhūd yuddhaṃ sarvabhūtakṣayāvaham // (17.2) Par.?
hariścandras tu rājarṣir etaṃ kratum avāptavān / (18.1) Par.?
tatrāpy āḍībakam abhūd yuddhaṃ kṣatravināśanam // (18.2) Par.?
tato 'nantaram āryeṇa pāṇḍavenāpi dustaraḥ / (19.1) Par.?
mahābhāratasaṃhāraḥ saṃbhṛto 'gnir iva kratuḥ // (19.2) Par.?
tasya mūlaṃ hi yuddhasya lokakṣayakarasya ha / (20.1) Par.?
rājasūyo mahāyajñaḥ kimarthaṃ na nivāritaḥ // (20.2) Par.?
rājasūye hy asaṃhārye yajñāṅgaiś ca durāsadaiḥ / (21.1) Par.?
mithyāpraṇīte yajñāṅge prajānāṃ saṃkṣayo dhruvaḥ // (21.2) Par.?
bhavān api ca sarveṣāṃ pūrveṣāṃ naḥ pitāmahaḥ / (22.1) Par.?
atītānāgatajñaś ca nāthaś cādikaraś ca naḥ // (22.2) Par.?
te kathaṃ bhagavan netrā buddhimantaś cyutā nayāt / (23.1) Par.?
anāthā hy aparādhyante kunetāraś ca mānavāḥ // (23.2) Par.?
vyāsa uvāca / (24.1) Par.?
kālenādya parītās te tava vatsa pitāmahāḥ / (24.2) Par.?
na māṃ bhaviṣyaṃ papracchur na cāpṛṣṭo bravīmy aham // (24.3) Par.?
niḥsāmarthyaṃ ca paśyāmi bhaviṣyasya nivedanam / (25.1) Par.?
parihartuṃ na śakṣyāmi kālaniṣṭhāṃ hi tāṃ gatim // (25.2) Par.?
tvayā tv idam ahaṃ pṛṣṭo vakṣyāmy āgantu bhāvi yat / (26.1) Par.?
ataś ca balavān kālaḥ śrutvāpi na kariṣyasi // (26.2) Par.?
na saṃrambhān na cārambhān na vai sthāsyasi pauruṣe / (27.1) Par.?
lekhā hi kālalikhitā veleva duratikramāḥ // (27.2) Par.?
aśvamedhaḥ kratuḥ śreṣṭhaḥ kṣatriyāṇāṃ pariśrutaḥ / (28.1) Par.?
tena bhāvena te yajñaṃ vāsavo dharṣayiṣyati // (28.2) Par.?
yadi tac chakyate rājan parihartuṃ kathaṃcana / (29.1) Par.?
daivaṃ puruṣakāreṇa mā yajethāś ca taṃ kratum // (29.2) Par.?
na cāparādhaḥ śakrasya nopādhyāyagaṇasya te / (30.1) Par.?
tava vā yajamānasya kālo 'tra parameśvaraḥ // (30.2) Par.?
tasya saṃsthāpanam idam kālasya vaśavarti vai / (31.1) Par.?
tat praṇeyaṃ nibodhasva trailokyaṃ sacarācaram // (31.2) Par.?
yathā yaṣṭā nṛpaḥ svargaṃ gamiṣyati yugakṣaye / (32.1) Par.?
tathā yajñaphalānāṃ ca vikretāro dvijātayaḥ // (32.2) Par.?
nivṛttāv aśvamedhasya kiṃ nimittaṃ bhaviṣyati / (33.1) Par.?
śrutvā parihariṣyāmi bhagavan yadi śakyate // (33.2) Par.?
vyāsa uvāca / (34.1) Par.?
nimittaṃ bhavitā tatra brahmakopakṛtaṃ prabho / (34.2) Par.?
yatasva parihartuṃ tad ity etad bhadram astu te // (34.3) Par.?
tvayā dhṛtaḥ kratuś caiva vājimedhaḥ paraṃtapa / (35.1) Par.?
kṣatriyā nāhariṣyanti yāvad bhūmir dhariṣyati // (35.2) Par.?
janamejaya uvāca / (36.1) Par.?
nivṛttāv aśvamedhasya vipraśāpāgnitejasā / (36.2) Par.?
ahaṃ nimittaṃ iti ced bhayaṃ tīvraṃ ca jāyate // (36.3) Par.?
kathaṃ hy akīrtyā saṃyuktaḥ sukṛtī madvidho janaḥ / (37.1) Par.?
lokān utsahate gantuṃ khaṃ sapāśa iva dvijaḥ // (37.2) Par.?
yathā hy anāgatam idam dṛṣṭam atra praṇāśanam / (38.1) Par.?
yajñasya punarāvṛttir yady asty āśvāsayasva mām // (38.2) Par.?
vyāsa uvāca / (39.1) Par.?
upāttayajño devebhyo brāhmaṇeṣu nivatsyati / (39.2) Par.?
tejasābhyāhṛtaṃ tejas tejasyevāvatiṣṭhate // (39.3) Par.?
audbhido bhavitā kaścit senānīḥ kāśyapo dvijaḥ / (40.1) Par.?
aśvamedhaṃ kaliyuge punaḥ pratyāhariṣyati // (40.2) Par.?
tadyuge tatkulīnaś ca rājasūyam api kratum / (41.1) Par.?
āhariṣyati rājendra śvetagraham ivāntakaḥ // (41.2) Par.?
yathābalaṃ manuṣyāṇāṃ kartṝṇāṃ dāsyate phalam / (42.1) Par.?
yugāntadvāram ṛṣibhiḥ saṃvṛtaṃ vicariṣyati // (42.2) Par.?
tadāprabhṛti hāsyante nṛṇāṃ prāṇāḥ purākṛtīḥ / (43.1) Par.?
vinivartiṣyate loke vṛttānte vṛttimatsv api // (43.2) Par.?
tadā sūkṣmo mahodarko dustaro dānamūlavān / (44.1) Par.?
cāturāśramyaśithilo dharmaḥ pravicaliṣyati // (44.2) Par.?
tadā hy alpena tapasā siddhiṃ yāsyanti mānavāḥ / (45.1) Par.?
dhanyā dharmaṃ cariṣyanti yugānte janamejaya // (45.2) Par.?
Duration=0.28922486305237 secs.