Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): Pitṛ worship, pitṛyajña, śrāddha

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 16160
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
bhīṣma uvāca / (1.1) Par.?
tato 'haṃ tasya vacanān mārkaṇḍeyaṃ samāhitaḥ / (1.2) Par.?
praśnaṃ tam evānvapṛcchaṃ yan me pṛṣṭaḥ purā pitā // (1.3) Par.?
sa mām uvāca dharmātmā mārkaṇḍeyo mahātapāḥ / (2.1) Par.?
bhīṣma vakṣyāmi tattvena śṛṇuṣva prayato 'nagha // (2.2) Par.?
mayāpi hi prasādād vai dīrghāyuṣṭvaṃ pituḥ prabho / (3.1) Par.?
pitṛbhaktyaiva labdhaṃ ca prāgloke paramaṃ yaśaḥ // (3.2) Par.?
so 'haṃ yugasya paryante bahuvarṣasahasrike / (4.1) Par.?
adhiruhya giriṃ meruṃ tapo 'tapyaṃ suduścaram // (4.2) Par.?
tataḥ kadācit paśyāmi divaṃ prajvālya tejasā / (5.1) Par.?
vimānaṃ mahad āyāntam uttareṇa gires tadā // (5.2) Par.?
apaśyaṃ tatra caivāhaṃ śayānaṃ dīptatejasam / (6.1) Par.?
aṅguṣṭhamātraṃ puruṣam agnāv agnim ivāhitam // (6.2) Par.?
so 'haṃ tasmai namaskṛtvā praṇamya śirasā prabhum / (7.1) Par.?
saṃniviṣṭaṃ vimānasthaṃ pādyārghyābhyāṃ apūjayam // (7.2) Par.?
apṛcchaṃ caiva durdharṣaṃ vidyāma tvām kathaṃ prabho / (8.1) Par.?
daivataṃ hy asi devānām iti me vartate matiḥ // (8.2) Par.?
sa mām uvāca dharmātmā smayamāna ivānagha / (9.1) Par.?
na te tapaḥ sucaritaṃ yena māṃ nāvabudhyase // (9.2) Par.?
kṣaṇenaiva pramāṇaṃ sa bibhrad anyad anuttamam / (10.1) Par.?
rūpeṇa na mayā kaścid dṛṣṭapūrvaḥ pumān kvacit // (10.2) Par.?
sanatkumāra uvāca / (11.1) Par.?
viddhi māṃ brahmaṇaḥ putraṃ mānasaṃ pūrvajaṃ prabho / (11.2) Par.?
tapovīryāt samutpannaṃ nārāyaṇaguṇātmakam // (11.3) Par.?
sanatkumāra iti yaḥ śruto vedeṣu vai purā / (12.1) Par.?
so 'smi bhārgava bhadraṃ te kaṃ kāmaṃ karavāṇi te // (12.2) Par.?
ye tv anye brahmaṇaḥ putrā yavīyāṃsas tu te mama / (13.1) Par.?
bhrātaraḥ sapta durdharṣā yeṣāṃ vaṃśāḥ pratiṣṭhitāḥ // (13.2) Par.?
kratur vasiṣṭhaḥ pulahaḥ pulastyo 'tris tathāṅgirāḥ / (14.1) Par.?
trīṃl lokān dhārayantīmān devadānavapūjitāḥ // (14.2) Par.?
vayaṃ tu yatidharmāṇa āropyātmānam ātmani / (15.1) Par.?
prajādharmaṃ ca kāmaṃ ca vartayāmo mahāmune // (15.2) Par.?
yathotpannas tathaivāhaṃ kumāra iti viddhi mām / (16.1) Par.?
tasmāt sanatkumāreti nāmaitan me pratiṣṭhitam // (16.2) Par.?
madbhaktyā te tapaś cīrṇaṃ mama darśanakāṅkṣayā / (17.1) Par.?
eṣa dṛṣṭo 'si bhavatā kaṃ kāmaṃ karavāṇi te // (17.2) Par.?
ity uktavantaṃ tam ahaṃ pratyavocaṃ sanātanam / (18.1) Par.?
anujñāto bhagavatā prīyatā tena bhārata // (18.2) Par.?
tato 'ham artham etaṃ vai tam apṛcchaṃ sanātanam / (19.1) Par.?
pṛṣṭaḥ pitṝṇāṃ sargaṃ ca phalaṃ śrāddhasya cānagha / (19.2) Par.?
cicheda saṃśayaṃ bhīṣma sa tu deveśvaro mama // (19.3) Par.?
sa mām uvāca prītātmā kathānte bahuvārṣike / (20.1) Par.?
rame tvayāhaṃ viprarṣe śṛṇu sarvaṃ yathātatham // (20.2) Par.?
devān asṛjata brahmā māṃ yakṣyantīti bhārgava / (21.1) Par.?
tam utsṛjya tadātmānam ayajaṃs te phalārthinaḥ // (21.2) Par.?
te śaptā brahmaṇā mūḍhā naṣṭasaṃjñā vicetasaḥ / (22.1) Par.?
na sma kiṃcit prajānanti tato loko vyamuhyata // (22.2) Par.?
te bhūyaḥ praṇatāḥ sarve prāyācanta pitāmaham / (23.1) Par.?
anugrahāya lokānāṃ tatas tān abravīt prabhuḥ // (23.2) Par.?
prāyaścittaṃ caradhvaṃ vai vyabhicāro hi vaḥ kṛtaḥ / (24.1) Par.?
putrāṃś ca paripṛcchadhvaṃ tato jñānam avāpsyatha // (24.2) Par.?
prāyaścittakriyārthaṃ te putrān papracchur ārtavat / (25.1) Par.?
tebhyas te prayatātmānaḥ śaśaṃsus tanayās tadā // (25.2) Par.?
prāyaścittāni dharmajñā vāṅmanaḥkarmajāni vai / (26.1) Par.?
śaṃsanti kuśalā nityaṃ cakṣuṣmanto hi tattvataḥ // (26.2) Par.?
prāyaścittārthatattvajñā labdhasaṃjñā divaukasaḥ / (27.1) Par.?
gamyatāṃ putrakāś ceti putrair uktāś ca te tadā // (27.2) Par.?
abhiśaptās tu te devāḥ putravākyena tena vai / (28.1) Par.?
pitāmaham upāgacchan saṃśayacchedanāya vai // (28.2) Par.?
tatas tān abravīd devo yūyaṃ vai brahmavādinaḥ / (29.1) Par.?
tasmād yad uktā yūyaṃ tais tat tathā na tad anyathā // (29.2) Par.?
yūyaṃ śarīrakartāras teṣāṃ devā bhaviṣyatha / (30.1) Par.?
te tu jñānapradātāraḥ pitaro vo na saṃśayaḥ // (30.2) Par.?
anyonyapitaro yūyaṃ te caiveti nibodhata / (31.1) Par.?
devāś ca pitaraś caiva tad budhyadhvaṃ divaukasaḥ // (31.2) Par.?
tatas te punar āgamya putrān ūcur divaukasaḥ / (32.1) Par.?
brahmaṇā chinnasaṃdehāḥ prītimantaḥ parasparam // (32.2) Par.?
yūyaṃ vai pitaro 'smākaṃ yair vayaṃ pratibodhitāḥ / (33.1) Par.?
dharmajñāḥ kaś ca vaḥ kāmaḥ ko varo vaḥ pradīyatām / (33.2) Par.?
yad uktaṃ caiva yuṣmābhis tat tathā na tad anyathā // (33.3) Par.?
uktāś ca yasmād yuṣmābhiḥ putrakā iti vai vayam / (34.1) Par.?
tasmād bhavantaḥ pitaro bhaviṣyanti na saṃśayaḥ // (34.2) Par.?
yo 'niṣṭvā ca pitṝn śrāddhaiḥ kriyāḥ kāścit kariṣyati / (35.1) Par.?
rākṣasā dānavā nāgāḥ phalaṃ prāpsyanti tasya tat // (35.2) Par.?
śrāddhair āpyāyitāś caiva pitaraḥ somam avyayam / (36.1) Par.?
āpyāyyamānaṃ yuṣmābhir vardhayiṣyanti nityadā // (36.2) Par.?
śrāddhair āpyāyitaḥ somo lokam āpyāyayiṣyati / (37.1) Par.?
samudraparvatavanaṃ jaṃgamājaṃgamair vṛtam // (37.2) Par.?
śrāddhāni puṣṭikāmāś ca ye kariṣyanti mānavāḥ / (38.1) Par.?
tebhyaḥ puṣṭiṃ prajāś caiva dāsyanti pitaraḥ sadā // (38.2) Par.?
śrāddhe ca ye pradāsyanti trīn piṇḍān nāmagotrataḥ / (39.1) Par.?
sarvatra vartamānāṃs tān pitaraḥ sapitāmahāḥ / (39.2) Par.?
bhāvayiṣyanti satataṃ śrāddhadānena pūjitāḥ // (39.3) Par.?
iti tad vacanaṃ satyaṃ bhavatv adya divaukasaḥ / (40.1) Par.?
putrāś ca pitaraś caiva vayaṃ sarve parasparam // (40.2) Par.?
sanatkumāra uvāca / (41.1) Par.?
ta ete pitaro devā devāś ca pitaras tathā / (41.2) Par.?
anyonyapitaro hy ete devāś ca pitaraś ca ha // (41.3) Par.?
Duration=0.36769986152649 secs.