Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): agniṣṭoma
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17199
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
nīḍe kṛṣṇājinam āstṛṇāty adityās tvag asīti / (1.1) Par.?
so 'sāv eva bandhuḥ / (1.2) Par.?
athainam āsādayaty adityai sada āsīdeti / (1.3) Par.?
iyaṃ vai pṛthivy aditiḥ / (1.4) Par.?
seyam pratiṣṭhā / (1.5) Par.?
tad asyām evainam etat pratiṣṭhāyām pratiṣṭhāpayati / (1.6) Par.?
tasmād āhādityai sada āsīdeti // (1.7) Par.?
athaivam abhipadya vācayaty astabhnād dyāṃ vṛṣabho antarikṣam iti / (2.1) Par.?
devā ha vai yajñaṃ tanvānās te 'surarakṣasebhya āsaṅgād bibhayāṃcakruḥ / (2.2) Par.?
ta enam etaj jyāyāṃsam eva vadhāc cakrur yad āhāstabhnād dyāṃ vṛṣabho antarikṣam iti // (2.3) Par.?
amimīta varimāṇam pṛthivyā iti tad enenemāṃl lokān āspṛṇoti / (3.1) Par.?
tasya hi na hantāsti na vadho yeneme lokā āspṛtāḥ / (3.2) Par.?
tasmād āhāmimīta varimāṇam pṛthivyā iti // (3.3) Par.?
āsīdad viśvā bhuvanāni samrāḍ iti tad enenedaṃ sarvam āspṛṇoti / (4.1) Par.?
tasya hi na hantāsti na vadho yenedaṃ sarvam āspṛtam / (4.2) Par.?
tasmād āhāsīdad viśvā bhuvanāni samrāḍ iti // (4.3) Par.?
viśvettāni varuṇasya vratānīti tad asmā idaṃ sarvam anuvartma karoti yad idaṃ kiṃ ca na kaṃ cana pratyudyāminam / (5.1) Par.?
tasmād āha viśvettāni varuṇasya vratānīti // (5.2) Par.?
atha somaparyāṇahanena paryāṇahyati ned enaṃ nāṣṭrā rakṣāṃsi pramṛśān iti / (6.1) Par.?
garbho vā eṣa bhavati / (6.2) Par.?
tira iva vai garbhāḥ / (6.3) Par.?
tira ivaitat paryāṇaddham / (6.4) Par.?
tira iva vai devā manuṣyebhyaḥ / (6.5) Par.?
tira ivaitad yat paryāṇaddham / (6.6) Par.?
tasmād vai paryāṇahyati // (6.7) Par.?
sa paryāṇahyati vaneṣu vyantarikṣaṃ tatāneti / (7.1) Par.?
vaneṣu hīdam antarikṣaṃ vitataṃ vṛkṣāgreṣu / (7.2) Par.?
vājam arvatsu paya usriyāsv iti / (7.3) Par.?
vīryaṃ vai vājāḥ / (7.4) Par.?
pumāṃso 'rvantaḥ / (7.5) Par.?
puṃsv evaitad vīryaṃ dadhāti / (7.6) Par.?
paya usriyāsv iti / (7.7) Par.?
payo hīdam usriyāsu hitam / (7.8) Par.?
hṛtsu kratuṃ varuṇo vikṣv agnim iti / (7.9) Par.?
hṛtsu hy ayaṃ kratur manojavaḥ praviṣṭaḥ / (7.10) Par.?
vikṣv agnim iti / (7.11) Par.?
vikṣu hy ayam prajāsv agniḥ / (7.12) Par.?
divi sūryam adadhāt somam adrāv iti / (7.13) Par.?
divi hy asau sūryo hitaḥ / (7.14) Par.?
somam adrāv iti / (7.15) Par.?
giriṣu hi somaḥ / (7.16) Par.?
tasmād āha divi sūryam adadhāt somam adrāv iti // (7.17) Par.?
atha yadi dve kṛṣṇājine bhavatas tayor anyatarat pratyānahyati pratīnāhabhājanam / (8.1) Par.?
yady u ekam bhavati kṛṣṇājinagrīvā evāvakṛtya pratyānahyati pratīnāhabhājanaṃ sūryasya cakṣur ārohāgner akṣṇaḥ kanīnakaṃ yatraitaśebhir īyase bhrājamāno vipaściteti / (8.2) Par.?
sūryam evaitat purastāt karoti sūryaḥ purastān nāṣṭrā rakṣāṃsy apaghnanneti / (8.3) Par.?
athābhayenānāṣṭreṇa parivahanti // (8.4) Par.?
uddhate praugye phalake bhavataḥ / (9.1) Par.?
tadantareṇa tiṣṭhant subrahmaṇyaḥ prājati / (9.2) Par.?
śreyān vā eṣo 'bhyārohād bhavati / (9.3) Par.?
ko hy etam arhaty abhyāroḍhum / (9.4) Par.?
tasmād antareṇa tiṣṭhan prājati // (9.5) Par.?
palāśaśākhayā prājati / (10.1) Par.?
yatra vai gāyatrī somam acchāpatat tad asyā āharantyā apādas tābhyāyatya parṇam pracicheda gāyatryai vā somasya vā rājñaḥ / (10.2) Par.?
tat patitvā parṇo 'bhavat / (10.3) Par.?
tasmāt parṇo nāma / (10.4) Par.?
tad yad evātra somasya nyaktaṃ tad ihāpy asad iti / (10.5) Par.?
tasmāt palāśaśākhayā prājati // (10.6) Par.?
athānaḍvāhāv ājanti / (11.1) Par.?
tau yadi kṛṣṇau syātām anyataro vā kṛṣṇas tatra vidyād varṣiṣyaty aiṣamaḥ parjanyo vṛṣṭimān bhaviṣyatīti / (11.2) Par.?
etad u vijñānam // (11.3) Par.?
atha yunakty usrāv etaṃ dhūrṣāhāv iti / (12.1) Par.?
usrau hi bhavataḥ / (12.2) Par.?
dhūrṣāhāv iti / (12.3) Par.?
dhūrvāhau hi bhavataḥ / (12.4) Par.?
yujyethām anaśrū iti / (12.5) Par.?
yujyete hy anaśrū ity anārtāv iti / (12.6) Par.?
tad avīrahaṇāv ity apāpakṛtāv iti tat / (12.7) Par.?
brahmacodanāv iti / (12.8) Par.?
brahmacodanau hi bhavataḥ / (12.9) Par.?
svasti yajamānasya gṛhān gacchatam iti / (12.10) Par.?
yathaināvantarā nāṣṭrā rakṣāṃsi na hiṃsyur evam etad āha // (12.11) Par.?
atha paścāt parikramyāpālambam abhipadyāha somāya krītāyānubrūhīti somāya paryuhyamāṇāyeti vāto yatarathā kāmayeta // (13.1) Par.?
atha vācayati bhadro me 'si pracyavasva bhuvaspata iti / (14.1) Par.?
bhadro hy asyaiṣa bhavati / (14.2) Par.?
tasmān nānyam ādriyate / (14.3) Par.?
apy asya rājānaḥ sabhāgā āgacchanti / (14.4) Par.?
pūrvo rājño 'bhivadati / (14.5) Par.?
bhadro hi bhavati / (14.6) Par.?
tasmād āha bhadro me 'sīti / (14.7) Par.?
pracyavasva bhuvaspata iti / (14.8) Par.?
bhuvanānāṃ hy eṣa patiḥ / (14.9) Par.?
viśvāny abhi dhāmānīti / (14.10) Par.?
aṅgāni vai viśvāni dhāmāni / (14.11) Par.?
aṅgāny evaitad abhyāha / (14.12) Par.?
mā tvā paripariṇo vidan mā tvā paripanthino vidan mā tvā vṛkā aghāyavo vidann iti / (14.13) Par.?
yathainam antarā nāṣṭrā rakṣāṃsi na vindeyur evam etad āha // (14.14) Par.?
śyeno bhūtvā parāpateti / (15.1) Par.?
vaya evainam etad bhūtam prapātayati / (15.2) Par.?
yad vā ugraṃ tan nāṣṭrā rakṣāṃsi nānvavayanti / (15.3) Par.?
etad vai vayasām ojiṣṭham baliṣṭhaṃ yacchyenaḥ / (15.4) Par.?
tam evaitad bhūtam prapātayati yad āha śyeno bhūtvā parāpateti // (15.5) Par.?
atha śarīram evānvavahanti / (16.1) Par.?
yajamānasya gṛhān gaccha tan nau saṃskṛtam iti / (16.2) Par.?
nātra tirohitam ivāsti // (16.3) Par.?
atha subrahmaṇyām āhvayati / (17.1) Par.?
yathā yebhyaḥ pakṣyant syāt tān brūyād ity ahe vaḥ paktāsmīty evam evaitad devebhyo yajñaṃ nivedayati / (17.2) Par.?
subrahmaṇyo3ṃ subrahmaṇyo3m iti / (17.3) Par.?
brahma hi devān pracyāvayati / (17.4) Par.?
triṣkṛtva āha / (17.5) Par.?
trivṛddhi yajñaḥ // (17.6) Par.?
indrāgaccheti / (18.1) Par.?
indro vai yajñasya devatā / (18.2) Par.?
tasmād āhendrāgaccheti / (18.3) Par.?
hariva āgaccha medhātither meṣa vṛṣaṇaśvasya mene gaurāvaskandinn ahalyāyai jāreti / (18.4) Par.?
tad yāny evāsya caraṇāni tair evainam etat pramumodayiṣati // (18.5) Par.?
kauśika brāhmaṇa gautama bruvāṇeti / (19.1) Par.?
śaśvaddhaitad āruṇinādhunopajñātaṃ yad gautama bruvāṇeti sa yadi kāmayeta brūyād etad yady u kāmayetāpi nādriyeta / (19.2) Par.?
ityahe sutyām iti yāvadahe sutyā bhavati // (19.3) Par.?
devā brahmāṇa āgacchateti / (20.1) Par.?
tad devāṃś ca brāhmaṇāṃś cāha / (20.2) Par.?
etair hy atrobhayair artho bhavati yad devaiś ca brāhmaṇaiś ca // (20.3) Par.?
atha pratiprasthātāgreṇa śālām agnīṣomīyeṇa paśunā pratyupatiṣṭhate / (21.1) Par.?
agnīṣomau vā etam antarjambha ādadhāte yo dīkṣate / (21.2) Par.?
āgnāvaiṣṇavaṃ hy ado dīkṣaṇīyaṃ havir bhavati / (21.3) Par.?
yo vai viṣṇuḥ somaḥ sa / (21.4) Par.?
havir vā eṣa bhavati yo dīkṣate / (21.5) Par.?
tad enam antarjambha ādadhāte / (21.6) Par.?
tat paśunātmānaṃ niṣkrīṇīte // (21.7) Par.?
taddhaika āhavanīyād ulmukam āharanty ayam agnir ayaṃ somas tābhyāṃ saha sadbhyāṃ niṣkreṣyāmaha iti vadantaḥ / (22.1) Par.?
tad u tathā na kuryāt / (22.2) Par.?
yatra vā etau kva ca tat sahaiva // (22.3) Par.?
sa vai dvirūpo bhavati / (23.1) Par.?
dvidevatyo hi bhavati / (23.2) Par.?
devatayor asamade kṛṣṇasāraṅga syād ity āhur etaddhy enayo rūpatamam iveti / (23.3) Par.?
yadi kṛṣṇasāraṅgaṃ na vinded atho api lohitasāraṅga syāt // (23.4) Par.?
tasmin vācayati namo mitrasya varuṇasya cakṣase maho devāya tad ṛtaṃ saparyata dūredṛśe devajātāya ketave divasputrāya sūryāya śaṃsateti / (24.1) Par.?
nama evāsmā etat karoti / (24.2) Par.?
mitradheyam evainenaitat kurute // (24.3) Par.?
athādhvaryur ārohaṇaṃ vimuñcati / (25.1) Par.?
varuṇasyottambhanam asīty upastambhanenopastabhnāti / (25.2) Par.?
varuṇasya skambhasarjanī stha iti śamye udvṛhati / (25.3) Par.?
sa yad āha varuṇasya skambhasarjanī stha iti varuṇyo hy eṣa etarhi bhavati yat somaḥ krītaḥ // (25.4) Par.?
atha catvāro rājāsandīm ādadate / (26.1) Par.?
dvau vā asmai mānuṣāya rājña ādadāte / (26.2) Par.?
athaitāṃ catvāro yo 'sya sakṛt sarvasyeṣṭe // (26.3) Par.?
audumbarī bhavati / (27.1) Par.?
annaṃ vā ūrg udumbaraḥ / (27.2) Par.?
ūrjo 'nnādyasyāvaruddhyai / (27.3) Par.?
tasmād audumbarī bhavati // (27.4) Par.?
nābhidaghnā bhavati / (28.1) Par.?
atra vā annam pratitiṣṭhati / (28.2) Par.?
annaṃ somaḥ / (28.3) Par.?
tasmān nābhidaghnā bhavati / (28.4) Par.?
atro eva retasa āśayaḥ / (28.5) Par.?
retaḥ somaḥ / (28.6) Par.?
tasmād atradaghnā bhavati // (28.7) Par.?
tām abhimṛśati varuṇasya ṛtasadany asīti / (29.1) Par.?
atha kṛṣṇājinam āstṛṇāti varuṇasya ṛtasadanam asīti / (29.2) Par.?
athainam āsādayati varuṇasya ṛtasadanam āsīdeti / (29.3) Par.?
sa yad āha varuṇasya ṛtasadanam āsīdeti varuṇyo hy eṣa etarhi bhavati // (29.4) Par.?
athainaṃ śālām prapādayati / (30.1) Par.?
sa prapādayan vācayati yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūr astu yajñam / (30.2) Par.?
gayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro 'vīrahā pracarā soma duryān iti / (30.3) Par.?
gṛhā vai duryāḥ / (30.4) Par.?
gṛhān naḥ śivaḥ śānto 'pāpakṛt pracarety evaitad āha // (30.5) Par.?
atra haika udapātram upaninayanti yathā rājña āgatāyodakam āhared evam etad iti vadantaḥ / (31.1) Par.?
tad u tathā na kuryāt / (31.2) Par.?
mānuṣaṃ ha te yajñe kurvanti / (31.3) Par.?
vyṛddhaṃ vai tad yajñasya yan mānuṣam / (31.4) Par.?
ned vyṛddhaṃ yajñe karavāṇīti / (31.5) Par.?
tasmān nopaninayet // (31.6) Par.?
Duration=0.44263911247253 secs.