Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17206
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tad ya eṣa pūrvārdhyo varṣiṣṭha sthūṇārājo bhavati tasmāt prāṅ prakrāmati trīn vikramān / (1.1) Par.?
tacchaṅkuṃ nihanti / (1.2) Par.?
so 'ntaḥpātaḥ // (1.3) Par.?
tasmān madhyamācchaṅkor dakṣiṇā pañcadaśa vikramān prakrāmati / (2.1) Par.?
tacchaṅkuṃ nihanti / (2.2) Par.?
sā dakṣiṇā śroṇiḥ // (2.3) Par.?
tasmān madhyamācchaṅkor udaṅ pañcadaśa vikramān prakrāmati / (3.1) Par.?
tacchaṅkuṃ nihanti / (3.2) Par.?
sottarā śroṇiḥ // (3.3) Par.?
tasmān madhyamācchaṅkoḥ prāṅ ṣaṭtriṃśataṃ vikramān prakrāmati / (4.1) Par.?
tacchaṅkuṃ nihanti / (4.2) Par.?
sa pūrvārdhaḥ // (4.3) Par.?
tasmān madhyamācchaṅkor dakṣiṇā dvādaśa vikramān prakrāmati / (5.1) Par.?
tacchaṅkuṃ nihanti / (5.2) Par.?
sa dakṣiṇo 'ṃsaḥ // (5.3) Par.?
tasmān madhyamācchaṅkor udaṅ dvādaśa vikramān prakrāmati / (6.1) Par.?
tacchaṅkuṃ nihanti / (6.2) Par.?
sa uttaro 'ṃsaḥ / (6.3) Par.?
eṣā mātrā vedeḥ // (6.4) Par.?
atha yat triṃśadvikramā paścād bhavati / (7.1) Par.?
triṃśadakṣarā vai virāṭ / (7.2) Par.?
virājā vai devā asmiṃl loke pratyatiṣṭhan / (7.3) Par.?
tatho evaiṣa etad virājaivāsmiṃl loke pratitiṣṭhati // (7.4) Par.?
atho api trayastriṃśat syuḥ / (8.1) Par.?
trayastriṃśadakṣarā vai virāṭ / (8.2) Par.?
virājaivāsmiṃl loke pratitiṣṭhati // (8.3) Par.?
atha yat ṣaṭtriṃśadvikramā prācī bhavati / (9.1) Par.?
ṣaṭtriṃśadakṣarā vai bṛhatī / (9.2) Par.?
bṛhatyā vai devāḥ svargaṃ lokaṃ samāśnuvata / (9.3) Par.?
tatho evaiṣa etad bṛhatyaiva svargaṃ lokaṃ samaśnute / (9.4) Par.?
so 'sya divyāhavanīyo bhavati // (9.5) Par.?
atha yac caturviṃśativikramā purastād bhavati / (10.1) Par.?
caturviṃśatyakṣarā vai gāyatrī / (10.2) Par.?
pūrvārdho vai yajñasya gāyatrī / (10.3) Par.?
pūrvārdha eṣa yajñasya / (10.4) Par.?
tasmāc caturviṃśativikramā purastād bhavati / (10.5) Par.?
eṣā mātrā vedeḥ // (10.6) Par.?
atha yat paścādvarīyasī bhavati / (11.1) Par.?
paścādvarīyasī pṛthuśroṇir iti vai yoṣām praśaṃsanti / (11.2) Par.?
yad v eva paścādvarīyasī bhavati paścād evaitad varīyaḥ prajananaṃ karoti / (11.3) Par.?
tasmāt paścādvarīyasaḥ prajananād imāḥ prajāḥ prajāyante // (11.4) Par.?
nāsikā ha vā eṣā yajñasya yad uttaravediḥ / (12.1) Par.?
atha yad enām uttarāṃ veder upakirati tasmād uttaravedir nāma // (12.2) Par.?
dvayyo ha vā idam agre prajā āsur ādityāś caivāṅgirasaś ca / (13.1) Par.?
tato 'ṅgirasaḥ pūrve yajñaṃ samabharan / (13.2) Par.?
te yajñaṃ saṃbhṛtyocur agnim imāṃ naḥ śvaḥsutyām ādityebhyaḥ prabrūhi / (13.3) Par.?
anena no yajñena yājayateti // (13.4) Par.?
te hādityā ūcur upajānīta yathāsmān evāṅgiraso yājayān na vayam aṅgirasa iti // (14.1) Par.?
te hocur na vā anyena yajñād apakramaṇam asti / (15.1) Par.?
antarām eva sutyāṃ dhriyāmahā iti / (15.2) Par.?
te yajñaṃ saṃjahruḥ / (15.3) Par.?
te yajñaṃ saṃbhṛtyocuḥ śvaḥsutyāṃ vai tvam asmabhyam agne prāvocaḥ / (15.4) Par.?
atha vayam adyasutyām eva tubhyam prabrūmo 'ṅgirobhyaś ca / (15.5) Par.?
teṣāṃ nas tvaṃ hotāsīti // (15.6) Par.?
te 'nyam eva pratiprajighyur aṅgiraso 'ccha / (16.1) Par.?
te hāpy aṅgiraso 'gnaye 'nvāgatya cukrudhur iva kathaṃ nu no dūtaś caran na pratyādṛthā iti // (16.2) Par.?
sa hovācānindyā vai māvṛṣata / (17.1) Par.?
so 'nindyair vṛto nāśakam apakramitum iti / (17.2) Par.?
tasmād u hānindyasya vṛto nāpakrāmet / (17.3) Par.?
ta etena sadyaḥkriyāṅgirasa ādityān ayājayan / (17.4) Par.?
sa sadyaḥkrīḥ // (17.5) Par.?
tebhyo vācaṃ dakṣiṇām ānayan / (18.1) Par.?
tāṃ na pratyagṛhṇan hāsyāmahe yadi pratigrahīṣyāma iti / (18.2) Par.?
tad u tad yajñasya karma na vyamucyata yad dākṣiṇam āsīt // (18.3) Par.?
athaibhyaḥ sūryaṃ dakṣiṇām ānayan / (19.1) Par.?
tam pratyagṛhṇan / (19.2) Par.?
tasmād u ha smāhur aṅgiraso vayaṃ vā ārtvijīnāḥ smo vayaṃ dakṣiṇīyāḥ / (19.3) Par.?
api vā asmābhir eṣa pratigṛhīto ya eṣa tapatīti / (19.4) Par.?
tasmāt sadyaḥkriyo 'śvaḥ śveto dakṣiṇā // (19.5) Par.?
tasya rukmaḥ purastād bhavati / (20.1) Par.?
tad etasya rūpaṃ kriyate ya eṣa tapati / (20.2) Par.?
yady aśvaṃ śvetaṃ na vinded api gaur eva śvetaḥ syāt / (20.3) Par.?
tasya rukmaḥ purastād bhavati / (20.4) Par.?
tad etasya rūpaṃ kriyate ya eṣa tapati // (20.5) Par.?
tebhyo ha vākcukrodha kena mad eṣa śreyān bandhunā / (21.1) Par.?
kenā3 yad etam pratyagrahīṣṭa na mām iti / (21.2) Par.?
sā haibhyo 'pacakrāma / (21.3) Par.?
sobhayān antareṇa devāsurānt saṃyattānt siṃhī bhūtvādadānā cacāra / (21.4) Par.?
tām upaiva devā amantrayantopāsurāḥ / (21.5) Par.?
agnir eva devānāṃ dūta āsa saharakṣā ity asurarakṣasam asurāṇām // (21.6) Par.?
sā devān upāvartsyanty uvāca yad vā upāvarteya kim me tataḥ syād iti / (22.1) Par.?
pūrvām eva tvāgner āhutiḥ prāpsyatīti / (22.2) Par.?
atha haiṣā devān uvāca yām mayā kāṃ cāśiṣam āśāsiṣyadhve sā vaḥ sarvā samardhiṣyata iti / (22.3) Par.?
saivaṃ devān upāvavarta // (22.4) Par.?
sa yad dhāryamāṇe 'gnāv uttaravediṃ vyāghārayati yad evainām ado devā abruvan pūrvāṃ tvāgner āhutiḥ prāpsyatīti tad evainām etat pūrvām agner āhutiḥ prāpnoti / (23.1) Par.?
vāgghy eṣā nidānena / (23.2) Par.?
atha yad uttaravedim upakirati yajñasyaiva sarvatvāya / (23.3) Par.?
vāgghi yajñaḥ / (23.4) Par.?
vāg u hy eṣā // (23.5) Par.?
tāṃ vai yugaśamyena vimimīte yugena yatra haranti śamyayā yato haranti / (24.1) Par.?
yugaśamyena vai yogyaṃ yuñjanti / (24.2) Par.?
sā yad evādaḥ siṃhī bhūtvāśāntevācarat tad evainām etad yajñe yunakti // (24.3) Par.?
tasmān nivṛttadakṣiṇāṃ na pratigṛhṇīyāt / (25.1) Par.?
siṃhī hainam bhūtvā kṣiṇoti / (25.2) Par.?
no hāmākurvīta / (25.3) Par.?
siṃhī haivainam bhūtvā kṣiṇoti / (25.4) Par.?
no hānyasmai dadyāt / (25.5) Par.?
yajñaṃ tad anyatrātmanaḥ kurvīta / (25.6) Par.?
tasmād yo 'syāpi pāpa iva samānabandhuḥ syāt tasmā enāṃ dadyāt / (25.7) Par.?
sa yad dadāti tad enaṃ siṃhī bhūtvā na kṣiṇoti / (25.8) Par.?
yad u samānabandhave dadāti tad u nānyatrātmanaḥ kurute / (25.9) Par.?
eṣo nivṛttadakṣiṇāyai pratiṣṭhā // (25.10) Par.?
atha śamyāṃ ca sphyaṃ cādatte / (26.1) Par.?
tad ya eṣa pūrvārdhyaḥ uttarārdhyaḥ śaṅkur bhavati tasmāt pratyaṅ prakrāmati trīn vikramān / (26.2) Par.?
tac cātvālam parilikhati / (26.3) Par.?
sā cātvālasya mātrā / (26.4) Par.?
nātra mātrāsti / (26.5) Par.?
yatraiva svayam manasā manyetāgreṇotkaraṃ tac cātvālam parilikhet // (26.6) Par.?
sa vedyantād udīcīṃ śamyāṃ nidadhāti / (27.1) Par.?
sa parilikhati taptāyanī me 'sīti / (27.2) Par.?
imām evaitad āha / (27.3) Par.?
asyāṃ hi tapta eti // (27.4) Par.?
atha purastād udīcīṃ śamyāṃ nidadhāti / (28.1) Par.?
sa parilikhati vittāyanī me 'sīti / (28.2) Par.?
imām evaitad āha / (28.3) Par.?
asyāṃ hi vividāna eti // (28.4) Par.?
athānuvedyantaṃ prācīṃ śamyāṃ nidadhāti / (29.1) Par.?
sa parilikhaty avatān mā nāthitād iti / (29.2) Par.?
imām evaitad āha yatra nāthaitan māvatād iti // (29.3) Par.?
athottarataḥ prācīṃ śamyāṃ nidadhāti / (30.1) Par.?
sa parilikhaty avatān mā vyathitād iti / (30.2) Par.?
imām evaitad āha yatra vyathaitan māvatād iti // (30.3) Par.?
atha harati / (31.1) Par.?
yatra harati tad agnīd upasīdati / (31.2) Par.?
sa vā agnīnām eva nāmāni gṛhṇan harati / (31.3) Par.?
yān vā amūn devā agre 'gnīn hotrāya prāvṛṇata te prādhanvan / (31.4) Par.?
ta imā eva pṛthivīr upāsarpann imām ahaiva dve asyāḥ pare / (31.5) Par.?
tenaivaitān nidānena harati // (31.6) Par.?
sa praharati vided agnir nabho nāmāgne aṅgira āyunā nāmnehīti / (32.1) Par.?
sa yat prādhanvaṃs tad āyur dadhāti tat samīrayati / (32.2) Par.?
yo 'syām pṛthivyām asīti yo 'syām pṛthivyām asīti hṛtvā nidadhāti yat te 'nādhṛṣṭaṃ nāma yajñiyaṃ tena tvādadha iti / (32.3) Par.?
yat te 'nādhṛṣṭaṃ rakṣobhir nāma yajñiyaṃ tena tvādadha ity evaitad āha / (32.4) Par.?
anu tvā devavītaya iti caturthaṃ harati / (32.5) Par.?
devebhyas tvā juṣṭāṃ harāmīty evaitad āha / (32.6) Par.?
tāṃ vai catuḥsrakteś cātvālāddharati / (32.7) Par.?
catasro vai diśaḥ / (32.8) Par.?
sarvābhya evainām etad digbhyo harati // (32.9) Par.?
athānuvyūhati siṃhy asi sapatnasāhī devebhyaḥ kalpasveti / (33.1) Par.?
sā yad evādaḥ siṃhī bhūtvāśāntevācarat tad evainām etad āha siṃhy asīti / (33.2) Par.?
sapatnasāhīti tvayā vayaṃ sapatnān pāpīyasaḥ kriyāsmety evaitad āha / (33.3) Par.?
devebhyaḥ kalpasveti / (33.4) Par.?
yoṣā vā uttaravediḥ / (33.5) Par.?
tām evaitad devebhyaḥ kalpayati // (33.6) Par.?
tāṃ vai yugamātrīṃ vā sarvataḥ karoti yajamānasya vā daśadaśa padāni / (34.1) Par.?
daśākṣarā vai virāṭ / (34.2) Par.?
vāg vai virāṭ / (34.3) Par.?
vāg yajñaḥ / (34.4) Par.?
madhye nābhikām iva karoti samānatrāsīno vyāghārayāṇīti // (34.5) Par.?
tām adbhir abhyukṣati / (35.1) Par.?
sā yad evādaḥ siṃhī bhūtvāśāntevācaracchāntir āpas tām adbhiḥ śamayati / (35.2) Par.?
yoṣā vā uttaravediḥ / (35.3) Par.?
tām evaitad devebhyo hinvati / (35.4) Par.?
tasmād adbhir abhyukṣati // (35.5) Par.?
so 'bhyukṣati siṃhy asi sapatnasāhī devebhyaḥ śundhasveti / (36.1) Par.?
atha sikatābhir anuvikirati / (36.2) Par.?
alaṃkāro nv eva sikatāḥ / (36.3) Par.?
bhrājanta iva hi sikatāḥ / (36.4) Par.?
agner vā etad vaiśvānarasya bhasma yat sikatāḥ / (36.5) Par.?
agniṃ vā asyām ādhāsyan bhavati / (36.6) Par.?
tatho hainām agnir na hinasti / (36.7) Par.?
tasmāt sikatābhir anuvikirati / (36.8) Par.?
so 'nuvikirati siṃhy asi sapatnasāhī devebhyaḥ śumbhasveti / (36.9) Par.?
athaināṃ chādayati / (36.10) Par.?
sā channaitāṃ rātriṃ vasati // (36.11) Par.?
Duration=0.45316600799561 secs.