Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): Dvāravatī, Dvārakā, Kṛṣṇa
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17451
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vaiśaṃpāyana uvāca / (1.1) Par.?
kṛṣṇena hriyamāṇāṃ tu rukmī śrutvā tu rukmiṇīm / (1.2) Par.?
pratijñām akarot kruddhaḥ samakṣaṃ bhīṣmakasya ha // (1.3) Par.?
ahatvā yudhi govindam anānīya ca rukmiṇīm / (2.1) Par.?
kuṇḍinaṃ na pravekṣyāmi satyam etad bravīmi te // (2.2) Par.?
āsthāya sa rathaṃ vīraḥ samudagrāyudhadhvajam / (3.1) Par.?
javena prayayau kruddho balena mahatā vṛtaḥ // (3.2) Par.?
tam anvayur nṛpāś caiva dakṣiṇāpathavāsinaḥ / (4.1) Par.?
krātho 'ṃśumāñ śrutarvā ca veṇudāriśca vīryavān // (4.2) Par.?
bhīṣmakasya sutaś cāpi rathena rathināṃ varaḥ / (5.1) Par.?
krathakaiśikamukhyāśca sarva eva mahārathāḥ // (5.2) Par.?
te gatvā dūram adhvānaṃ saritaṃ narmadām anu / (6.1) Par.?
govindaṃ dadṛśuḥ kruddhāḥ sahaiva priyayā sthitam // (6.2) Par.?
avasthāpya ca tat sainyaṃ rukmī balamadānvitaḥ / (7.1) Par.?
cikīrṣur dvairathaṃ yuddham abhyayān madhusūdanam // (7.2) Par.?
sa vivyādha catuḥṣaṣṭyā govindaṃ niśitaiḥ śaraiḥ / (8.1) Par.?
taṃ pratyavidhyat saptatyā bāṇair yudhi janārdanaḥ // (8.2) Par.?
yatamānasya cicheda dhvajaṃ cāsya mahābalaḥ / (9.1) Par.?
jahāra ca śiraḥ kāyāt sāratheś cāsya vīryavān // (9.2) Par.?
taṃ kṛcchragatam ājñāya parivavrur janārdanam / (10.1) Par.?
dākṣiṇātyā jighāṃsanto rājānaḥ sarva eva te // (10.2) Par.?
tam aṃśumān mahābāhur vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ / (11.1) Par.?
śrutarvā pañcabhiḥ kruddho veṇudāriś ca saptabhiḥ // (11.2) Par.?
tato 'ṃśumantaṃ govindo bibhedorasi vīryavān / (12.1) Par.?
niṣasāda rathopasthe vyathitaḥ sa narādhipaḥ // (12.2) Par.?
śrutarvaṇo jaghānāśvāṃś caturbhiś caturaḥ śaraiḥ / (13.1) Par.?
veṇudārer dhvajaṃ chittvā bhujaṃ vivyādha dakṣiṇam // (13.2) Par.?
tathaiva ca śrutarvāṇaṃ śarair vivyādha pañcabhiḥ / (14.1) Par.?
śiśriye sa dhvajaṃ klānto nyaṣīdacca vyathānvitaḥ // (14.2) Par.?
muñcantaḥ śaravarṣāṇi vāsudevaṃ tato 'bhyayuḥ / (15.1) Par.?
krathakaiśikamukhyās te rathavaṃśena sarvaśaḥ // (15.2) Par.?
bāṇair bāṇāṃś ca cicheda teṣāṃ yudhi janārdanaḥ / (16.1) Par.?
jaghāna caiṣāṃ saṃrabdho yatamānāṃś ca tāñ śarān // (16.2) Par.?
punar anyāṃś catuḥṣaṣṭyā jaghāna niśitaiḥ śaraiḥ / (17.1) Par.?
kruddhān ādravato vīrān ādravat sa mahābalaḥ // (17.2) Par.?
vidrutaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā rukmī krodhavaśaṃ gataḥ / (18.1) Par.?
pañcabhir niśitair bāṇair vivyādhorasi keśavam // (18.2) Par.?
sārathiṃ cāsya vivyādha sāyakair niśitais tribhiḥ / (19.1) Par.?
ājaghāna dhvajaṃ cāsya śareṇa nataparvaṇā // (19.2) Par.?
keśavaś cāpi taṃ ṣaṣṭyā kruddho vivyādha mārgaṇaiḥ / (20.1) Par.?
dhanuś cicheda cāpy asya yatamānasya rukmiṇaḥ // (20.2) Par.?
athānyad dhanur ādāya rukmī kṛṣṇajighāṃsayā / (21.1) Par.?
prāduścakāra divyāni dīptāny astrāṇi vīryavān // (21.2) Par.?
astrair astrāṇi saṃvārya tasya kṛṣṇo mahābalaḥ / (22.1) Par.?
punaś cicheda taṃ cāpaṃ ratheṣāṃ ca tribhiḥ śaraiḥ // (22.2) Par.?
sa chinnadhanvā virathaḥ khaḍgam ādāya carma ca / (23.1) Par.?
utpapāta rathād vīro garutmān iva vīryavān // (23.2) Par.?
tasyābhipatataḥ khaḍgaṃ cicheda yudhi keśavaḥ / (24.1) Par.?
nārācaiś ca tribhiḥ kruddho bibhedainam athorasi // (24.2) Par.?
sa papāta mahābāhur vasudhām anunādayan / (25.1) Par.?
visaṃjño mūrchito rājā vajreṇeva hato giriḥ // (25.2) Par.?
tāṃś ca rājñaḥ śaraiḥ sarvān punarvivyādha keśavaḥ / (26.1) Par.?
rukmiṇaṃ patitaṃ dṛṣṭvā vyadravanta narādhipāḥ // (26.2) Par.?
viveṣṭamānaṃ bhūmau taṃ bhrātaraṃ vīkṣya rukmiṇī / (27.1) Par.?
pādayor nyapatad bhartur bhrātur jīvitakāṅkṣiṇī // (27.2) Par.?
tāmutthāpya pariṣvajya sāntvayāmāsa keśavaḥ / (28.1) Par.?
abhayaṃ rukmiṇe dattvā prayayau svāṃ purīṃ tataḥ // (28.2) Par.?
vṛṣṇayo 'pi jarāsaṃdhaṃ bhaṅktvā tāṃś cāpi pārthivān / (29.1) Par.?
prayayur dvārakāṃ hṛṣṭāḥ puraskṛtya halāyudham // (29.2) Par.?
prayāte puṇḍarīkākṣe śrutarvābhyetya saṃyuge / (30.1) Par.?
rukmiṇaṃ ratham āropya prayayau svapuraṃ tataḥ // (30.2) Par.?
anānīya svasāraṃ tu rukmī vīryamadānvitaḥ / (31.1) Par.?
hīnapratijño naicchat sa praveṣṭuṃ kuṇḍinaṃ puram // (31.2) Par.?
vidarbheṣu ca vāsārthaṃ nirmame 'nyat puraṃ mahat / (32.1) Par.?
tadbhojakaṭam ity eva babhūva bhuvi viśrutam // (32.2) Par.?
tatraujasā mahātejāḥ so 'nvaśād dakṣiṇāṃ diśam / (33.1) Par.?
bhīṣmakaḥ kuṇḍine caiva rājovāsa mahāmanāḥ // (33.2) Par.?
dvārakām abhisamprāpte rāme vṛṣṇibalānvite / (34.1) Par.?
rukmiṇyāḥ keśavaḥ pāṇiṃ jagrāha vidhivat prabhuḥ // (34.2) Par.?
tataḥ saha tayā reme priyayā prīyamāṇayā / (35.1) Par.?
sītayeva purā rāmaḥ paulomyeva puraṃdaraḥ // (35.2) Par.?
sā hi tasyābhavaj jyeṣṭhā patnī kṛṣṇasya bhāminī / (36.1) Par.?
pativratā guṇopetā rūpaśīlaguṇānvitā // (36.2) Par.?
tasyām utpādayāmāsa putrān daśa mahārathān / (37.1) Par.?
cārudeṣṇaṃ sudeṣṇaṃ ca pradyumnaṃ ca mahābalam // (37.2) Par.?
suṣeṇaṃ cāruguptaṃ ca cārubāhuṃ ca vīryavān / (38.1) Par.?
cāruvindaṃ sucāruṃ ca bhadracāruṃ tathaiva ca // (38.2) Par.?
cāruṃ ca balināṃ śreṣṭhaṃ sutāṃ cārumatīṃ tathā / (39.1) Par.?
dharmārthakuśalās te tu kṛtāstrā yuddhadurmadāḥ // (39.2) Par.?
mahiṣīḥ sapta kalyāṇīs tato 'nyā madhusūdanaḥ / (40.1) Par.?
upayeme mahābāhur guṇopetāḥ kulodbhavāḥ // (40.2) Par.?
kālindīṃ mitravindāṃ ca satyāṃ nāgnajitīm api / (41.1) Par.?
sutāṃ jāmbavataś cāpi rohiṇīṃ kāmarūpiṇīm // (41.2) Par.?
madrarājasutāṃ cāpi suśīlāṃ śubhalocanām / (42.1) Par.?
satrājitīṃ satyabhāmāṃ lakṣmaṇāṃ cāruhāsinīm / (42.2) Par.?
śaibyāṃ sudattāṃ rūpeṇa śriyā hy apsarasopamām // (42.3) Par.?
strīsahasrāṇi cānyāni ṣoḍaśātulavikramaḥ / (43.1) Par.?
upayeme hṛṣīkeśaḥ sarvā bheje sa tāḥ samam / (43.2) Par.?
parārdhyavastrābharaṇāḥ kāmaiḥ sarvaiḥ samedhitāḥ // (43.3) Par.?
jajñire tasya putrāś ca tāsu vīrāḥ sahasraśaḥ / (44.1) Par.?
sarvāstrakuśalāḥ sarve balavanto mahārathāḥ / (44.2) Par.?
yajvānaḥ puṇyakarmāṇo mahābhāgā mahābalāḥ // (44.3) Par.?
Duration=0.27979493141174 secs.