Texts

sarvaṃ vā eṣo 'bhi dīkṣate yo dīkṣate / (1.1) Par.?

yajñaṃ hy abhi dīkṣate / (1.2) Par.?

yajñaṃ hy evedaṃ sarvam anu / (1.3) Par.?

taṃ yajñaṃ saṃbhṛtya yam imam abhi dīkṣate sarvam idaṃ visṛjate // (1.4) Par.?

yad vaisarjināni juhoti / (2.1) Par.?

sa yad idaṃ sarvaṃ visṛjate tasmād vaisarjināni nāma / (2.2) Par.?

tasmād yo 'pivrataḥ syāt so 'nvārabheta / (2.3) Par.?

yady u anyatra caren nādriyeta / (2.4) Par.?

yad vai juhoti tad evedaṃ sarvaṃ visṛjate // (2.5) Par.?

yad v eva vaisarjināni juhoti / (3.1) Par.?

yajño vai viṣṇuḥ / (3.2) Par.?

sa devebhya imāṃ vikrāntiṃ vicakrame yaiṣām iyaṃ vikrāntiḥ / (3.3) Par.?

idam eva prathamena padena paspārāthedam antarikṣaṃ dvitīyena divam uttamena / (3.4) Par.?

etām v evaiṣa etasmai viṣṇur yajño vikrāntiṃ vikramate yaj juhoti / (3.5) Par.?

tasmād vaisarjināni juhoti // (3.6) Par.?

so 'parāhṇe vediṃ stīrtvārdhavratam pradāya samprapadyanta idhmam abhyādadhaty upayamanīr upakalpayanti / (4.1) Par.?

ājyam adhiśrayati / (4.2) Par.?

srucaḥ saṃmārṣṭi / (4.3) Par.?

upasthe rājānaṃ yajamānaḥ kurute / (4.4) Par.?

atha somakrayaṇyai padaṃ jaghanena gārhapatyam parikirati / (4.5) Par.?

padā vai pratitiṣṭhati pratiṣṭhityā eva // (4.6) Par.?

taddhaike caturdhā kurvanti / (5.1) Par.?

yatrāhavanīyam uddharanti tāsūpayamanīṣu caturbhāgam / (5.2) Par.?

akṣaṃ caturbhāgeṇopāñjanti / (5.3) Par.?

etāsūpayamanīṣu caturbhāgam / (5.4) Par.?

jaghanena gārhapatyaṃ caturbhāgam parikirati // (5.5) Par.?

tad u tathā na kuryāt / (6.1) Par.?

sārdham eva parikirej jaghanena gārhapatyam / (6.2) Par.?

athotpūyājyaṃ caturgṛhīte juhvāṃ copabhṛti ca gṛhṇāti pañcagṛhītam pṛṣadājyaṃ jyotir asi viśvarūpaṃ viśveṣāṃ devānāṃ samid iti / (6.3) Par.?

vaiśvadevaṃ hi pṛṣadājyam / (6.4) Par.?

dhārayanti sruco yadā pradīpta idhmo bhavati // (6.5) Par.?

atha juhoti tvaṃ soma tanūkṛdbhyo dveṣobhyo 'nyakṛtebhya uru yantāsi varūthaṃ svāheti / (7.1) Par.?

tad etenaivāsyām pṛthivyām pratiṣṭhāyām pratitiṣṭhati / (7.2) Par.?

etenemaṃ lokaṃ spṛṇute // (7.3) Par.?

athāptave dvitīyām āhutiṃ juhoti juṣāṇo aptur ājyasya vetu svāheti / (8.1) Par.?

eṣa u haivaitad uvāca rakṣobhyo vai bibhemi / (8.2) Par.?

yathā māntarā nāṣṭrā rakṣāṃsi na hinasann evam mā kanīyāṃsam eva vadhāt kṛtvātinayata stokam eva / (8.3) Par.?

stoko hy aptur iti / (8.4) Par.?

tam etat kanīyāṃsam eva vadhāt kṛtvātyanayant stokam eva / (8.5) Par.?

stoko hy aptū rakṣobhyo bhīṣā / (8.6) Par.?

tasmād aptave dvitīyām āhutiṃ juhoti // (8.7) Par.?

udyacchantīdhmam / (9.1) Par.?

upayacchanty upayamanīḥ / (9.2) Par.?

athāhāgnaye prahriyamāṇāyānubrūhi somāya praṇīyamānāyeti vā / (9.3) Par.?

agnaye prahriyamāṇāyānubrūhīti tv eva brūyāt // (9.4) Par.?

ādadate grāvṇaḥ droṇakalaśaṃ vāyavyānīdhmaṃ kārṣmaryamayān paridhīn āśvavālam prastaram aikṣavyau vidhṛtī / (10.1) Par.?

tad barhir upasaṃnaddham bhavati / (10.2) Par.?

vapāśrapaṇyau raśane araṇī adhimanthanaḥ śakalo vṛṣaṇau / (10.3) Par.?

tat samādāya prāñca āyanti / (10.4) Par.?

sa eṣa ūrdhvo yajña eti // (10.5) Par.?

tad āyatsu vācayaty agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān yuyodhy asmaj juhurāṇam eno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhemeti / (11.1) Par.?

agnim evaitat purastāt karoti / (11.2) Par.?

agniḥ purastān nāṣṭrā rakṣāṃsy apaghnann eti / (11.3) Par.?

athābhayenānāṣṭreṇa haranti / (11.4) Par.?

ta āyanty āgacchanty āgnīdhram / (11.5) Par.?

tam āgnīdhre nidadhāti // (11.6) Par.?

sa nihite juhoty ayaṃ no agnir varivas kṛṇotv ayam mṛdhaḥ pura etu prabhindan ayaṃ vājāñ jayatu vājasātāv ayaṃ śatrūñ jayatu jarhṛṣāṇaḥ svāheti / (12.1) Par.?

tad etenaivaitasminn antarikṣe pratiṣṭhāyām pratitiṣṭhati / (12.2) Par.?

etenaitaṃ lokaṃ spṛṇute // (12.3) Par.?

tad eva nidadhati grāvṇaḥ droṇakalaśaṃ vāyavyāni / (13.1) Par.?

athetaram ādāyāyanti / (13.2) Par.?

tad uttareṇāhavanīyam upasādayanti // (13.3) Par.?

prokṣaṇīr adhvaryur ādatte / (14.1) Par.?

sa idhmam evāgre prokṣaty atha vedim / (14.2) Par.?

athāsmai barhiḥ prayacchanti / (14.3) Par.?

tat purastād granthyāsādayati / (14.4) Par.?

tat prokṣyopaninīya visraṃsya granthim āśvavālaḥ prastara upasaṃnaddho bhavati taṃ gṛhṇāti / (14.5) Par.?

gṛhītvā prastaram ekavṛd barhi stṛṇāti / (14.6) Par.?

stīrtvā barhiḥ kārṣmaryamayān paridhīn paridadhāti / (14.7) Par.?

paridhāya paridhīnt samidhāv abhyādadhāti / (14.8) Par.?

abhyādhāya samidhau // (14.9) Par.?

atha juhoty uru viṣṇo vikramasvoru kṣayāya nas kṛdhi ghṛtaṃ ghṛtayone piba prapra yajñapatiṃ tira svāheti / (15.1) Par.?

tad etenaivaitasyāṃ divi pratiṣṭhāyām pratitiṣṭhati / (15.2) Par.?

etenaitaṃ lokaṃ spṛṇute yad etayā juhoti // (15.3) Par.?

yad v eva vaiṣṇavyarcā juhoti kanīyāṃsaṃ vā enam etad vadhāt kṛtvātyanaiṣu stokam eva / (16.1) Par.?

stoko hy aptuḥ / (16.2) Par.?

tam etad abhayam prāpya ya evaiṣa taṃ karoti yajñam eva / (16.3) Par.?

yajño hi viṣṇuḥ / (16.4) Par.?

tasmād vaiṣṇavyarcā juhoti // (16.5) Par.?

athāsādya sruco 'pa upaspṛśya rājānam prapādayati / (17.1) Par.?

tad yad āsādya sruco 'pa upaspṛśya rājānam prapādayati / (17.2) Par.?

vajro vā ājyam / (17.3) Par.?

retaḥ somaḥ / (17.4) Par.?

ned vajreṇājyena retaḥ somaṃ hinasānīti / (17.5) Par.?

tasmād āsādya sruco 'pa upaspṛśya rājānam prapādayati // (17.6) Par.?

sa dakṣiṇasya havirdhānasya nīḍe kṛṣṇājinam āstṛṇāti / (18.1) Par.?

tad enam āsādayati deva savitar eṣa te somas taṃ rakṣasva mā tvā dabhann iti / (18.2) Par.?

tad enaṃ devāyaiva savitre paridadāti guptyai // (18.3) Par.?

athānusṛjyopatiṣṭhata etat tvaṃ deva soma devo devān upāgā idam aham manuṣyānt saha rāyaspoṣeṇeti / (19.1) Par.?

agnīṣomau vā etam antar jambha ādadhāte yo dīkṣate / (19.2) Par.?

āgnāvaiṣṇavaṃ hy ado dīkṣaṇīyaṃ havir bhavati / (19.3) Par.?

yo vai viṣṇuḥ somaḥ sa / (19.4) Par.?

havir vā eṣa devānām bhavati yo dīkṣate / (19.5) Par.?

tad enam antar jambha ādadhāte / (19.6) Par.?

tat pratyakṣaṃ somān nirmucyate yadāhaitat tvaṃ deva soma devo devān upāgā idam ahaṃ manuṣyānt saha rāyaspoṣeṇeti / (19.7) Par.?

bhūmā vai rāyaspoṣaḥ / (19.8) Par.?

saha bhūmnety evaitad āha // (19.9) Par.?

athopaniṣkrāmati svāhā nir varuṇasya pāśān mucya iti / (20.1) Par.?

varuṇapāśe vā eṣo 'ntarbhavati yo 'nyasyāsan / (20.2) Par.?

tat pratyakṣaṃ varuṇapāśān nirmucyate yad āha svāhā nir varuṇasya pāśān mucya iti // (20.3) Par.?

athety āhavanīye samidham abhyādadhāty agne vratapās tve vratapā iti / (21.1) Par.?

agnir hi devānāṃ vratapatiḥ / (21.2) Par.?

tasmād āhāgne vratapās tve vratapā iti / (21.3) Par.?

yā tava tanūr mayy abhūd eṣā sā tvayi yo mama tanūs tvayy abhūd iyaṃ sā mayi yathāyathaṃ nau vratapate vratāny anu me dīkṣāṃ dīkṣāpatir amaṃstānu tapas tapaspatir iti / (21.4) Par.?

tat pratyakṣam agner nirmucyate / (21.5) Par.?

sa svena satātmanā yajate / (21.6) Par.?

tasmād asyātrāśnanti / (21.7) Par.?

mānuṣo hi bhavati / (21.8) Par.?

tasmād asyātra nāma gṛhṇanti / (21.9) Par.?

mānuṣo hi bhavati / (21.10) Par.?

atha yat purā nāśnanti yathā haviṣo hutasya nāśnīyād evaṃ tat / (21.11) Par.?

tasmād dīkṣitasya nāśnīyāt / (21.12) Par.?

athātrāṅgulīr visṛjate // (21.13) Par.?