UD type:
UD sub-type:
Unclear, revisit later
Texts
Help
Select a text:
Bibliography Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 6222
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vyāsa uvāca / (1.1)
Par.?
atha ced rocayed etad druhyeta manasā tathā / (1.2)
Par.?
unmajjaṃśca nimajjaṃśca jñānavān plavavān bhavet // (1.3)
Par.?
prajñayā nirmitair dhīrāstārayantyabudhān plavaiḥ / (2.1)
Par.?
nābudhāstārayantyanyān ātmānaṃ vā kathaṃcana // (2.2)
Par.?
chinnadoṣo munir yogān yukto yuñjīta dvādaśa / (3.1)
Par.?
daśakarmasukhān arthān upāyāpāyanirbhayaḥ // (3.2)
Par.?
cakṣur ācāravit prājño manasā darśanena ca / (4.1)
Par.?
yacched vāṅmanasī buddhyā ya icchejjñānam uttamam / (4.2)
Par.?
jñānena yacched ātmānaṃ ya icchecchāntim ātmanaḥ // (4.3)
Par.?
eteṣāṃ ced anudraṣṭā puruṣo 'pi sudāruṇaḥ / (5.1)
Par.?
yadi vā sarvavedajño yadi vāpyanṛco 'japaḥ // (5.2)
Par.?
yadi vā dhārmiko yajvā yadi vā pāpakṛttamaḥ / (6.1)
Par.?
yadi vā puruṣavyāghro yadi vā klaibyadhāritā // (6.2)
Par.?
taratyeva mahādurgaṃ jarāmaraṇasāgaram / (7.1)
Par.?
evaṃ hyetena yogena yuñjāno 'pyekam antataḥ / (7.2)
Par.?
api jijñāsamāno hi śabdabrahmātivartate // (7.3)
Par.?
dharmopastho hrīvarūtha upāyāpāyakūbaraḥ / (8.1)
Par.?
apānākṣaḥ prāṇayugaḥ prajñāyur jīvabandhanaḥ // (8.2)
Par.?
cetanābandhuraścārur ācāragrahanemivān / (9.1)
Par.?
darśanasparśanavaho ghrāṇaśravaṇavāhanaḥ // (9.2)
Par.?
prajñānābhiḥ sarvatantrapratodo jñānasārathiḥ / (10.1)
Par.?
kṣetrajñādhiṣṭhito dhīraḥ śraddhādamapuraḥsaraḥ // (10.2)
Par.?
tyāgavartmānugaḥ kṣemyaḥ śaucago dhyānagocaraḥ / (11.1)
Par.?
jīvayukto ratho divyo brahmaloke virājate // (11.2)
Par.?
atha saṃtvaramāṇasya ratham etaṃ yuyukṣataḥ / (12.1)
Par.?
akṣaraṃ gantumanaso vidhiṃ vakṣyāmi śīghragam // (12.2)
Par.?
sapta yo dhāraṇāḥ kṛtsnā vāgyataḥ pratipadyate / (13.1)
Par.?
pṛṣṭhataḥ pārśvataścānyā yāvatyastāḥ pradhāraṇāḥ // (13.2)
Par.?
kramaśaḥ pārthivaṃ yacca vāyavyaṃ khaṃ tathā payaḥ / (14.1)
Par.?
jyotiṣo yat tad aiśvaryam ahaṃkārasya buddhitaḥ // (14.2)
Par.?
avyaktasya tathaiśvaryaṃ kramaśaḥ pratipadyate / (15.1)
Par.?
vikramāścāpi yasyaite tathā yuṅkte sa yogataḥ // (15.2)
Par.?
athāsya yogayuktasya siddhim ātmani paśyataḥ / (16.1)
Par.?
nirmathyamānaḥ sūkṣmatvād rūpāṇīmāni darśayet // (16.2)
Par.?
śaiśirastu yathā dhūmaḥ sūkṣmaḥ saṃśrayate nabhaḥ / (17.1)
Par.?
tathā dehād vimuktasya pūrvarūpaṃ bhavatyuta // (17.2)
Par.?
atha dhūmasya virame dvitīyaṃ rūpadarśanam / (18.1)
Par.?
jalarūpam ivākāśe tatraivātmani paśyati // (18.2)
Par.?
apāṃ vyatikrame cāpi vahnirūpaṃ prakāśate / (19.1)
Par.?
tasminn uparate cāsya pītavastravad iṣyate / (19.2)
Par.?
ūrṇārūpasavarṇaṃ ca tasya rūpaṃ prakāśate // (19.3)
Par.?
atha śvetāṃ gatiṃ gatvā vāyavyaṃ sūkṣmam apyajaḥ / (20.1)
Par.?
aśuklaṃ cetasaḥ saukṣmyam avyaktaṃ brahmaṇo 'sya vai // (20.2)
Par.?
eteṣvapi hi jāteṣu phalajātāni me śṛṇu / (21.1)
Par.?
jātasya pārthivaiśvarye sṛṣṭir iṣṭā vidhīyate // (21.2)
Par.?
prajāpatir ivākṣobhyaḥ śarīrāt sṛjati prajāḥ / (22.1)
Par.?
aṅgulyaṅguṣṭhamātreṇa hastapādena vā tathā // (22.2)
Par.?
pṛthivīṃ kampayatyeko guṇo vāyor iti smṛtaḥ / (23.1)
Par.?
ākāśabhūtaścākāśe savarṇatvāt praṇaśyati // (23.2)
Par.?
varṇato gṛhyate cāpi kāmāt pibati cāśayān / (24.1)
Par.?
na cāsya tejasā rūpaṃ dṛśyate śāmyate tathā // (24.2)
Par.?
ahaṃkārasya vijiteḥ pañcaite syur vaśānugāḥ / (25.1)
Par.?
ṣaṇṇām ātmani buddhau ca jitāyāṃ prabhavatyatha // (25.2)
Par.?
nirdoṣā pratibhā hyenaṃ kṛtsnā samabhivartate / (26.1)
Par.?
tathaiva vyaktam ātmānam avyaktaṃ pratipadyate // (26.2)
Par.?
yato niḥsarate loko bhavati vyaktasaṃjñakaḥ / (27.1)
Par.?
tatrāvyaktamayīṃ vyākhyāṃ śṛṇu tvaṃ vistareṇa me / (27.2)
Par.?
tathā vyaktamayīṃ caiva saṃkhyāṃ pūrvaṃ nibodha me // (27.3)
Par.?
pañcaviṃśatitattvāni tulyānyubhayataḥ samam / (28.1)
Par.?
yoge sāṃkhye 'pi ca tathā viśeṣāṃstatra me śṛṇu // (28.2)
Par.?
proktaṃ tad vyaktam ityeva jāyate vardhate ca yat / (29.1)
Par.?
jīryate mriyate caiva caturbhir lakṣaṇair yutam // (29.2)
Par.?
viparītam ato yat tu tad avyaktam udāhṛtam / (30.1)
Par.?
dvāvātmānau ca vedeṣu siddhānteṣvapyudāhṛtau // (30.2)
Par.?
caturlakṣaṇajaṃ tvanyaṃ caturvargaṃ pracakṣate / (31.1)
Par.?
vyaktam avyaktajaṃ caiva tathā buddham athetarat / (31.2)
Par.?
sattvaṃ kṣetrajña ityetad dvayam apyanudarśitam // (31.3)
Par.?
dvāvātmānau ca vedeṣu viṣayeṣu ca rajyataḥ / (32.1)
Par.?
viṣayāt pratisaṃhāraḥ sāṃkhyānāṃ siddhilakṣaṇam // (32.2)
Par.?
nirmamaścānahaṃkāro nirdvaṃdvaśchinnasaṃśayaḥ / (33.1)
Par.?
naiva krudhyati na dveṣṭi nānṛtā bhāṣate giraḥ // (33.2)
Par.?
ākruṣṭastāḍitaścaiva maitreṇa dhyāti nāśubham / (34.1)
Par.?
vāgdaṇḍakarmamanasāṃ trayāṇāṃ ca nivartakaḥ // (34.2)
Par.?
samaḥ sarveṣu bhūteṣu brahmāṇam abhivartate / (35.1)
Par.?
naivecchati na cāniccho yātrāmātravyavasthitaḥ // (35.2)
Par.?
alolupo 'vyatho dānto na kṛtī na nirākṛtiḥ / (36.1)
Par.?
nāsyendriyam anekāgraṃ nātikṣiptamanorathaḥ / (36.2)
Par.?
ahiṃsraḥ sarvabhūtānām īdṛk sāṃkhyo vimucyate // (36.3)
Par.?
atha yogād vimucyante kāraṇair yair nibodha me / (37.1)
Par.?
yogaiśvaryam atikrānto yo 'tikrāmati mucyate // (37.2)
Par.?
ityeṣā bhāvajā buddhiḥ kathitā te na saṃśayaḥ / (38.1)
Par.?
evaṃ bhavati nirdvaṃdvo brahmāṇaṃ cādhigacchati // (38.2) Par.?
Duration=0.32495307922363 secs.