Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): Kṛṣṇa kills Naraka
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17455
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vaiśaṃpāyana uvāca / (1.1) Par.?
nihatya narakaṃ bhaumaṃ vāsavopamavikramaḥ / (1.2) Par.?
vāsavāvarajo viṣṇur dadarśa narakālayam // (1.3) Par.?
athārthagṛham āsādya narakasya janārdanaḥ / (2.1) Par.?
dadarśa dhanam akṣayyaṃ ratnāni vividhāni ca // (2.2) Par.?
maṇimuktāpravālāni vaidūryasya ca saṃcayān / (3.1) Par.?
mahārajatakūṭāni tathā vajrasya saṃcayān // (3.2) Par.?
jāmbūnadamayāny atra śātakumbhamayāni ca / (4.1) Par.?
pradīptajvalanābhāni ca śītaraśmiprabhāṇi ca / (4.2) Par.?
śayanāni mahārhāṇi tathā siṃhāsanāni ca // (4.3) Par.?
hiraṇyavarṇaṃ ruciraṃ śītaraśmisamaprabham / (5.1) Par.?
dadarśa ca mahac chatraṃ varṣamāṇam ivāmbudam // (5.2) Par.?
jātarūpasya śubhrasya dhārāḥ śatasahasraśaḥ / (6.1) Par.?
varuṇād āhṛtaṃ pūrvaṃ narakeṇeti naḥ śrutam // (6.2) Par.?
yādṛśaṃ tu gṛhe dṛṣṭaṃ narakasya dhanaṃ bahu / (7.1) Par.?
na vai rājñā kubereṇa na śakreṇa yamena ca / (7.2) Par.?
ratnasaṃnicayas tādṛg dṛṣṭapūrvo na ca śrutaḥ // (7.3) Par.?
hate bhaume nisunde ca hayagrīve ca dānave / (8.1) Par.?
upaninyus tatas tāni ratnāny antaḥpurāṇi ca // (8.2) Par.?
dānavā hataśiṣṭā ye kośasaṃcayarakṣiṇaḥ / (9.1) Par.?
keśavāya mahārhāṇi yāny arhati janārdanaḥ // (9.2) Par.?
dānavā ūcuḥ / (10.1) Par.?
imāni maṇiratnāni vividhāni vasūni ca / (10.2) Par.?
bhīmarūpāś ca mātaṅgāḥ pravālavikṛtāṅkuśāḥ // (10.3) Par.?
hemasūtramahākakṣyāś cāpatomaraśālinaḥ / (11.1) Par.?
rucirābhiḥ patākābhir vasānā vividhāḥ kuthāḥ // (11.2) Par.?
te ca viṃśatisāhasrā dvistāvatyaḥ kareṇavaḥ / (12.1) Par.?
aṣṭau śatasahasrāṇi deśajāś cottamā hayāḥ // (12.2) Par.?
goṣu cāpi kṛto yāvat kāmas tava janārdanaḥ / (13.1) Par.?
tāvatīḥ prāpayiṣyāmo vṛṣṇyandhakaniveśanam // (13.2) Par.?
āvikāni ca sūkṣmāṇi śayanāny āsanāni ca / (14.1) Par.?
kāmavyāhāriṇaś caiva pakṣiṇaḥ priyadarśanāḥ // (14.2) Par.?
candanāgarukāṣṭhāni tathā kālīyakāny api / (15.1) Par.?
vasu yat triṣu lokeṣu dharmeṇādhigataṃ tvayā / (15.2) Par.?
prāpayiṣyāma tat sarvaṃ vṛṣṇyandhakaniveśanam // (15.3) Par.?
devagandharvaratnāni pannagānāṃ ca yad vasu / (16.1) Par.?
tāni santīha sarvāṇi narakasya niveśane // (16.2) Par.?
sa tat sarvaṃ hṛṣīkeśaḥ pratigṛhya parīkṣya ca / (17.1) Par.?
sarvam āhārayāmāsa dānavair dvārakāṃ purīm // (17.2) Par.?
tatas tad vāruṇaṃ chatraṃ svayam utkṣipya mādhavaḥ / (18.1) Par.?
hiraṇyavarṣaṃ varṣantam āruroha vihaṃgamam // (18.2) Par.?
garuḍaṃ patatāṃ śreṣṭhaṃ mūrtimantam ivāmbudam / (19.1) Par.?
tato 'bhyayād giriśreṣṭham abhito maṇiparvatam // (19.2) Par.?
tatra puṇyā vavur vātā hy abhavaṃś cāmalāḥ prabhāḥ / (20.1) Par.?
maṇīnāṃ hemavarṇānām abhibhūya divākaram // (20.2) Par.?
tatra vaidūryavarṇāni dadarśa madhusūdanaḥ / (21.1) Par.?
satoraṇapatākāni dvārāṇi śayanāni ca // (21.2) Par.?
vidyudgrathitameghābhaḥ prababhau maṇiparvataḥ / (22.1) Par.?
hemacitravimānaiś ca prāsādair upaśobhitaḥ // (22.2) Par.?
tatra tā varahemābhā dadarśa madhusūdanaḥ / (23.1) Par.?
gandharvāsuramukhyānāṃ priyā duhitaras tathā // (23.2) Par.?
dadarśa pṛthulaśroṇīḥ saṃruddhā girikandare / (24.1) Par.?
narakeṇa samānītā rakṣyamāṇāḥ samantataḥ // (24.2) Par.?
triviṣṭapasame deśe tiṣṭhantam aparājitam / (25.1) Par.?
nivasantyo yathā devyaḥ sukhinyaḥ kāmavarjitāḥ // (25.2) Par.?
parivavrur mahābāhum ekaveṇīdharāḥ striyaḥ / (26.1) Par.?
sarvāḥ kāṣāyavāsinyaḥ sarvāś ca niyatendriyāḥ // (26.2) Par.?
vratopavāsatanvaṅgyaḥ kāṅkṣantyaḥ kṛṣṇadarśanam / (27.1) Par.?
sametya yadusiṃhasya sarvāś cakruḥ striyo 'ñjalīn // (27.2) Par.?
narakaṃ nihataṃ jñātvā muraṃ caiva mahāsuram / (28.1) Par.?
hayagrīvaṃ nisundaṃ ca tāḥ kṛṣṇaṃ paryavārayan // (28.2) Par.?
te cāsāṃ rakṣiṇo vṛddhā dānavā yadunandanam / (29.1) Par.?
kṛtāñjalipuṭāḥ sarve praṇipetur vayodhikāḥ // (29.2) Par.?
tāsāṃ paramanārīṇām ṛṣabhākṣaṃ nirīkṣya tam / (30.1) Par.?
sarvāsām eva saṃkalpaḥ patitvenābhavat tataḥ // (30.2) Par.?
tasya candropamaṃ vaktram udīkṣya niyatendriyāḥ / (31.1) Par.?
samprahṛṣṭā mahābāhum idaṃ vacanam abruvan // (31.2) Par.?
satyaṃ bata purā vāyur ihāsmān vākyam abravīt / (32.1) Par.?
sarvabhūtarutajñaś ca devarṣir api nāradaḥ // (32.2) Par.?
viṣṇur nārāyaṇo devaḥ śaṅkhacakragadāsibhṛt / (33.1) Par.?
sa bhaumaṃ narakaṃ hatvā bhartā ca bhavitā hi saḥ // (33.2) Par.?
supriyaṃ bata paśyāmaś ciraśrutam ariṃdamam / (34.1) Par.?
darśanena kṛtārthā hi vayam adya mahātmanaḥ // (34.2) Par.?
tatas tāḥ sāntvayāmāsa pramadā vāsavānujaḥ / (35.1) Par.?
sarvāḥ kamalapatrākṣīr dṛṣṭyā vācā ca mādhavaḥ // (35.2) Par.?
yathārhataḥ sāntvayitvā samābhāṣya ca keśavaḥ / (36.1) Par.?
yānaiḥ kiṃkarasaṃyuktair uvāha madhusūdanaḥ // (36.2) Par.?
kiṃkarāṇāṃ sahasrāṇāṃ rakṣasāṃ vātaraṃhasām / (37.1) Par.?
śibikāṃ vahatāṃ tatra nirghoṣaḥ sumahān abhūt // (37.2) Par.?
tasya parvatamukhyasya śṛṅgaṃ yat paramārcitam / (38.1) Par.?
vimalārkendusaṃkāśaṃ maṇikāñcanatoraṇam // (38.2) Par.?
sapakṣigaṇamātaṅgaṃ savyālamṛgapannagam / (39.1) Par.?
śākhāmṛgagaṇair juṣṭaṃ suprastaraśilātalam // (39.2) Par.?
nyaṅkubhiś ca varāhaiś ca rurubhiś ca niṣevitam / (40.1) Par.?
saprapātamahāsānuṃ vicitraśikharadrumam // (40.2) Par.?
atyadbhutam acintyaṃ ca mṛgavṛndaviloḍitam / (41.1) Par.?
jīvaṃjīvakasaṃghaiś ca barhibhiś ca nināditam // (41.2) Par.?
tad apy atibalo viṣṇur dorbhyām utpāṭya bhāsvaram / (42.1) Par.?
āropayāmāsa tadā garuḍe pakṣiṇāṃ vare // (42.2) Par.?
maṇiparvataśṛṅgaṃ ca sabhāryaṃ ca janārdanam / (43.1) Par.?
uvāha līlayā pakṣī garuḍaḥ patatāṃ varaḥ // (43.2) Par.?
sa pakṣabalavikṣepair mahādriśikharopamaḥ / (44.1) Par.?
dikṣu sarvāsu saṃhrādaṃ janayāmāsa pakṣirāṭ // (44.2) Par.?
ārujan parvatāgrāṇi pādapāṃś ca samākṣipan / (45.1) Par.?
saṃjahāra mahābhrāṇi vijahāra ca kānicit // (45.2) Par.?
viṣayaṃ samatikramya devayoś candrasūryayoḥ / (46.1) Par.?
yayau vātajavaḥ pakṣī janārdanavaśe sthitaḥ // (46.2) Par.?
sa merugirim āsādya devagandharvasevitam / (47.1) Par.?
devasadmāni sarvāṇi dadarśa madhusūdanaḥ // (47.2) Par.?
viśveṣāṃ marutāṃ caiva sādhyānāṃ ca narādhipa / (48.1) Par.?
bhrājamānāny atikrāmad aśvinoś ca paraṃtapaḥ // (48.2) Par.?
prāpya puṇyakṛtāṃ lokān devalokam ariṃdamaḥ / (49.1) Par.?
śakrasadma samāsādya praviveśa janārdanaḥ // (49.2) Par.?
avatīrya sa tārkṣyāt tu dadarśa vibudhādhipam / (50.1) Par.?
prītaś caivābhyanandat taṃ devarājaḥ śatakratuḥ // (50.2) Par.?
pradāya kuṇḍale divye vavande taṃ tadācyutaḥ / (51.1) Par.?
sabhāryo vibudhaśreṣṭhaṃ naraśreṣṭho janārdanaḥ // (51.2) Par.?
so 'rcito devarājena ratnaiś ca pratipūjitaḥ / (52.1) Par.?
satyabhāmā ca paulomyā yathāvad abhinanditā // (52.2) Par.?
vāsavo vāsudevaś ca sahitau jagmatus tataḥ / (53.1) Par.?
adityā bhavanaṃ puṇyaṃ devamātur maharddhimat // (53.2) Par.?
tatrāditim upāsyantīm apsarobhiḥ samantataḥ / (54.1) Par.?
dadṛśāte mahātmānau mahābhāgāṃ taponvitām // (54.2) Par.?
tatas te kuṇḍale dattvā vavande tāṃ śacīpatiḥ / (55.1) Par.?
janārdanaṃ puraskṛtya karma caiva śaśaṃsa tat // (55.2) Par.?
aditis tau sutau prītyā pariṣvajyābhinandya ca / (56.1) Par.?
āśirbhir anurūpābhir ubhāv abhyavadat tadā // (56.2) Par.?
paulomī satyabhāmā ca prītyā paramayā yute / (57.1) Par.?
agṛhṇītāṃ varārhāyā devyāś ca caraṇau śubhau // (57.2) Par.?
te cāpy abhyavadat premṇā devamātā yaśasvinī / (58.1) Par.?
yathāvad abravīc caiva janārdanam idaṃ vacaḥ // (58.2) Par.?
adhṛṣyaḥ sarvabhūtānām avadhyaś ca bhaviṣyasi / (59.1) Par.?
yathaiva devarājo 'yam ajito lokapūjitaḥ // (59.2) Par.?
satyabhāmottamā strīṇāṃ subhagā sthirayauvanā / (60.1) Par.?
jarāṃ na yāsyati vadhūr yāvat tvaṃ kṛṣṇa mānuṣaḥ // (60.2) Par.?
evam abhyarcitaḥ kṛṣṇo devamātrā mahābalaḥ / (61.1) Par.?
devarājābhyanujñāto ratnaiś ca pratipūjitaḥ // (61.2) Par.?
vainateyaṃ samāruhya sahitaḥ satyabhāmayā / (62.1) Par.?
devākrīḍān parikrāman pūjyamānaḥ surarṣibhiḥ // (62.2) Par.?
sa dadarśa mahābāhur ākrīḍe vāsavasya ha / (63.1) Par.?
divyam abhyarcitaṃ caityaṃ pārijātaṃ mahādrumam // (63.2) Par.?
nityapuṣpadharaṃ divyaṃ puṇyagandham anuttamam / (64.1) Par.?
yam āsādya janaḥ sarvo jātiṃ smarati paurvikīm // (64.2) Par.?
saṃrakṣyamāṇaṃ devais taṃ prasahyāmitavikramaḥ / (65.1) Par.?
utpāṭyāropayāmāsa viṣṇus taṃ vai mahādrumam // (65.2) Par.?
so 'paśyat satyabhāmāṃ ca divyām apsarasaṃ hariḥ / (66.1) Par.?
tataḥ prāyād dvāravatīṃ vāyujuṣṭena vai pathā // (66.2) Par.?
śrutvā tad devarājas tu karma kṛṣṇasya vai tadā / (67.1) Par.?
anumene mahābāhuḥ kṛtaṃ karmeti cābravīt // (67.2) Par.?
sa pūjyamānas tridaśair maharṣigaṇasaṃstutaḥ / (68.1) Par.?
pratasthe dvārakāṃ kṛṣṇo devalokād ariṃdamaḥ // (68.2) Par.?
so 'bhipatya mahābāhur dīrgham adhvānam alpavat / (69.1) Par.?
pūjito devarājena dadṛśe yādavīṃ purīm // (69.2) Par.?
tathā karma mahat kṛtvā bhagavān vāsavānujaḥ / (70.1) Par.?
upāyād dvārakāṃ viṣṇuḥ śrīmān garuḍavāhanaḥ // (70.2) Par.?
Duration=0.77586483955383 secs.