Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): Genealogies, Soma

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 16221
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vaiśaṃpāyana uvāca / (1.1) Par.?
pitā somasya vai rājañ jajñe 'trir bhagavān ṛṣiḥ / (1.2) Par.?
tatrātriḥ sarvalokānāṃ tasthau svavinayair vṛtaḥ / (1.3) Par.?
karmaṇā manasā vācā śubhāny eva cacāra ha // (1.4) Par.?
ahiṃsraḥ sarvabhūteṣu dharmātmā saṃśitavrataḥ / (2.1) Par.?
kāṣṭhakuḍyaśilābhūta ūrdhvabāhur mahādyutiḥ // (2.2) Par.?
anuttamaṃ nāma tapo yena taptaṃ mahat purā / (3.1) Par.?
trīṇi varṣasahasrāṇi divyānīti hi naḥ śrutam // (3.2) Par.?
tatordhvaretasas tasya sthitasyānimiṣasya hi / (4.1) Par.?
somatvaṃ tanur āpede mahābuddhasya bhārata // (4.2) Par.?
ūrdhvam ācakrame tasya somatvaṃ bhāvitātmanaḥ / (5.1) Par.?
netrābhyāṃ vāri susrāva daśadhā dyotayad diśaḥ // (5.2) Par.?
taṃ garbhaṃ daśadhā dṛṣṭvā daśa devyo dadhus tataḥ / (6.1) Par.?
sametya dhārayāmāsur na ca tāḥ tam aśaknuvan // (6.2) Par.?
sa tābhyaḥ sahasaivātha digbhyo garbhaḥ prabhānvitaḥ / (7.1) Par.?
papāta bhāsayaṃl lokāñ śītāṃśuḥ sarvabhāvanaḥ // (7.2) Par.?
yadā na dhāraṇe śaktās tasya garbhasya tā diśaḥ / (8.1) Par.?
tatas tābhiḥ sahaivāśu nipapāta vasuṃdharām // (8.2) Par.?
patitaṃ somam ālokya brahmā lokapitāmahaḥ / (9.1) Par.?
ratham āropayāmāsa lokānāṃ hitakāmyayā // (9.2) Par.?
sa hi vedamayas tāta dharmātmā satyasaṃgaraḥ / (10.1) Par.?
yukto vājisahasreṇa siteneti hi naḥ śrutam // (10.2) Par.?
tasmin nipatite devāḥ putre 'treḥ paramātmani / (11.1) Par.?
tuṣṭuvur brahmaṇaḥ putrā mānasāḥ sapta ye śrutāḥ // (11.2) Par.?
tathaivāṅgirasas tatra bhṛgor evātmajaiḥ saha / (12.1) Par.?
ṛgbhir yajurbhiḥ sāmabhir atharvāṅgirasair api // (12.2) Par.?
tasya saṃstūyamānasya tejaḥ somasya bhāsvataḥ / (13.1) Par.?
āpyāyamānaṃ lokāṃs trīn bhāvayāmāsa sarvataḥ // (13.2) Par.?
sa tena rathamukhyena sāgarāntāṃ vasuṃdharām / (14.1) Par.?
triḥsaptakṛtvo 'tiyaśāś cakārābhipradakṣiṇām // (14.2) Par.?
tasya yac cyāvitaṃ tejaḥ pṛthivīm anvapadyata / (15.1) Par.?
oṣadhyas tāḥ samudbhūtās tejasā prajvalanty uta // (15.2) Par.?
tābhir dhāryo hy ayaṃ lokaḥ prajāś caiva caturvidhāḥ / (16.1) Par.?
poṣṭā hi bhagavān somo jagato jagatīpate // (16.2) Par.?
sa labdhatejā bhagavān saṃstavaiḥ svaiś ca karmabhiḥ / (17.1) Par.?
tapas tepe mahābhāga padmānāṃ daśatīr daśa // (17.2) Par.?
hiraṇyavarṇā yā devyo dhārayanty ātmanā jagat / (18.1) Par.?
nidhis tāsām abhūd devaḥ prakhyātaḥ svena karmaṇā // (18.2) Par.?
tatas tasmai dadau rājyaṃ brahmā brahmavidāṃ varaḥ / (19.1) Par.?
bījauṣadhīnāṃ viprāṇām apāṃ ca janamejaya // (19.2) Par.?
so 'bhiṣikto mahātejā rājarājyena rājarāṭ / (20.1) Par.?
trīṃl lokān bhāvayāmāsa svabhāsā bhāsvatāṃ varaḥ // (20.2) Par.?
saptaviṃśatim indos tu dākṣāyaṇyo mahāvratāḥ / (21.1) Par.?
dadau prācetaso dakṣo nakṣatrāṇīti yā viduḥ // (21.2) Par.?
sa tat prāpya mahad rājyaṃ somaḥ somavatāṃ varaḥ / (22.1) Par.?
samājahre rājasūyaṃ sahasraśatadakṣiṇam // (22.2) Par.?
hotāsya bhagavān atrir adhvaryur bhagavān bhṛguḥ / (23.1) Par.?
hiraṇyagarbhaś codgātā brahmā brahmatvam eyivān // (23.2) Par.?
sadasyas tatra bhagavān harir nārāyaṇaḥ prabhuḥ / (24.1) Par.?
sanatkumārapramukhair ādyair brahmarṣibhir vṛtaḥ // (24.2) Par.?
dakṣiṇām adadāt somas trīṃl lokān iti naḥ śrutam / (25.1) Par.?
tebhyo brahmarṣimukhyebhyaḥ sadasyebhyaś ca bhārata // (25.2) Par.?
sinīvālī kuhūś caiva dyutiḥ puṣṭiḥ prabhā vasuḥ / (26.1) Par.?
kīrtir dhṛtiś ca lakṣmīś ca nava devyaḥ siṣevire // (26.2) Par.?
prāpyāvabhṛtham avyagraḥ sarvadevarṣipūjitaḥ / (27.1) Par.?
virarājāti rājendro daśadhā bhāvayan diśaḥ // (27.2) Par.?
tasya tat prāpya duṣprāpyam aiśvaryaṃ munisatkṛtam / (28.1) Par.?
vibabhrāma matis tāta vinayād anayāhṛtā // (28.2) Par.?
bṛhaspateḥ sa vai bhāryāṃ tārāṃ nāma yaśasvinīm / (29.1) Par.?
jahāra tarasā sarvān avamatyāṅgiraḥsutān // (29.2) Par.?
sa yācyamāno devaiś ca tathā devarṣibhiḥ saha / (30.1) Par.?
naiva vyasarjayat tārāṃ tasmā aṅgirase tadā // (30.2) Par.?
uśanā tasya jagrāha pārṣṇim aṅgirasas tadā / (31.1) Par.?
sa hi śiṣyo mahātejāḥ pituḥ pūrvaṃ bṛhaspateḥ // (31.2) Par.?
tena snehena bhagavān rudras tasya bṛhaspateḥ / (32.1) Par.?
pārṣṇigrāho 'bhavad devaḥ pragṛhyājagavaṃ dhanuḥ // (32.2) Par.?
tena brahmaśiro nāma paramāstraṃ mahātmanā / (33.1) Par.?
uddiśya devān utsṛṣṭaṃ yenaiṣāṃ nāśitaṃ yaśaḥ // (33.2) Par.?
tatra tad yuddham abhavat prakhyātaṃ tārakāmayam / (34.1) Par.?
devānāṃ dānavānāṃ ca lokakṣayakaraṃ mahat // (34.2) Par.?
tatra śiṣṭās tu ye devās tuṣitāś caiva ye bhārata / (35.1) Par.?
brahmāṇaṃ śaraṇaṃ jagmur ādidevaṃ pitāmaham // (35.2) Par.?
tato nivāryośanasaṃ taṃ vai rudraṃ ca śaṃkaram / (36.1) Par.?
dadāv aṅgirase tārāṃ svayam eva pitāmahaḥ // (36.2) Par.?
tām antaḥprasavāṃ dṛṣṭvā vipraḥ prāha bṛhaspatiḥ / (37.1) Par.?
madīyāyāṃ na te yonau garbho dhāryaḥ kathaṃcana // (37.2) Par.?
ayonāv asṛjattaṃ tu kumāraṃ dasyuhantamam / (38.1) Par.?
iṣīkāstambam āsādya jvalantam iva pāvakam // (38.2) Par.?
jātamātraḥ sa bhagavān devānām ākṣipad vapuḥ / (39.1) Par.?
tataḥ saṃśayam āpannās tārām akathayan surāḥ // (39.2) Par.?
satyaṃ brūhi sutaḥ kasya somasyātha bṛhaspateḥ / (40.1) Par.?
pṛcchyamānā yadā devair nāha sā sādhv asādhu vā / (40.2) Par.?
tadā tāṃ śaptum ārabdhaḥ kumāro dasyuhantamaḥ // (40.3) Par.?
taṃ nivārya tato brahmā tārāṃ papraccha saṃśayam / (41.1) Par.?
yad atra tathyaṃ tad brūhi tāre kasya suto hy ayam // (41.2) Par.?
sā prāñjalir uvācedaṃ brahmāṇaṃ varadaṃ prabhum / (42.1) Par.?
somasyeti mahātmānaṃ kumāraṃ dasyuhantamam // (42.2) Par.?
taṃ mūrdhny upāghrāya tadā somo dhātā prajāpatiḥ / (43.1) Par.?
budha ity akaron nāma tasya putrasya dhīmataḥ / (43.2) Par.?
pratikūlaṃ ca gagane samabhyuttiṣṭhate budhaḥ // (43.3) Par.?
utpādayāmāsa tadā putraṃ vai rājaputrikā / (44.1) Par.?
tasyāpatyaṃ mahārājo babhūvailaḥ purūravāḥ / (44.2) Par.?
urvaśyāṃ jajñire yasya putrāḥ sapta mahātmanaḥ // (44.3) Par.?
prasahya dharṣitas tatra vivaśo rājayakṣmaṇā / (45.1) Par.?
tato yakṣmābhibhūtas tu somaḥ prakṣīṇamaṇḍalaḥ / (45.2) Par.?
jagāma śaraṇāyātha pitaraṃ so 'trim eva ca // (45.3) Par.?
tasya tat pāpaśamanaṃ cakārātrir mahāyaśāḥ / (46.1) Par.?
sa rājayakṣmaṇā muktaḥ śriyā jajvāla sarvaśaḥ // (46.2) Par.?
etat somasya te janma kīrtitaṃ kīrtivardhanam / (47.1) Par.?
vaṃśam asya mahārāja kīrtyamānam ataḥ śṛṇu // (47.2) Par.?
dhanyam āyuṣyam ārogyaṃ puṇyaṃ saṃkalpasādhakam / (48.1) Par.?
somasya janma śrutvaiva sarvapāpaiḥ pramucyate // (48.2) Par.?
Duration=0.37187504768372 secs.