Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): Kṛṣṇa and Bāṇa
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17472
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
janamejaya uvāca / (1.1) Par.?
karmāṇy aparimeyāni śrutāni dvijasattama / (1.2) Par.?
tvattaḥ śrutavatāṃ śreṣṭha vāsudevasya dhīmataḥ // (1.3) Par.?
yac ca tat kathitaṃ pūrvaṃ bāṇaṃ prati mahāsuram / (2.1) Par.?
tad ahaṃ śrotum icchāmi vistareṇa tapodhana // (2.2) Par.?
vāsudevena sa kathaṃ bāṇaḥ saṃkhye parājitaḥ / (3.1) Par.?
saṃrabdho dvaṃdvayuddhārthī jīvan muktaḥ kathaṃ ca saḥ // (3.2) Par.?
vaiśaṃpāyana uvāca / (4.1) Par.?
śṛṇuṣvāvahito rājan kṛṣṇasyāmitatejasaḥ / (4.2) Par.?
manuṣyaloke bāṇena yathābhūd vigraho mahān // (4.3) Par.?
vāsudevena yatrāsau rudraskandasahāyavān / (5.1) Par.?
baliputro raṇaślāghī jitvā jīvan visarjitaḥ // (5.2) Par.?
yathā cāsya varo dattaḥ śaṃkareṇa mahātmanā / (6.1) Par.?
nityaṃ sāṃnidhyatā caiva gāṇapatyaṃ tathākṣayam // (6.2) Par.?
sa rudram abhigamyātha praṇipatyābhivādya ca / (7.1) Par.?
balisūnur idaṃ vākyaṃ papraccha vṛṣabhadhvajam // (7.2) Par.?
asakṛn nirjitā devāḥ sasādhyāḥ samarudgaṇāḥ / (8.1) Par.?
mayā balamadotsekāt sasainyena tavāśrayāt // (8.2) Par.?
te parājayasaṃtrastā nirāśā matparājaye / (9.1) Par.?
nākapṛṣṭham upāgamya nivasanti yathāsukham // (9.2) Par.?
so 'haṃ nirāśo yuddhasya jīvitaṃ nādya kāmaye / (10.1) Par.?
ayudhyato vṛthā hy eṣāṃ bāhūnāṃ dhāraṇaṃ mama // (10.2) Par.?
tad brūhi mama yuddhasya kaccid āgamanaṃ bhavet / (11.1) Par.?
na me yuddhaṃ vinā deva ratir asti prasīda me // (11.2) Par.?
tataḥ prahasya bhagavān abravīd vṛṣabhadhvajaḥ / (12.1) Par.?
bhavitā bāṇa yuddhaṃ te tathā tac chṛṇu dānava // (12.2) Par.?
dhvajasyāsya yadā bhaṅgas tava tāta bhaviṣyati / (13.1) Par.?
svasthāne sthāpitasyātha tadā yuddhaṃ bhaviṣyati // (13.2) Par.?
ity evam uktaḥ prahasan bāṇaḥ subahuśo mudā / (14.1) Par.?
prasannavadano bhūtvā pādayoḥ patito 'bravīt // (14.2) Par.?
diṣṭyā bāhusahasrasya na vṛthā dhāraṇaṃ mama / (15.1) Par.?
diṣṭyā sahasrākṣam ahaṃ vijetā punar āhave // (15.2) Par.?
ānandajāśrupūrṇābhyāṃ netrābhyām arimardanaḥ / (16.1) Par.?
pañcāñjaliśatair devaṃ pūjayan patito bhuvi // (16.2) Par.?
maheśvara uvāca / (17.1) Par.?
uttiṣṭhottiṣṭha bāhūnām ātmanaḥ svakulasya ca / (17.2) Par.?
sadṛśaṃ prāpsyase vīra yuddham apratimaṃ raṇe // (17.3) Par.?
evam uktas tato bāṇas tryambakena mahātmanā / (18.1) Par.?
harṣeṇābhyutthitaḥ śīghraṃ natvā sa vṛṣabhadhvajam // (18.2) Par.?
śitikaṇṭhavisṛṣṭas tu bāṇaḥ parapuraṃjayaḥ / (19.1) Par.?
yayau svabhavanaṃ yena yatra dhvajagṛhaṃ mahat // (19.2) Par.?
tatropaviṣṭaḥ prahasan kumbhāṇḍam idam abravīt / (20.1) Par.?
priyam āvedayiṣyāmi bhavato manaso 'nugam // (20.2) Par.?
ity evam uktaḥ prahasan bāṇam apratimaṃ raṇe / (21.1) Par.?
provāca rājan kiṃ tv etad vaktukāmo 'si matpriyam / (21.2) Par.?
vismayotphullanayanaḥ praharṣād iva sattama // (21.3) Par.?
śitikaṇṭhaprasādena skandagopāyanena ca / (22.1) Par.?
kaccit trailokyarājyaṃ te vyādiṣṭaṃ śūlapāṇinā // (22.2) Par.?
kaccid indras tava bhayāt pātālam upayāsyati / (23.1) Par.?
kaccid viṣṇuparitrāsaṃ vimokṣyanti diteḥ sutāḥ // (23.2) Par.?
yasya cakrabhayatrastā vasanti salilāśaye / (24.1) Par.?
kaccic chārṅgagadāpāṇeḥ sthitasya paramāhave / (24.2) Par.?
na viṣṇor bhayasaṃtrāsāt prayāsyanti diśo 'surāḥ // (24.3) Par.?
pātālavāsam utsṛjya kaccit tava balāśrayāt / (25.1) Par.?
vibudhāvāsaniratā bhaviṣyanti mahāsurāḥ // (25.2) Par.?
balir viṣṇubalākrānto baddhas tava pitā nṛpa / (26.1) Par.?
salilaughād viniḥsṛtya kaccid rājyam avāpsyati // (26.2) Par.?
divyamālyāmbaradharaṃ divyasraganulepanam / (27.1) Par.?
kaccid vairocaniṃ tāta drakṣyāmaḥ pitaraṃ tava // (27.2) Par.?
kaccit tribhiḥ kramaiḥ pūrvaṃ hṛtāṃl lokān imān prabho / (28.1) Par.?
punaḥ pratyānayiṣyāmo jitvā sarvān divaukasaḥ // (28.2) Par.?
snigdhagambhīranirghoṣaṃ śaṅkhasvanapurojavam / (29.1) Par.?
kaccin nārāyaṇaṃ devaṃ jeṣyāmaḥ samitiṃjayam // (29.2) Par.?
kaccid vṛṣadhvajas tāta prasādasumukhas tava / (30.1) Par.?
yathā te hṛdayotkampaḥ sāśrubinduḥ pravartate // (30.2) Par.?
kaccid īśvaratoṣeṇa kārttikeyamatena ca / (31.1) Par.?
prāptavān asi sarveṣām asmākaṃ pārthivaṃ padam // (31.2) Par.?
iti kumbhāṇḍavacanaiś coditaḥ puruṣarṣabhaḥ / (32.1) Par.?
bāṇo vācam asaṃsaktāṃ provāca vadatāṃ varaḥ // (32.2) Par.?
cirāt prabhṛti kumbhāṇḍa na yuddhaṃ prāpyate mayā / (33.1) Par.?
tadā mayā mudā pṛṣṭaḥ śitikaṇṭhaḥ pratāpavān // (33.2) Par.?
yuddhābhilāṣaḥ sumahān deva saṃjāyate mama / (34.1) Par.?
api prāpsyāmy ahaṃ yuddhaṃ manasas tuṣṭikārakam // (34.2) Par.?
tato 'haṃ devadevena hareṇāmitraghātinā / (35.1) Par.?
prahasya suciraṃ kālam ukto 'dya vacanaṃ priyam // (35.2) Par.?
prāpsyase sumahad yuddhaṃ tvaṃ bāṇāpratimaṃ mahat / (36.1) Par.?
mayūradhvajabhaṅgas te bhaviṣyati yadāsura // (36.2) Par.?
tato 'haṃ paramaprīto bhagavantaṃ vṛṣadhvajam / (37.1) Par.?
praṇamya śirasā devaṃ tavāntikam upāgataḥ // (37.2) Par.?
ity evam uktaḥ kumbhāṇḍaḥ provāca nṛpatiṃ tadā / (38.1) Par.?
aho na śobhanaṃ rājan yad evaṃ bhāṣase vacaḥ // (38.2) Par.?
evaṃ kathayator eva tayor anyonyam ucchritaḥ / (39.1) Par.?
dhvajaḥ papāta vegena śakrāśanisamāhataḥ // (39.2) Par.?
taṃ tathā patitaṃ dṛṣṭvā so 'suro dhvajam uttamam / (40.1) Par.?
praharṣam atulaṃ lebhe mene cāhavam āgatam // (40.2) Par.?
tataś cakampe vasudhā śakrāśanisamāhatā / (41.1) Par.?
nanādāntarhito bhūmau vṛṣadaṃśo jagarja ca // (41.2) Par.?
devānām api yo devaḥ so 'py avarṣata vāsavaḥ / (42.1) Par.?
śoṇitaṃ śoṇitapure sarvataḥ puram antikāt // (42.2) Par.?
sūryaṃ bhittvā maholkā ca papāta dharaṇītale / (43.1) Par.?
svapakṣe coditaḥ sūryo bharaṇīṃ samapīḍayat // (43.2) Par.?
caityavṛkṣeṣu sahasā dhārāḥ śatasahasraśaḥ / (44.1) Par.?
śoṇitasyāsravan ghorā nipetus tārakā bhṛśam // (44.2) Par.?
rāhur agrasad ādityam aparvaṇi viśāṃ pate / (45.1) Par.?
lokakṣayakare kāle nirghātaś cābhavan mahān // (45.2) Par.?
dakṣiṇāṃ diśam āsthāya dhūmaketuḥ sthito 'bhavat / (46.1) Par.?
aniśaṃ cāpy avicchinnā vavur vātāḥ sudāruṇāḥ // (46.2) Par.?
śvetalohitaparyantaḥ kṛṣṇagrīvas taḍiddyutiḥ / (47.1) Par.?
trivarṇaḥ parigho bhānoḥ saṃdhyārāgam athāvṛṇot // (47.2) Par.?
vakram aṅgārakaś cakre kṛttikāsu bhayaṃkaraḥ / (48.1) Par.?
bāṇasya janmanakṣatraṃ bhartsayann iva sarvaśaḥ // (48.2) Par.?
anekaśākhaś caityaś ca nipapāta mahītale / (49.1) Par.?
arcitaḥ sarvakanyābhir dānavānāṃ mahātmanām // (49.2) Par.?
evaṃ vividharūpāṇi nimittāni niśāmayan / (50.1) Par.?
bāṇo balamadonmatto niścayaṃ nādhigacchati // (50.2) Par.?
vicetās tv abhavat prājñaḥ kumbhāṇḍas tattvadarśivān / (51.1) Par.?
bāṇasya sacivas tatra kīrtayan bahu kilbiṣam // (51.2) Par.?
bāṇaḥ prītamanās tv eva papau pānam anuttamam / (52.1) Par.?
daityadānavanārībhiḥ sārdham uttamavikramaḥ // (52.2) Par.?
kumbhāṇḍaś cintayāviṣṭo rājaveśmābhyayāt tadā / (53.1) Par.?
acintayac ca tattvārthaṃ tais tair utpātadarśanaiḥ // (53.2) Par.?
rājā pramādī durbuddhir jitakāśī mahāsuraḥ / (54.1) Par.?
yuddham evābhilaṣate na doṣān paśyate madāt // (54.2) Par.?
mahotpātabhayaṃ caiva na tan mithyā bhaviṣyati / (55.1) Par.?
apīdānīṃ bhaven mithyā sarvam utpātadarśanam // (55.2) Par.?
iha tv āste trinayanaḥ kārttikeyaś ca vīryavān / (56.1) Par.?
tenotpanno 'pi doṣo naḥ kaccid gacchet parābhavam // (56.2) Par.?
utpannadoṣaprabhavaḥ kṣayo 'yaṃ bhavitā mahān / (57.1) Par.?
doṣāṇāṃ na bhaven nāśa iti me dhīyate matiḥ // (57.2) Par.?
niyataṃ doṣa evāyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ / (58.1) Par.?
daurātmyān nṛpater asya doṣabhūtā hi dānavāḥ // (58.2) Par.?
devadānavasaṃghānāṃ yaḥ kartā bhuvanaprabhuḥ / (59.1) Par.?
sa bhavaḥ kārttikeyaś ca kṛtavāso hi naḥ pure // (59.2) Par.?
prāṇaiḥ priyataro nityaṃ bhavasya tu guhaḥ sadā / (60.1) Par.?
tadviśiṣṭaś ca bāṇo 'pi bhavasya satataṃ priyaḥ // (60.2) Par.?
etayoś ca hi ko yuddhaṃ kumārabhavayor iha / (61.1) Par.?
śakto dātuṃ samāgamya bāṇasāhāyyakāṅkṣiṇoḥ // (61.2) Par.?
evaṃ sa cintayāviṣṭaḥ kumbhāṇḍas tattvadarśivān / (62.1) Par.?
svastipraṇihitāṃ buddhiṃ cakāra sa mahāsuraḥ // (62.2) Par.?
ye hi devair virudhyante puṇyakarmabhir āhave / (63.1) Par.?
yathā balir niyamitas tathā te yānti saṃkṣayam // (63.2) Par.?
Duration=0.39286398887634 secs.