Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 1949
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
granthijanyaṃ kalākālavidyārāganṛmātaraḥ / (1.1) Par.?
guṇadhīgarvacittākṣamātrābhūtānyanukramāt // (1.2) Par.?
vidhatte dehasiddhyarthaṃ yat sākṣād yat padāntarāt / (2.1) Par.?
yathā yunakti yaddhetos tādṛk tad adhunocyate // (2.2) Par.?
kartṛśaktir aṇor nityā vibhvī ceśvaraśaktivat / (3.1) Par.?
tamaśchannatayārtheṣu nābhāti niranugrahā // (3.2) Par.?
tadanugrāhakaṃ tattvaṃ kalākhyaṃ taijasaṃ haraḥ / (4.1) Par.?
māyāṃ vikṣobhya kurute pravṛttyaṅgaṃ paraṃ hi tat // (4.2) Par.?
tena pradīpakalpena tadāsvacchaciter aṇoḥ / (5.1) Par.?
prakāśayatyekadeśaṃ vidārya timiraṃ ghanam // (5.2) Par.?
kala ityeṣa yo dhātuḥ saṃkhyāne preraṇe ca saḥ / (6.1) Par.?
protsāraṇaṃ preraṇaṃ sā kurvatī tamasaḥ kalā // (6.2) Par.?
ityetad ubhayaṃ vipra sambhūyānanyavat sthitam / (7.1) Par.?
bhogakriyāvidhau jantor nijaguḥ kartṛkārakam // (7.2) Par.?
evaṃ vyaktakriyāśaktir didṛkṣur gocaraṃ dṛśaḥ / (8.1) Par.?
bhajatyanugrahāpekṣāṃ svayaṃ draṣṭum aśaknuvan // (8.2) Par.?
tadarthaṃ kṣobhayitveśaḥ kalām eva janikṣamām / (9.1) Par.?
tattvaṃ vidyākhyam asṛjat karaṇaṃ paramātmanaḥ // (9.2) Par.?
tena prakāśarūpeṇa jñānaśaktiprarocinā / (10.1) Par.?
sarvakārakaniṣpādyam avaiti viṣayaṃ param // (10.2) Par.?
tadabhivyaktacicchaktidṛṣṭārtho 'pyapipāsitaḥ / (11.1) Par.?
naiti taṃ janakaṃ rāgaṃ tasmādevāsṛjatprabhuḥ // (11.2) Par.?
sa tena rañjito bhogyaṃ malīmasamapi spṛhan / (12.1) Par.?
ādatte naca bhuñjāno virāgam adhigacchati // (12.2) Par.?
iti pravṛttaḥ karaṇaiḥ kāryarūḍhaiḥ sabhauvanaiḥ / (13.1) Par.?
bhogabhūmiṣu nā bhuṅkte bhogān kālānuvartinaḥ // (13.2) Par.?
truṭyādipratyayasyārthaḥ kālo māyāsamudbhavaḥ / (14.1) Par.?
kalayann ā samutthānānniyatyā niyataṃ paśum // (14.2) Par.?
sasādhanasya bhogasya karmatantratayā jaguḥ / (15.1) Par.?
kecin niyāmakaṃ karma yadanyadatiricyate // (15.2) Par.?
bhogo 'rthaḥ sarvatattvānāṃ so 'pi karmanibandhanaḥ / (16.1) Par.?
karmaivāstu śarīrādi tataḥ sarvamapārthakam // (16.2) Par.?
atha dehādisāpekṣaṃ tatpumarthaprasādhakam / (17.1) Par.?
tato niyatisāpekṣam astu karma niyāmakam // (17.2) Par.?
puṃstattvaṃ tata evābhūt puṃspratyayanibandhanam / (18.1) Par.?
āpūrakaṃ pradhānāder bhauvane rudrasaṃśrayam // (18.2) Par.?
tataḥ prādhānikaṃ tattvaṃ kalātattvādajījanat / (19.1) Par.?
saptagranthinidānasya yattadgauṇasya kāraṇam // (19.2) Par.?
tato buddhyādyupādānaṃ gauṇaṃ sattvaṃ rajastamaḥ / (20.1) Par.?
tadvṛttayaḥ prakāśādyāḥ prasiddhā eva bhūyasā // (20.2) Par.?
trayo guṇās tathāpyekaṃ tattvaṃ tadaviyogataḥ / (21.1) Par.?
ekaikaśrutir eteṣāṃ vṛttyādhikyanibandhanā // (21.2) Par.?
na tadasti jagatyasmin vastu kiṃcidacetanam / (22.1) Par.?
yanna vyāptaṃ guṇair yasminneko vāmiśrako guṇaḥ // (22.2) Par.?
buddhitattvaṃ tato nānābhāvapratyayalakṣaṇam / (23.1) Par.?
paraṃ tadātmano bhogyaṃ vakṣyamāṇārthasaṃskṛtam // (23.2) Par.?
bhāvā buddhiguṇā dharmajñānavairāgyabhūtayaḥ / (24.1) Par.?
sāttvikā vyatyayenaite rāgamutsṛjya tāmasāḥ // (24.2) Par.?
pratyayāstadupādānāste 'ṣṭau nava caturguṇāḥ / (25.1) Par.?
sapta pañca ca vikhyātāḥ siddhyādyā vargaśo mune // (25.2) Par.?
bhāvāḥ sapratyayāsteṣāṃ leśāllakṣaṇamucyate / (26.1) Par.?
sāṃsiddhikā vainayikāḥ prākṛtāśca bhavantyaṇoḥ // (26.2) Par.?
viśiṣṭadharmasaṃskārasamuddīpitacetasām / (27.1) Par.?
guṇaḥ sāṃsiddhiko bhāti dehābhāve'pi pūrvavat // (27.2) Par.?
lokadhīguruśāstrebhyo bhāti vainayiko guṇaḥ / (28.1) Par.?
samarjito vainayiko manovāktanuceṣṭayā // (28.2) Par.?
prākṛto dehasaṃyoge vyaktaḥ svapnādibodhavat / (29.1) Par.?
svargo muktiḥ prakṛtitvāvighātau yonikrāntirnirayāvāptibandhau / (29.2) Par.?
rūpeṣvarthā vinayaprākṛteṣu sampadyante savighātāḥ krameṇa // (29.3) Par.?
vaśyākrāntis tatparijñānayogo bhogānicchā vighnasaṃghavyapāyaḥ / (30.1) Par.?
bhogāsaktir nyakkṛtir dehalabdhir vighnaś cārthāsteṣu sāṃsiddhikeṣu // (30.2) Par.?
Duration=0.16033291816711 secs.