Texts

śrotraṃ ha vā asyāśvinaḥ / (1.1) Par.?

tasmāt sarvataḥ parihāraṃ bhakṣayati / (1.2) Par.?

sarvato hy anena śrotreṇa śṛṇoti / (1.3) Par.?

yatra vai bhṛgavo vāṅgiraso vā svargaṃ lokaṃ samāśnuvata tac cyavano vā bhārgavaś cyavano vāṅgirasas tad eva jīrṇiḥ kṛtyārūpo jahe // (1.4) Par.?

śaryāto ha vā idam mānavo grāmeṇa cacāra / (2.1) Par.?

sa tad eva prativeśo niviviśe / (2.2) Par.?

tasya kumārāḥ krīḍanta imaṃ jīrṇiṃ kṛtyārūpam anarthyam manyamānā loṣṭair vipipiṣuḥ // (2.3) Par.?

sa śāryātebhyaś cukrodha / (3.1) Par.?

tebhyo 'saṃjñāṃ cakāra / (3.2) Par.?

pitaiva putreṇa yuyudhe bhrātā bhrātrā // (3.3) Par.?

śaryāto ha vā īkṣāṃcakre yat kim akaraṃ tasmād idam āpadīti / (4.1) Par.?

sa gopālāṃś cāvipālāṃś ca saṃhvayitavā uvāca // (4.2) Par.?

sa hovāca ko vo 'dyeha kiṃcid adrākṣīd iti / (5.1) Par.?

te hocuḥ puruṣa evāyaṃ jīrṇiḥ kṛtyārūpaḥ śete / (5.2) Par.?

tam anarthyam manyamānāḥ kumārā loṣṭair vyapikṣann iti / (5.3) Par.?

sa vidāṃcakāra sa vai cyavana iti // (5.4) Par.?

sa rathaṃ yuktvā sukanyāṃ śāryātīm upādhāya prasiṣyanda / (6.1) Par.?

sa ājagāma yatrarṣirāsa tat // (6.2) Par.?

sa hovācarṣe namas te / (7.1) Par.?

yan nāvediṣaṃ tenāhiṃsiṣam / (7.2) Par.?

iyaṃ sukanyā / (7.3) Par.?

tayā te 'pahnuve / (7.4) Par.?

saṃjānītām me grāma iti / (7.5) Par.?

tasya ha tata eva grāmaḥ saṃjajñe / (7.6) Par.?

sa ha tata eva śaryāto mānava udyuyuje ned aparaṃ hinasānīti // (7.7) Par.?

aśvinau ha vā idam bhiṣajyantau ceratuḥ / (8.1) Par.?

tau sukanyām upeyatuḥ / (8.2) Par.?

tasyāṃ mithunam īṣāte / (8.3) Par.?

tan na jajñau // (8.4) Par.?

tau hocatuḥ sukanye kam imaṃ jīrṇiṃ kṛtyārūpam upaśeṣe / (9.1) Par.?

āvām anuprehīti / (9.2) Par.?

sā hovāca yasmai mām pitādān naivāhaṃ taṃ jīvantaṃ hāsyāmīti / (9.3) Par.?

taddhāyam ṛṣir ājajñau // (9.4) Par.?

sa hovāca sukanye kiṃ tvaitad avocatām iti / (10.1) Par.?

tasmā etad vyācacakṣe / (10.2) Par.?

sa ha vyākhyāta uvāca yadi tvaitat punar bruvataḥ sā tvam brūtān na vai susarvāv iva stho na susamṛddhāv iva / (10.3) Par.?

atha me patiṃ nindatha iti / (10.4) Par.?

tau yadi tvā bravataḥ kenāvam asarvau svaḥ kenāsamṛddhāv iti sā tvam brūtāt patiṃ nu me punar yuvāṇaṃ kurutam / (10.5) Par.?

atha vāṃ vakṣyāmīti / (10.6) Par.?

tām punar upeyatuḥ / (10.7) Par.?

tāṃ haitad evocatuḥ // (10.8) Par.?

sā hovāca na vai susarvāv iva stho na susamṛddhāviva / (11.1) Par.?

atha me patiṃ nindatha iti / (11.2) Par.?

tau hocatuḥ kenāvam asarvau svaḥ kenāsamṛddhāv iti / (11.3) Par.?

sā hovāca patiṃ nu me punar yuvāṇaṃ kurutam / (11.4) Par.?

atha vāṃ vakṣyāmīti // (11.5) Par.?

tau hocatur etaṃ hradam abhyavahara / (12.1) Par.?

sa yena vayasā kamiṣyate tenodaiṣyatīti / (12.2) Par.?

taṃ hradam abhyavajahāra / (12.3) Par.?

sa yena vayasā cakame tenodeyāya // (12.4) Par.?

tau hocatuḥ sukanye kenāvam asarvau svaḥ kenāsamṛddhāv iti / (13.1) Par.?

tau harṣir eva pratyuvāca kurukṣetre 'mī devā yajñaṃ tanvate / (13.2) Par.?

te vāṃ yajñād antaryanti / (13.3) Par.?

tenāsarvau sthas tenāsamṛddhāv iti / (13.4) Par.?

tau ha tata evāśvinau preyatuḥ / (13.5) Par.?

tāv ājagmatur devān yajñaṃ tanvānānt stute bahiṣpavamāne // (13.6) Par.?

tau hocatur upa nau hvayadhvam iti / (14.1) Par.?

te ha devā ūcur na vām upahvayiṣyāmahe / (14.2) Par.?

bahu manuṣyeṣu saṃsṛṣṭam acāriṣṭam bhiṣajyantāv iti // (14.3) Par.?

tau hocatur viśīrṣṇā vai yajñena yajadhva iti / (15.1) Par.?

kathaṃ viśīrṣṇeti / (15.2) Par.?

upa nu nau hvayadhvam / (15.3) Par.?

atha vo vakṣyāva iti / (15.4) Par.?

tatheti tā upāhvayanta / (15.5) Par.?

tābhyām etam āśvinaṃ graham agṛhṇan / (15.6) Par.?

tāv adhvaryū yajñasyābhavatām / (15.7) Par.?

tāv etad yajñasya śiraḥ pratyadhattām / (15.8) Par.?

tad adas tad divākīrtyānāṃ brāhmaṇe vyākhyāyate yathā tad yajñasya śiraḥ pratidadhatuḥ / (15.9) Par.?

tasmād eṣa stute bahiṣpavamāne graho gṛhyate / (15.10) Par.?

stute hi bahiṣpavamāna āgacchatām // (15.11) Par.?

tau hocatur mukhyau vā āvāṃ yajñasya svo yāv adhvaryū / (16.1) Par.?

iha nāv imam purastādgraham paryāharatābhi dvidevatyān iti / (16.2) Par.?

tābhyām etam purastādgrahaṃ paryājahrur abhi dvidevatyān / (16.3) Par.?

tasmād eṣa daśamo graho gṛhyate tṛtīya eva vaṣaṭkriyate / (16.4) Par.?

atha yad aśvināv iti / (16.5) Par.?

ime ha vai dyāvāpṛthivī pratyakṣam aśvinau / (16.6) Par.?

ime hīdaṃ sarvam āśnuvātām / (16.7) Par.?

puṣkarasrajāv iti / (16.8) Par.?

agnir evāsyai puṣkaram ādityo 'muṣyai // (16.9) Par.?

athāto gṛhṇāty eva yā vāṃ kaśā madhumaty aśvinā sūnṛtāvatī / (17.1) Par.?

tayā yajñaṃ mimikṣatam / (17.2) Par.?

upayāmagṛhīto 'sy aśvibhyāṃ tvā / (17.3) Par.?

eṣa te yonir mādhvībhyāṃ tveti sādayati / (17.4) Par.?

taṃ vai madhumatyarcā gṛhṇāti / (17.5) Par.?

mādhvībhyāṃ tveti sādayati / (17.6) Par.?

tad yan madhumatyarcā gṛhṇāti mādhvībhyāṃ tveti sādayati // (17.7) Par.?

dadhyaṅ ha vā ābhyām ātharvaṇo madhu nāma brāhmaṇam uvāca / (18.1) Par.?

tad enayoḥ priyaṃ dhāma / (18.2) Par.?

tad evainayor etenopagacchati / (18.3) Par.?

tasmān madhumatyarcā gṛhṇāti mādhvībhyāṃ tveti sādayati // (18.4) Par.?

tāni vā etāni ślakṣṇāni pātrāṇi bhavanti / (19.1) Par.?

rāsnāvam aindravāyavapātram / (19.2) Par.?

tat tasya dvitīyaṃ rūpam / (19.3) Par.?

tena tad dvidevatyam / (19.4) Par.?

ajakāvam maitrāvaruṇapātram / (19.5) Par.?

tat tasya dvitīyaṃ rūpam / (19.6) Par.?

tena tad dvidevatyam / (19.7) Par.?

auṣṭham āśvinapātram / (19.8) Par.?

tat tasya dvitīyaṃ rūpam / (19.9) Par.?

tena tad dvidevatyam / (19.10) Par.?

atha yad aśvināv iti / (19.11) Par.?

mukhyau vā aśvinau / (19.12) Par.?

auṣṭham iva vā idam mukham / (19.13) Par.?

tasmād auṣṭham āśvinapātram bhavati // (19.14) Par.?