Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): agniṣṭoma

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17218
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tānt saṃprabodhayanti / (1.1) Par.?
te 'pa upaspṛśyāgnīdhram upasamāyanti / (1.2) Par.?
ta ājyāni gṛhṇate / (1.3) Par.?
gṛhītvājyāny āyanti / (1.4) Par.?
āsādyājyāni // (1.5) Par.?
atha rājānam upāvaharati / (2.1) Par.?
iyaṃ vai pratiṣṭhā janūr āsāṃ prajānām / (2.2) Par.?
imām evaitat pratiṣṭhām abhyupāvaharati / (2.3) Par.?
tam asyai tanute / (2.4) Par.?
tam asyai janayati // (2.5) Par.?
antareṇeṣa upāvaharati / (3.1) Par.?
yajño vā anaḥ / (3.2) Par.?
tan nv eva yajñān na bahirdhā karoti / (3.3) Par.?
grāvasu saṃmukheṣv adhinidadhāti / (3.4) Par.?
kṣatraṃ vai somaḥ / (3.5) Par.?
viśo grāvāṇaḥ / (3.6) Par.?
kṣatram evaitad viśy adhyūhati / (3.7) Par.?
tad yat saṃmukhā bhavanti viśam evaitat saṃmukhāṃ kṣatriyam abhy avivādinīṃ karoti / (3.8) Par.?
tasmāt saṃmukhā bhavanti // (3.9) Par.?
sa upāvaharati hṛde tvā manase tveti / (4.1) Par.?
yajamānasyaitat kāmāyāha / (4.2) Par.?
hṛdayena hi manasā yajamānas taṃ kāmaṃ kāmayate yatkāmyā yajate / (4.3) Par.?
tasmād āha hṛde tvā manase tveti // (4.4) Par.?
dive tvā sūryāya tveti / (5.1) Par.?
devalokāya tvety evaitad āha / (5.2) Par.?
yad āha dive tveti sūryāya tveti devebhyas tvety evaitad āha / (5.3) Par.?
ūrdhvam imam adhvaraṃ divi deveṣu hotrā yaccheti / (5.4) Par.?
adhvaro vai yajñaḥ / (5.5) Par.?
ūrdhvam imaṃ yajñaṃ dive deveṣu dhehīty evaitad āha // (5.6) Par.?
soma rājan viśvās tvam prajā upāvaroheti / (6.1) Par.?
tad enam āsām prajānām ādhipatyāya rājyāyopāvaharati // (6.2) Par.?
athānusṛjyopatiṣṭhate viśvās tvām prajā upāvarohantv iti / (7.1) Par.?
ayathāyatham iva vā etat karoti yad āha viśvās tvam prajā upāvaroheti / (7.2) Par.?
kṣatraṃ vai somaḥ / (7.3) Par.?
tat pāpavasyasaṃ karoti / (7.4) Par.?
taddhedam anu pāpavasyasaṃ kriyate / (7.5) Par.?
athātra yathāyathaṃ karoti yathāpūrvaṃ yad āha viśvās tvām prajā upāvarohantv iti / (7.6) Par.?
tad enam ābhiḥ prajābhiḥ pratyavarohayati / (7.7) Par.?
tasmād u kṣatriyam āyantam imāḥ prajā viśaḥ pratyavarohanti / (7.8) Par.?
tam adhastād upāsate / (7.9) Par.?
upasanno hotā prātaranuvākam anuvakṣyan bhavati // (7.10) Par.?
atha samidham abhyādadhad āha devebhyaḥ prātaryāvabhyo 'nubrūhīti / (8.1) Par.?
chandāṃsi vai devāḥ prātaryāvāṇaḥ / (8.2) Par.?
chandāṃsy anuyājāḥ / (8.3) Par.?
devebhyaḥ preṣya devānyajeti vānuyājaiścaranti // (8.4) Par.?
tad u haika āhur devebhyo 'nubrūhīti / (9.1) Par.?
tad u tathā na brūyāt / (9.2) Par.?
chandāṃsi vai devāḥ prātaryāvāṇaḥ / (9.3) Par.?
chandāṃsy anuyājāḥ / (9.4) Par.?
devebhyaḥ preṣya devān yajeti vā anuyājaiś caranti / (9.5) Par.?
tasmād u brūyād devebhyaḥ prātaryāvabhyo 'nubrūhīty eva // (9.6) Par.?
atha yat samidham abhyādadhāti chandāṃsy evaitat saminddhe / (10.1) Par.?
atha yaddhotā prātaranuvākam anvāha chandāṃsy evaitat punar āpyāyayaty ayātayāmāni karoti / (10.2) Par.?
yātayāmāni vai devaiś chandāṃsi / (10.3) Par.?
chandobhir hi devāḥ svargaṃ lokaṃ samāśnuvata / (10.4) Par.?
na vā atra stuvate na śaṃsanti / (10.5) Par.?
tac chandāṃsy evaitat punar āpyāyayaty ayātayāmāni karoti / (10.6) Par.?
tair ayātayāmair yajñaṃ tanvate / (10.7) Par.?
tasmāddhotā prātaranuvākam anvāha // (10.8) Par.?
tad āhuḥ kaḥ prātaranuvākasya pratigara iti / (11.1) Par.?
jāgraddhaivādhvaryur upāsīta / (11.2) Par.?
sa yan nimiṣati sa haivāsya pratigaraḥ / (11.3) Par.?
tad u tathā na kuryāt / (11.4) Par.?
yadi nidrāyād api kāmaṃ svapyāt / (11.5) Par.?
sa yatra hotā prātaranuvākam paridadhāti tat pracaraṇīti srug bhavati tasyāṃ caturgṛhītam ājyaṃ gṛhītvā juhoti // (11.6) Par.?
yatra vai yajñasya śiro 'cchidyata tasya raso drutvāpaḥ praviveśa / (12.1) Par.?
tam adaḥ pūrvedyur vasatīvarībhir āharati / (12.2) Par.?
atha yo 'tra yajñasya rasaḥ pariśiṣṭas tam evaitad acchaiti // (12.3) Par.?
yaddhaivaitām āhutiṃ juhoti etam evaitad yajñasya rasam abhiprastṛṇīte / (13.1) Par.?
tam ārunddhe / (13.2) Par.?
yābhya u caivaitāṃ devatābhya āhutiṃ juhoti tā evaitat prīṇāti / (13.3) Par.?
tā asmai tṛptāḥ prītā etaṃ yajñasya rasaṃ saṃnamanti // (13.4) Par.?
sa juhoti śṛṇotv agniḥ samidhā havam ma iti / (14.1) Par.?
śṛṇotu ma idam agnir anu me jānātv ity evaitad āha / (14.2) Par.?
śṛṇvantv āpo dhiṣaṇāś ca devīr iti / (14.3) Par.?
śṛṇvantu ma idam āpo 'nu me jānantv ity evaitad āha / (14.4) Par.?
śrotā grāvāṇo viduṣo na yajñam iti / (14.5) Par.?
śṛṇvantu ma idaṃ grāvāṇo 'nu me jānantv ity evaitad āha / (14.6) Par.?
viduṣo na yajñam iti / (14.7) Par.?
vidvāṃso hi grāvāṇaḥ / (14.8) Par.?
śṛṇotu devaḥ savitā havam me svāheti / (14.9) Par.?
śṛṇotu ma idaṃ devaḥ savitānu me jānātv ity evaitad āha / (14.10) Par.?
savitā vai devānām prasavitā / (14.11) Par.?
tat savitṛprasūta evaitad yajñasya rasam acchaiti // (14.12) Par.?
athāparaṃ caturgṛhītam ājyaṃ gṛhītvodaṅ prayann āhāpa iṣya hotar iti / (15.1) Par.?
apa iccha hotar ity evaitad āha / (15.2) Par.?
tad yad ato hotānvāhaitam evaitad yajñasya rasam abhiprastṛṇīte / (15.3) Par.?
tam ārunddhe / (15.4) Par.?
etān u caivaitad anutiṣṭhate ned enān antarā nāṣṭrā rakṣāṃsi hinasann iti // (15.5) Par.?
atha saṃpreṣyati maitrāvaruṇasya camasādhvaryav ehi / (16.1) Par.?
neṣṭaḥ patnīr udānaya / (16.2) Par.?
ekadhanina eta / (16.3) Par.?
agnīc cātvāle vasatīvarībhiḥ pratyupatiṣṭhāsai hotṛcamasena ceti / (16.4) Par.?
saṃpraiṣa evaiṣaḥ // (16.5) Par.?
ta udañco niṣkrāmanti jaghanena cātvālam agreṇāgnīdhram / (17.1) Par.?
sa yasyāṃ tato diśy āpo bhavanti tad yanti / (17.2) Par.?
te vai saha patnībhir yanti / (17.3) Par.?
tad yat saha patnībhir yanti // (17.4) Par.?
yatra vai yajñasya śiro 'cchidyata tasya raso drutvāpaḥ praviveśa / (18.1) Par.?
tam ete gandharvāḥ somarakṣā jugupuḥ // (18.2) Par.?
te ha devā ūcur iyam u nv eveha nāṣṭrā yad ime gandharvāḥ / (19.1) Par.?
kathaṃ nv imam abhaye 'nāṣṭre yajñasya rasam āharemeti // (19.2) Par.?
te hocur yoṣitkāmā vai gandharvāḥ / (20.1) Par.?
saha patnībhir ayāma / (20.2) Par.?
te patnīṣv eva gandharvā gardhiṣyanti / (20.3) Par.?
athaitam abhaye 'nāṣṭre yajñasya rasam āhariṣyāma iti // (20.4) Par.?
te saha patnībhir īyuḥ / (21.1) Par.?
te patnīṣv eva gandharvā jagṛdhuḥ / (21.2) Par.?
athaitam abhaye 'nāṣṭre yajñasya rasam ājahruḥ // (21.3) Par.?
tatho evaiṣa etat sahaiva patnībhir eti / (22.1) Par.?
te patnīṣv eva gandharvā gṛdhyanti / (22.2) Par.?
athaitam abhaye 'nāṣṭre yajñasya rasam āharati // (22.3) Par.?
so 'po 'bhijuhoti / (23.1) Par.?
etāṃ ha vā āhutiṃ hṛtām eṣa yajñasya rasa upasameti / (23.2) Par.?
tāṃ pratyuttiṣṭhati / (23.3) Par.?
tam evaitad āviṣkṛtya gṛhṇāti // (23.4) Par.?
yad v evaitām āhutiṃ juhoty etam evaitad yajñasya rasam abhiprastṛṇīte / (24.1) Par.?
tam ārunddhe / (24.2) Par.?
tam apo yācati / (24.3) Par.?
yābhya u caivaitāṃ devatābhya āhutiṃ juhoti tā evaitat prīṇāti / (24.4) Par.?
tā asmai tṛptāḥ prītā etaṃ yajñasya rasaṃ saṃnamanti // (24.5) Par.?
sa juhoti devīr āpo apāṃ napād iti / (25.1) Par.?
devyo hy āpaḥ / (25.2) Par.?
tasmād āha devīr āpo apāṃ napād iti / (25.3) Par.?
yo va ūrmir haviṣya iti / (25.4) Par.?
yo va ūrmir yajñiya ity evaitad āha / (25.5) Par.?
indriyāvān madintama iti / (25.6) Par.?
vīryavān ity evaitad āha / (25.7) Par.?
yad āhendriyāvān iti madintama iti svādiṣṭha ity evaitad āha / (25.8) Par.?
taṃ devebhyo devatrā datteti / (25.9) Par.?
etad enā ayāciṣṭa yad āha taṃ devebhyo devatrā datteti / (25.10) Par.?
śukrapebhya iti / (25.11) Par.?
satyaṃ vai śukram / (25.12) Par.?
satyapebhya ity evaitad āha / (25.13) Par.?
yeṣām bhāga stha svāheti / (25.14) Par.?
teṣām u hy eṣa bhāgaḥ // (25.15) Par.?
atha maitrāvaruṇacamasenaitām āhutim apaplāvayati kārṣir asīti / (26.1) Par.?
yathā vā aṅgāro 'gninā psātaḥ syād evam eṣāhutir etayā devatayā psātā bhavati / (26.2) Par.?
rājānaṃ vā etābhir adbhir upasrakṣyan bhavati yā etā maitrāvaruṇacamase / (26.3) Par.?
vajro vā ājyam / (26.4) Par.?
retaḥ somaḥ / (26.5) Par.?
ned vajreṇājyena retaḥ somaṃ hinasānīti / (26.6) Par.?
tasmād vā apaplāvayati // (26.7) Par.?
atha gṛhṇāti samudrasya tvākṣityā unnayāmīti / (27.1) Par.?
āpo vai samudraḥ / (27.2) Par.?
apsv evaitad akṣitiṃ dadhāti / (27.3) Par.?
tasmād āpa etāvati bhoge bhujyamāne na kṣīyante / (27.4) Par.?
tad anv ekadhanān unnayanti tad anu pānnejanān // (27.5) Par.?
tad yan maitrāvaruṇacamasena gṛhṇāti / (28.1) Par.?
yatra vai devebhyo yajño 'pākrāmat tam etad devāḥ praiṣair eva praiṣam aicchan / (28.2) Par.?
purorugbhiḥ prārocayan / (28.3) Par.?
nividbhir nyavedayan / (28.4) Par.?
tasmān maitrāvaruṇacamasena gṛhṇāti // (28.5) Par.?
ta āyanti / (29.1) Par.?
pratyupatiṣṭhate 'gnīc cātvāle vasatīvarībhiś ca hotṛcamasena ca / (29.2) Par.?
sa uparyupari cātvālaṃ saṃsparśayati vasatīvarīś ca maitrāvaruṇacamasaṃ ca / (29.3) Par.?
sam āpo adbhir agmata sam oṣadhībhir oṣadhīr iti / (29.4) Par.?
yaś cāsau pūrvedyur āhṛto yajñasya raso yaś cādyāhṛtas tam evaitad ubhayaṃ saṃsṛjati // (29.5) Par.?
taddhaika eva maitrāvaruṇacamase vasatīvarīr nayanty ā maitrāvaruṇacamasād vasatīvarīṣu yaś cāsau pūrvedyur āhṛto yajñasya raso yaś cādyāhṛtas tam evaitad ubhayaṃ saṃsṛjāma iti vadantaḥ / (30.1) Par.?
tad u tathā na kuryāt / (30.2) Par.?
yad vā ādhavanīye samavanayati tad evaiṣa ubhayo yajñasya rasaḥ saṃsṛjyate / (30.3) Par.?
atha hotṛcamase vasatīvarīr gṛhṇāti nigrābhyābhyaḥ / (30.4) Par.?
tad yad uparyupari cātvālaṃ saṃsparśayaty ato vai devā divam upodakrāman / (30.5) Par.?
tad yajamānam evaitat svargyaṃ panthānam anusaṃkhyāpayati // (30.6) Par.?
ta āyanti / (31.1) Par.?
taṃ hotā pṛcchaty adhvaryo 'ver apā3 iti / (31.2) Par.?
avido 'pā3 ity evaitad āha / (31.3) Par.?
tam pratyāhoteva namnamur iti / (31.4) Par.?
avidam atho me 'naṃsatety evaitad āha // (31.5) Par.?
sa yady agniṣṭomaḥ syād yadi pracaraṇyāṃ saṃsravaḥ pariśiṣṭo 'laṃ homāya syāt taṃ juhuyāt / (32.1) Par.?
yady u nālaṃ homāya syād aparaṃ caturgṛhītam ājyaṃ gṛhītvā juhoti yam agne pṛtsu martyam avā vājeṣu yaṃ junāḥ sa yantā śaśvatīr iṣaḥ svāheti / (32.2) Par.?
āgneyyā juhoti / (32.3) Par.?
agnir vā agniṣṭomaḥ / (32.4) Par.?
tad agnāv agniṣṭomam pratiṣṭhāpayati / (32.5) Par.?
martavatyā / (32.6) Par.?
puruṣasaṃmito vā agniṣṭomaḥ / (32.7) Par.?
evaṃ juhuyād yady agniṣṭomaḥ syāt // (32.8) Par.?
yady ukthyaḥ syān madhyamam paridhim upaspṛśet / (33.1) Par.?
trayaḥ paridhayaḥ / (33.2) Par.?
trīṇy ukthāni / (33.3) Par.?
etair u hi tarhi yajñaḥ pratitiṣṭhati / (33.4) Par.?
yady u atirātro vā ṣoḍaśī vā syān naiva juhuyān na madhyamam paridhim upaspṛśet / (33.5) Par.?
samudyaiva tūṣṇīm etya prapadyeta / (33.6) Par.?
tad yathāyathaṃ yajñakratūn vyāvartayati // (33.7) Par.?
ayuṅgā ayuṅgā ekadhanā bhavanti trayo vā pañca vā pañca vā sapta vā nava vā nava vaikādaśa vaikādaśa vā trayodaśa vā trayodaśa vā pañcadaśa vā / (34.1) Par.?
dvandvam aha mithunam prajananam / (34.2) Par.?
atha ya eṣa eko 'tiricyate sa yajamānasya śriyam abhyatiricyate / (34.3) Par.?
sa vā eṣāṃ sadhanaṃ yo yajamānasya śriyam abhyatiricyate / (34.4) Par.?
tad yad eṣāṃ sadhanaṃ tasmād ekadhanā nāma // (34.5) Par.?
Duration=0.60835909843445 secs.