Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): Birth, childhood, and youth

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17430
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vaiśaṃpāyana uvāca / (1.1) Par.?
te tu yuktvā rathavaraṃ sarva evāmitaujasaḥ / (1.2) Par.?
viviśuḥ pūḥpradhānāṃ vai kāle raktadivākare // (1.3) Par.?
tau tu svabhavanaṃ vīrau kṛṣṇasaṃkarṣaṇāv ubhau / (2.1) Par.?
praveśitau buddhimatā akrūreṇārkatejasā // (2.2) Par.?
tāv āha varavarṇāṅgau bhīto dānapatis tadā / (3.1) Par.?
tyaktavyā tāta gamane vasudevagṛhe spṛhā // (3.2) Par.?
yuvayor hi kṛte vṛddhaḥ kaṃsena sa nirasyate / (4.1) Par.?
bhartsyate ca divā rātrau neha sthātavyam ity api // (4.2) Par.?
tam uvāca tataḥ kṛṣṇo yāsyāvo 'vām atarkitau / (5.1) Par.?
prekṣantau mathurāṃ vīra rājamārgaṃ ca dhārmika // (5.2) Par.?
anuśiṣṭau ca tau vīrau prasthitau prekṣakāv ubhau / (6.1) Par.?
ālānābhyām ivotsṛṣṭau kuñjarau yuddhakāṅkṣiṇau // (6.2) Par.?
tau tu mārgagataṃ dṛṣṭvā rajakaṃ raṅgakārakam / (7.1) Par.?
ayācetāṃ tatas tāni vāsāṃsi virajāni vai // (7.2) Par.?
rajakaḥ sa tu tau prāha yuvāṃ kasya vanecarau / (8.1) Par.?
rājño vāsāṃsi yau mūrkhau yācetāṃ nirbhayāv ubhau // (8.2) Par.?
ahaṃ kaṃsasya vāsāṃsi nānādeśodbhavāni ca / (9.1) Par.?
kāmarāgāṇi śataśo rajāmi vividhāni ca // (9.2) Par.?
yuvāṃ kasya vane jātau mṛgaiḥ saha vivardhitau / (10.1) Par.?
jātarāgāv idaṃ dṛṣṭvā raktam ācchādanaṃ bahu // (10.2) Par.?
aho vāṃ jīvitaṃ tyaktaṃ yau bhavantāv ihāgatau / (11.1) Par.?
mūrkhau prākṛtavijñānau vāso yācitum arhatha // (11.2) Par.?
tasmai cukrodha vai kṛṣṇo rajakāyālpamedhase / (12.1) Par.?
prāptāriṣṭāya mūrkhāya sṛjate vāṅmayaṃ viṣam // (12.2) Par.?
talenāśanikalpena sa taṃ mūrdhany atāḍayat / (13.1) Par.?
gatāsuḥ sa papātorvyāṃ rajako vyastamastakaḥ // (13.2) Par.?
taṃ hataṃ paridevantyo bhāryās tasya vicukruśuḥ / (14.1) Par.?
tvaritaṃ muktakeśyaś ca jagmuḥ kaṃsaniveśanam // (14.2) Par.?
tāv apy ubhau suvasanau jagmatur mālyakāraṇāt / (15.1) Par.?
vīthīṃ mālyāpaṇānāṃ vai gandhāghrātau dvipāv iva // (15.2) Par.?
guṇako nāma tatrāsīn mālyavṛttiḥ priyaṃvadaḥ / (16.1) Par.?
prabhūtamālyāpaṇavāṃl lakṣmīvān mālyajīvanaḥ // (16.2) Par.?
taṃ kṛṣṇaḥ ślakṣṇayā vācā mālyārtham abhisṛṣṭayā / (17.1) Par.?
dehīty uvāca tatkālaṃ mālākāram akātaram // (17.2) Par.?
tābhyāṃ prīto dadau mālyaṃ prabhūtaṃ mālyajīvanaḥ / (18.1) Par.?
bhavatoḥ svam idaṃ ceti provāca priyadarśanaḥ // (18.2) Par.?
prītas tu manasā kṛṣṇo guṇakāya varaṃ dadau / (19.1) Par.?
śrīs tvāṃ matsaṃśrayā saumya dhanaughair abhivartsyate // (19.2) Par.?
sa labdhvā varam avyagro mālyavṛttir adhomukhaḥ / (20.1) Par.?
kṛṣṇasya patito mūrdhnā pratijagrāha taṃ varam // (20.2) Par.?
yakṣāv imāv iti tadā sa mene mālyajīvanaḥ / (21.1) Par.?
sa bhṛśaṃ bhayasaṃvigno nottaraṃ pratyapadyata // (21.2) Par.?
vasudevasutau tau tu rājamārgagatāv ubhau / (22.1) Par.?
kubjāṃ dadṛśatur bhūyaḥ sānulepanabhājanām // (22.2) Par.?
tām āha kṛṣṇaḥ kubjeti kasyedam anulepanam / (23.1) Par.?
nayasy ambujapatrākṣi kṣipram ākhyātum arhasi // (23.2) Par.?
sā sthitāvekṣiṇī bhūtvā pratyuvācāmbujekṣaṇam / (24.1) Par.?
kṛṣṇaṃ jaladagambhīraṃ vidyutkuṭilagāminī // (24.2) Par.?
rājñaḥ snānagṛhaṃ yāmi tad gṛhāṇānulepanam / (25.1) Par.?
sthitāsmy āgaccha bhadraṃ te hṛdayasyāsi me priyaḥ // (25.2) Par.?
kutaś cāgamyate saumya yan māṃ tvaṃ nāvabudhyase / (26.1) Par.?
mahārājasya dayitāṃ niyuktām anulepane // (26.2) Par.?
tām uvāca hasantīṃ tu kṛṣṇaḥ kubjām avasthitām / (27.1) Par.?
āvayor gātrasadṛśaṃ dīyatām anulepanam // (27.2) Par.?
vayaṃ hi deśātithayo mallāḥ prāptā varānane / (28.1) Par.?
draṣṭuṃ dhanurmahaṃ divyaṃ rāṣṭraṃ caiva maharddhimat // (28.2) Par.?
pratyuvācātha sā kṛṣṇaṃ priyo 'si mama darśane / (29.1) Par.?
rājārham idam agryaṃ ca tad gṛhāṇānulepanam // (29.2) Par.?
tāv ubhāv anuliptāṅgāv ārdragātrau virejatuḥ / (30.1) Par.?
tīrthagau paṅkadigdhāṅgau yamunāyāṃ yathā vṛṣau // (30.2) Par.?
tāṃ tu kubjāṃ tataḥ kṛṣṇo dvyaṅgulenāgrapāṇinā / (31.1) Par.?
śanaiḥ saṃtolayāmāsa kṛṣṇo līlāvidhānavit // (31.2) Par.?
sā tu magnastanayugā svāyatāṅgī śucismitā / (32.1) Par.?
jahāsoccaiḥ stanataṭā ṛjuyaṣṭir latā yathā // (32.2) Par.?
praṇayāc cāpi kṛṣṇaṃ sā babhāṣe mattakāśinī / (33.1) Par.?
kva yāsyasi mayā ruddhaḥ kānta tiṣṭha gṛhāṇa mām // (33.2) Par.?
tau jātahāsāv anyonyaṃ satalākṣepam avyayau / (34.1) Par.?
vīkṣamāṇau prahasitau kubjāyāḥ śrutavistarau // (34.2) Par.?
kṛṣṇas tu kubjāṃ kāmārtāṃ sasmitaṃ visasarja ha / (35.1) Par.?
tatas tau kubjayā muktau praviṣṭau rājasaṃsadam // (35.2) Par.?
tāv ubhau vrajasaṃvṛddhau gopaveṣavibhūṣitau / (36.1) Par.?
gūḍhaceṣṭānanau bhūtvā praviṣṭau rājaveśma tat // (36.2) Par.?
dhanuḥśālāṃ gatau tau tu bālāv apariśaṅkitau / (37.1) Par.?
himavadvanasambhūtau siṃhāv iva balotkaṭau // (37.2) Par.?
didṛkṣantau mahat tatra dhanur āyāgabhūṣitam / (38.1) Par.?
papracchatuś ca tau vīrāv āyudhāgārikaṃ tadā // (38.2) Par.?
bhoḥ kaṃsadhanuṣāṃ pāla śrūyatām āvayor vacaḥ / (39.1) Par.?
katarat tad dhanuḥ saumya maho 'yaṃ yasya vartate / (39.2) Par.?
āyāgabhūtaṃ kaṃsasya darśayasva yadīcchasi // (39.3) Par.?
sa tayor darśayāmāsa tad dhanuḥ stambhasaṃnibham / (40.1) Par.?
anāropyam asaṃbhedyaṃ devair api savāsavaiḥ // (40.2) Par.?
tad gṛhītvā tataḥ kṛṣṇas tolayāmāsa vīryavān / (41.1) Par.?
dorbhyāṃ kamalapatrākṣaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā // (41.2) Par.?
tolayitvā yathākāmaṃ tad dhanur daityapūjitam / (42.1) Par.?
āropayāmāsa balī nāmayāmāsa cāsakṛt // (42.2) Par.?
ānamyamānaṃ kṛṣṇena prakarṣād uragopagam / (43.1) Par.?
dvidhābhūtam abhūn madhye dhanur āyāgabhūṣitam // (43.2) Par.?
bhaṅktvā tu tad dhanuḥ śreṣṭhaṃ kṛṣṇas tvaritavikramaḥ / (44.1) Par.?
niścakrāma mahāvegaḥ sa ca saṃkarṣaṇo yuvā // (44.2) Par.?
anuyuktau tatas tau ca bhagne dhanuṣi rakṣibhiḥ / (45.1) Par.?
dhanuṣo bhaṅganādena vāyunirghoṣakāriṇā / (45.2) Par.?
cacālāntaḥpuraṃ sarvaṃ diśaś caiva pupūrire // (45.3) Par.?
sa tv āyudhāgāranaro bhītas tvaritavikramaḥ / (46.1) Par.?
samīpaṃ nṛpater gatvā kākocchvāso 'bhyabhāṣata // (46.2) Par.?
śrūyatāṃ mama vijñāpyam āścaryaṃ dhanuṣo gṛhe / (47.1) Par.?
nirvṛttam asmin kāle yaj jagataḥ saṃbhramopamam // (47.2) Par.?
narau kasyāpi sahitau śikhāvitatamūrdhajau / (48.1) Par.?
nīlapītāmbaradharau pītaśvetānulepanau // (48.2) Par.?
devaputropamau vīrau bālāv iva hutāśanau / (49.1) Par.?
sthitau dhanurgṛhe saumyau sahasā khād ivāgatau / (49.2) Par.?
mayā dṛṣṭau parivyaktaṃ rucirācchādanasrajau // (49.3) Par.?
tābhyām ekas tu padmākṣaḥ śyāmaḥ pītāmbarasrajaḥ / (50.1) Par.?
jagrāha tad dhanūratnaṃ durgrahaṃ daivatair api // (50.2) Par.?
tat sa bālo bṛhadrūpaṃ balād yantram ivāyasam / (51.1) Par.?
āropayitvā vegena nāmayāmāsa līlayā // (51.2) Par.?
kṛṣyamāṇaṃ tu tat tena vibāṇaṃ bāhuśālinā / (52.1) Par.?
muṣṭideśe vikūjitvā dvidhābhūtam abhajyata // (52.2) Par.?
sa tu tac cāparatnaṃ vai bhaṅktvā stambham iva dvipaḥ / (53.1) Par.?
niṣpapātānilagatiḥ sānugo 'mitavikramaḥ / (53.2) Par.?
jagāma tad dvidhākṛtvā na jāne ko 'py asau nṛpa // (53.3) Par.?
śrutvaiva dhanuṣo bhaṅgaṃ kaṃso 'py udvignamānasaḥ / (54.1) Par.?
visṛjyāyudhapālaṃ vai praviveśa gṛhottamam // (54.2) Par.?
Duration=0.27815103530884 secs.