Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): avatāras
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 16941
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vaiśaṃpāyana uvāca / (1.1) Par.?
evam astv iti saṃhṛṣṭaḥ śakras tridaśavardhanaḥ / (1.2) Par.?
saṃdideśāgrataḥ somaṃ yuddhāya śiśirāyudham // (1.3) Par.?
gaccha soma sahāyatvaṃ kuru pāśadharasya vai / (2.1) Par.?
asurāṇāṃ vināśāya jayārthaṃ ca divaukasām // (2.2) Par.?
tvam apratimavīryaś ca jyotiṣāṃ ceśvareśvaraḥ / (3.1) Par.?
tvanmayaṃ sarvalokānāṃ rasaṃ rasavido viduḥ // (3.2) Par.?
kṣayavṛddhis tava vyaktā sāgare khe ca maṇḍale / (4.1) Par.?
parivartasy ahorātraṃ kālaṃ jagati yojayan // (4.2) Par.?
lokacchāyāmayaṃ lakṣma tavāṅke śaśasaṃsthitam / (5.1) Par.?
na viduḥ soma devāś ca ye ca nakṣatrayoginaḥ // (5.2) Par.?
tvam ādityapathād ūrdhvaṃ jyotiṣāṃ copari sthitaḥ / (6.1) Par.?
tamaḥ protsārya vapuṣā bhāsayasy akhilaṃ jagat // (6.2) Par.?
śvetabhānur himatanur jyotiṣām adhipaḥ śaśī / (7.1) Par.?
abdakṛt kālayogātmā ījyo yajñaraso 'vyayaḥ // (7.2) Par.?
oṣadhīśaḥ kriyāyonir abjayonir anuṣṇabhāk / (8.1) Par.?
śītāṃśur amṛtādhāraś capalaḥ śvetavāhanaḥ // (8.2) Par.?
tvaṃ kāntiḥ kāntavapuṣāṃ tvaṃ somaḥ somavṛttinām / (9.1) Par.?
saumyas tvaṃ sarvabhūtānāṃ timiraghnas tvam ṛkṣarāṭ // (9.2) Par.?
tad gaccha tvaṃ sahānena varuṇena varūthinā / (10.1) Par.?
śamayasvāsurīṃ māyāṃ yayā dahyāma saṃyuge // (10.2) Par.?
yan mā vadasi yuddhārthe devarāja varaprada / (11.1) Par.?
eṣa varṣāmi śiśiraṃ daityamāyāpakarṣaṇam // (11.2) Par.?
etān macchītanirdagdhān paśyasva himaveṣṭitān / (12.1) Par.?
vimāyān vimadāṃś caiva daityasaṃghān mahāhave // (12.2) Par.?
tato himakarotsṛṣṭāḥ sabāṣpā himavṛṣṭayaḥ / (13.1) Par.?
veṣṭayanti sma tān ghorān daityān meghagaṇā iva // (13.2) Par.?
tau pāśaśuklāṃśudharau varuṇendū mahāraṇe / (14.1) Par.?
jaghnatur himapātaiś ca pāśapātaiś ca dānavān // (14.2) Par.?
dvāv ambunāthau samare tau pāśahimayodhinau / (15.1) Par.?
mṛdhe ceratur ambhobhiḥ kṣubdhāv iva mahārṇavau // (15.2) Par.?
tābhyām āplāvitaṃ sainyaṃ tad dānavam adṛśyata / (16.1) Par.?
jagatsaṃvartakāmbhodaiḥ pravṛttair iva saṃvṛtam // (16.2) Par.?
tāv udyatāṃśupāśau tu śaśāṅkavaruṇāv ubhau / (17.1) Par.?
tāṃ māyāṃ śamayāmāstāṃ devau daiteyanirmitām // (17.2) Par.?
śītāṃśujalanirdagdhāḥ pāśaiś ca prasitā mṛdhe / (18.1) Par.?
na śekuś calituṃ daityā viśiraskā ivādrayaḥ // (18.2) Par.?
śītāṃśunihatās te tu petur daityā himārditāḥ / (19.1) Par.?
himaplāvitasarvāṅgā niruṣmāṇa ivāgnayaḥ // (19.2) Par.?
teṣāṃ tu divi daityānāṃ viparītaprabhāṇi ha / (20.1) Par.?
vimānāni vicitrāṇi prapatanty utpatanti ca // (20.2) Par.?
tān pāśahastagrathitāṃś chāditāñ śītaraśmibhiḥ / (21.1) Par.?
mayo dadarśa māyāvī dānavān divi dānavaḥ // (21.2) Par.?
sa śilājālavitatāṃ gaṇḍaśailāṭṭahāsinīm / (22.1) Par.?
pādapotkaṭakūṭāgrāṃ kandarākīrṇakānanām // (22.2) Par.?
siṃhavyāghragajākīrṇāṃ nadantīṃ dvipayūthapaiḥ / (23.1) Par.?
īhāmṛgagaṇākīrṇāṃ pavanāghūrṇitadrumām // (23.2) Par.?
nirmitāṃ svena putreṇa krauñcena divi kāmagām / (24.1) Par.?
prathitāṃ pārvatīṃ māyāṃ sasṛje sa samantataḥ // (24.2) Par.?
sāśmaśabdaiḥ śilāvarṣaiḥ prapatadbhiś ca pādapaiḥ / (25.1) Par.?
nijaghne devasaṃghāṃs tān dānavāṃś cāpy ajīvayat // (25.2) Par.?
naiśākarī vāruṇī ca māye 'ntardadhatus tataḥ / (26.1) Par.?
aśmabhiś cāyasaghanaiḥ kiraddevagaṇān raṇe // (26.2) Par.?
sāśmasaṃghātaviṣamā drumaparvatasaṃkaṭā / (27.1) Par.?
abhavad dyaur asaṃhāryā pṛthivī parvatair iva // (27.2) Par.?
nānāhato 'śmabhiḥ kaścic chilābhiś cāpy atāḍitaḥ / (28.1) Par.?
nāniruddho drumagaṇair devo 'dṛśyata saṃyuge // (28.2) Par.?
tad asaṃsrastadhanuṣaṃ bhagnapraharaṇāvilam / (29.1) Par.?
niṣprayatnaṃ surānīkaṃ varjayitvā gadādharam // (29.2) Par.?
sa hi yuddhagataḥ śrīmān īśo na sma vyakampata / (30.1) Par.?
sahiṣṇutvāj jagatsvāmī na cukrodha gadādharaḥ // (30.2) Par.?
kālajñaḥ kālameghābhaḥ samīkṣan kālam āhave / (31.1) Par.?
devāsuravimardaṃ sa draṣṭukāmo janārdanaḥ // (31.2) Par.?
tato bhagavatādiṣṭau raṇe pāvakamārutau / (32.1) Par.?
coditau viṣṇuvākyena tau māyām apakarṣatām // (32.2) Par.?
tābhyām udbhrāntameghābhyāṃ pravṛddhābhyāṃ mahāmṛdhe / (33.1) Par.?
dagdhā sā pārvatī māyā bhasmabhūtā nanāśa ha // (33.2) Par.?
so 'nalo 'nilasaṃyuktaḥ so 'nilaś cānalākulaḥ / (34.1) Par.?
daityasenāṃ dadahatur yugānteṣv iva mūrchitau // (34.2) Par.?
vāyuḥ pradhāvitas tatra paścād agniś ca mārutāt / (35.1) Par.?
ceratur dānavānīke krīḍantāv anilānalau // (35.2) Par.?
bhasmāvayavabhūteṣu prapatatsūtpatatsu ca / (36.1) Par.?
dānavānāṃ vimāneṣu vimāneṣu samantataḥ // (36.2) Par.?
vātaskandhāpaviddheṣu kṛtakarmaṇi pāvake / (37.1) Par.?
māyāvadhe vinirvṛtte stūyamāne gadādhare // (37.2) Par.?
niṣprayatneṣu daityeṣu trailokye muktabandhane / (38.1) Par.?
samprahṛṣṭeṣu deveṣu sādhu sādhv iti sarvaśaḥ // (38.2) Par.?
jaye daśaśatākṣasya mayasya ca parājaye / (39.1) Par.?
dikṣu sarvāsu śuddhāsu pravṛtte dharmasaṃstare // (39.2) Par.?
apāvṛte candrapathe svayanasthe divākare / (40.1) Par.?
prakṛtistheṣu lokeṣu nṛṣu cāritrabandhuṣu // (40.2) Par.?
abhinnabandhane mṛtyau hūyamāne hutāśane / (41.1) Par.?
yajñaśobhiṣu deveṣu svargārthaṃ darśayatsu ca // (41.2) Par.?
lokapāleṣu sarveṣu dikṣu saṃyānavartiṣu / (42.1) Par.?
bhāve tapasi śuddhānām abhāve pāpakarmaṇām // (42.2) Par.?
devapakṣe pramudite daityapakṣe viṣīdati / (43.1) Par.?
tripādavigrahe dharme adharme pādavigrahe // (43.2) Par.?
apāvṛte mahādvāre vartamāne ca satpathe / (44.1) Par.?
svadharmastheṣu varṇeṣu loke 'sminn āśrameṣu ca // (44.2) Par.?
prajārakṣaṇayukteṣu bhrājamāneṣu rājasu / (45.1) Par.?
praśāntakalmaṣe loke śānte tamasi dāruṇe // (45.2) Par.?
agnimārutayos tasmin vṛtte saṃgrāmakarmaṇi / (46.1) Par.?
tanmayā vimalā lokās tābhyāṃ jayakṛtakriyāḥ // (46.2) Par.?
pūrvadevabhayaṃ śrutvā mārutāgnibhayaṃ mahat / (47.1) Par.?
kālanemir iti khyāto dānavaḥ pratyadṛśyata // (47.2) Par.?
bhāskarākāramukuṭaḥ śiñjitābharaṇāṅgadaḥ / (48.1) Par.?
mandarotkīrṇasaṃkāśo mahārajatasaṃvṛtaḥ // (48.2) Par.?
śatapraharaṇodagraḥ śatabāhuḥ śatānanaḥ / (49.1) Par.?
śataśīrṣaḥ sthitaḥ śrīmāñ śataśṛṅga ivācalaḥ / (49.2) Par.?
kakṣe mahati saṃvṛddho nidāgha iva pāvakaḥ // (49.3) Par.?
dhūmrakeśo hariśmaśrur daṃṣṭrālauṣṭhapuṭānanaḥ / (50.1) Par.?
trailokyāntaravistāri dhārayan vipulaṃ vapuḥ // (50.2) Par.?
bāhubhis tulayan vyoma kṣipan padbhyāṃ mahīdharān / (51.1) Par.?
īrayan mukhaniḥśvāsair vṛṣṭimanto balāhakān // (51.2) Par.?
tiryagāyataraktākṣaṃ mandarodagravakṣasam / (52.1) Par.?
didhakṣantam ivāyāntaṃ sarvān devagaṇān mṛdhe // (52.2) Par.?
tarjayantaṃ suragaṇāṃś chādayantaṃ diśo daśa / (53.1) Par.?
saṃvartakāle tṛṣitaṃ dṛptaṃ mṛtyum ivotthitam // (53.2) Par.?
sutalenocchrayavatā vipulāṅguliparvaṇā / (54.1) Par.?
lambābharaṇapūrṇena kiṃcic calitavarmaṇā // (54.2) Par.?
ucchritenāgrahastena dakṣiṇena vapuṣmatā / (55.1) Par.?
dānavān devanihatān uttiṣṭhata iti bruvan // (55.2) Par.?
taṃ kālanemiṃ samare dviṣatāṃ kālasaṃmitam / (56.1) Par.?
vīkṣanti sma surāḥ sarve bhayavitrastalocanāḥ // (56.2) Par.?
taṃ sma vīkṣanti bhūtāni kramantaṃ kālaneminam / (57.1) Par.?
trivikrame vikramantaṃ nārāyaṇam ivāparam // (57.2) Par.?
socchrayan prathamaṃ pādaṃ mārutāghūrṇitāmbaram / (58.1) Par.?
prākrāmadasuro yuddhe trāsayan sarvadevatāḥ // (58.2) Par.?
sa mayenāsurendreṇa pariṣvaktaḥ kraman raṇe / (59.1) Par.?
kālanemir babhau daityaḥ saviṣṇur iva mandaraḥ // (59.2) Par.?
atha pravivyathur devāḥ sarve śakrapurogamāḥ / (60.1) Par.?
dṛṣṭvā kālam ivāyāntaṃ kālanemiṃ bhayāvaham // (60.2) Par.?
Duration=0.96811008453369 secs.