Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): Birth, childhood, and youth

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17366
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vaiśaṃpāyana uvāca / (1.1) Par.?
kadācit tu tadā kṛṣṇo vinā saṃkarṣaṇaṃ gurum / (1.2) Par.?
cacāra tadvanavaraṃ kāmarūpī varānanaḥ // (1.3) Par.?
kākapakṣadharaḥ śrīmāñ śyāmaḥ padmadalekṣaṇaḥ / (2.1) Par.?
śrīvatsenorasā yuktaḥ śaśāṅka iva lakṣmaṇā // (2.2) Par.?
sāṅgadenāgrapādena paṅkajodbhinnavarcasā / (3.1) Par.?
sukumārābhitāmreṇa krāntavikrāntagāminā // (3.2) Par.?
pīte prītikare nṝṇāṃ padmakiñjalkasaprabhe / (4.1) Par.?
sūkṣme vasāno vasane sasaṃdhya iva toyadaḥ // (4.2) Par.?
vanyavyāpārayuktābhyāṃ vyagrābhyāṃ daṇḍarajjubhiḥ / (5.1) Par.?
bhujābhyāṃ sādhuvṛttābhyāṃ pūjitābhyāṃ divaukasaiḥ // (5.2) Par.?
sadṛśaṃ puṇḍarīkasya gandhena kamalasya ca / (6.1) Par.?
rarāja tasya tadbālye ruciroṣṭhapuṭaṃ mukham // (6.2) Par.?
śikhābhis tasya muktābhī rarāja mukhapaṅkajam / (7.1) Par.?
vṛttaṃ ṣaṭpadapaṅktībhir yathā syāt padmamaṇḍalam // (7.2) Par.?
tasyārjunakadambāḍhyā nīpakandalamālinī / (8.1) Par.?
rarāja mālā śirasi nakṣatrāṇāṃ yathā divi // (8.2) Par.?
sa tayā mālayā vīraḥ śuśubhe sarvapuṣpayā / (9.1) Par.?
meghakālāmbudaśyāmo nabhasya iva mūrtimān // (9.2) Par.?
ekenāmalapatreṇa kaṇṭhasūtrāvalambinā / (10.1) Par.?
rarāja barhipatreṇa mandamārutakampinā // (10.2) Par.?
kvacid gāyan kvacit krīḍaṃś cañcūryaṃś ca kvacit kvacit / (11.1) Par.?
parṇavādyaṃ śrutisukhaṃ vādayānaḥ kvacid vane // (11.2) Par.?
gopaveṇuṃ sumadhuraṃ kāmāt tam api vādayan / (12.1) Par.?
prahlādanārthaṃ ca gavāṃ kvacid vanagato yuvā / (12.2) Par.?
gokule 'mbudharaśyāmaś cacāra dyutimān prabhuḥ // (12.3) Par.?
reme ca tatra ramyāsu citrāsu vanarājiṣu / (13.1) Par.?
mayūraravaghuṣṭāsu madanoddīpanīṣu ca / (13.2) Par.?
meghanādaprativyūhair nāditāsu samantataḥ // (13.3) Par.?
śāḍvalacchannamārgāsu śilīndhrābharaṇāsu ca / (14.1) Par.?
kandalāmaladantīṣu sravantīṣu navaṃ jalam // (14.2) Par.?
kesarāṇāṃ navair gandhair madaniḥśvasitopamaiḥ / (15.1) Par.?
abhīkṣṇaṃ niḥśvasantīṣu yoṣitsv iva samantataḥ // (15.2) Par.?
sevyamāno navair vātair drumasaṃghātaniḥsṛtaiḥ / (16.1) Par.?
tāsu kṛṣṇo mudaṃ lebhe saumyāsu vanarājiṣu // (16.2) Par.?
sa kadācid vane tasmin gobhiḥ saha parivrajan / (17.1) Par.?
dadarśa vipulodagraṃ śākhinaṃ śākhināṃ varam // (17.2) Par.?
sthitaṃ dharaṇyāṃ meghābhaṃ nibiḍaṃ patrasaṃcayaiḥ / (18.1) Par.?
gaganārdhocchritākāraṃ pavanābhogakāriṇaṃ // (18.2) Par.?
nīlacitrāṅgavarṇaiś ca sevitaṃ bahubhir dvijaiḥ / (19.1) Par.?
phalaiḥ pravālaiś ca ghanaṃ sendracāpaghanopamam // (19.2) Par.?
bhavanākāraviṭapaṃ latāpuṣpasumaṇḍitam / (20.1) Par.?
viśālamūlāvatataṃ pavanāmbhodadhāriṇam // (20.2) Par.?
ādhipatyam ivānyeṣāṃ tasya deśasya śākhinām / (21.1) Par.?
kurvāṇaṃ śubhakarmāṇaṃ tiro varṣantam avyayam // (21.2) Par.?
nyagrodhaṃ parvatākāraṃ bhāṇḍīraṃ nāma nāmataḥ / (22.1) Par.?
dṛṣṭvā tatra matiṃ cakre nivāsāya divā prabhuḥ // (22.2) Par.?
sa tatra vayasā tulyair vatsapālaiḥ sahānaghaḥ / (23.1) Par.?
reme vai divasaṃ kṛṣṇaḥ purā svargagato yathā // (23.2) Par.?
taṃ krīḍamānaṃ gopālāḥ kṛṣṇaṃ bhāṇḍīravāsinam / (24.1) Par.?
ramayanti sma bahavo vanyaiḥ krīḍanakais tadā // (24.2) Par.?
anye sma parigāyanti gopā muditamānasāḥ / (25.1) Par.?
gopālāḥ kṛṣṇam evānye gāyanti sma ratipriyāḥ // (25.2) Par.?
teṣāṃ sa gāyatām eva vādayāmāsa vīryavān / (26.1) Par.?
parṇavādyāntare veṇuṃ tumbīvīṇāṃ ca tatra ha // (26.2) Par.?
kadācic cārayann eva gāḥ sa govṛṣabhekṣaṇaḥ / (27.1) Par.?
jagāma yamunātīraṃ latālaṃkṛtapādapam // (27.2) Par.?
taraṃgāpāṅgakuṭilāṃ vārisparśasukhānilām / (28.1) Par.?
tāṃ ca padmotpalavatīṃ dadarśa yamunāṃ nadīm // (28.2) Par.?
sutīrthāṃ svādusalilāṃ hradinīṃ vegagāminīm / (29.1) Par.?
toyavātoddhatair vegair avanāmitapādapām // (29.2) Par.?
haṃsakāraṇḍavodghuṣṭāṃ sārasaiś ca vināditām / (30.1) Par.?
anyonyamithunaiś caiva sevitāṃ mithunecaraiḥ // (30.2) Par.?
jalajaiḥ prāṇibhiḥ kīrṇāṃ jalajair bhūṣitāṃ guṇaiḥ / (31.1) Par.?
jalajaiḥ kusumaiś citrāṃ jalajair haritodakām // (31.2) Par.?
prasthitasrotacaraṇāṃ pulinaśroṇimaṇḍalām / (32.1) Par.?
āvartanābhigambhīrāṃ padmalomānurañjitām // (32.2) Par.?
hradaśātodarākrāntāṃ tritaraṃgavalīdharām / (33.1) Par.?
cakravākastanataṭāṃ tīrapārśvāyatānanām // (33.2) Par.?
phenaprahṛṣṭadaśanāṃ prasannāṃ haṃsahāsinīm / (34.1) Par.?
rucirotpalapatrākṣīṃ natabhrūṃ jalajekṣaṇām // (34.2) Par.?
hradadīrghalalāṭāntāṃ kāntāṃ śaivalamūrdhajām / (35.1) Par.?
dīrghasrotāyatabhujām ābhogaśravaṇāyatām // (35.2) Par.?
kāraṇḍavākuṇḍalinīṃ śrīmatpaṅkajalocanām / (36.1) Par.?
kāśacāmīkaraṃ vāso vasānāṃ haṃsalakṣaṇām // (36.2) Par.?
taṭajābharaṇopetāṃ mīnanirmalamekhalām / (37.1) Par.?
pāriplavaplavakṣaumāṃ sārasārāvanūpurām // (37.2) Par.?
jhaṣanakrānuliptāṅgīṃ kūrmalakṣaṇaśobhinīm / (38.1) Par.?
nipānaśvāpadāpīḍāṃ nṛbhiḥ pītapayodharām / (38.2) Par.?
śvāpadocchiṣṭasalilām āśramasthānasaṃkulām // (38.3) Par.?
tāṃ samudrasya mahiṣīṃ vīkṣamāṇaḥ samantataḥ / (39.1) Par.?
cacāra ruciraṃ kṛṣṇo yamunām upaśobhayan // (39.2) Par.?
tāṃ caran sa nadīṃ śreṣṭhāṃ dadarśa hradam uttamam / (40.1) Par.?
dīrghaṃ yojanavistāraṃ dustaraṃ tridaśair api // (40.2) Par.?
gambhīram akṣobhyajalaṃ niṣkampam iva sāgaram / (41.1) Par.?
toyapaiḥ śvāpadais tyaktaṃ śūnyaṃ toyacaraiḥ khagaiḥ // (41.2) Par.?
agādhenāmbhasā pūrṇaṃ meghapūrṇam ivāmbaram / (42.1) Par.?
duḥkhopasarpyaṃ tīreṣu sasarpair vipulair bilaiḥ // (42.2) Par.?
viṣāraṇigatasyāgner dhūmena pariveṣṭitam / (43.1) Par.?
abhojyaṃ tat paśūnāṃ hy apeyaṃ ca jalārthinām // (43.2) Par.?
upabhogaiḥ parityaktaṃ sadbhis triṣavaṇārthibhiḥ / (44.1) Par.?
ākāśād apy asaṃcāryaṃ khagair ākāśagocaraiḥ // (44.2) Par.?
tṛṇeṣv api patatsv apsu jvalantam iva tejasā / (45.1) Par.?
samantād yojanaṃ sāgraṃ tīreṣv api durāsadam // (45.2) Par.?
viṣānalena ghoreṇa jvālāprajvalitaṃ hradam / (46.1) Par.?
vrajasyottaratas tasya krośamātre nirāmaye // (46.2) Par.?
taṃ dṛṣṭvā cintayāmāsa kṛṣṇo vai vipulaṃ hradam / (47.1) Par.?
agādhaṃ dyotamānaṃ ca kasyedaṃ sumahaddhradam // (47.2) Par.?
asmin sa kāliyo nāma kālāñjanacayopamaḥ / (48.1) Par.?
uragādhipatiḥ sākṣāddhrade vasati dāruṇaḥ // (48.2) Par.?
utsṛjya sāgare vāsaṃ yo mayā vāhitaḥ purā / (49.1) Par.?
bhayāt patagarājasya suparṇasyoragāśinaḥ // (49.2) Par.?
teneyaṃ dūṣitā sarvā yamunā sāgaraṃgamā / (50.1) Par.?
bhayāt tasyoragapater nāyaṃ deśo niṣevyate // (50.2) Par.?
tad idaṃ dāruṇākāram araṇyaṃ rūḍhaśāḍvalam / (51.1) Par.?
sāvarohadrumaṃ ghoraṃ kīrṇaṃ nānālatādrumaiḥ // (51.2) Par.?
rakṣitaṃ sarparājasya sacivair vanavāsibhiḥ / (52.1) Par.?
vanaṃ nirviṣayākāraṃ viṣānnam iva duḥspṛśam / (52.2) Par.?
tair āptakāribhir nityaṃ sarvataḥ parirakṣitam // (52.3) Par.?
śaivālamalinaiś cāpi vṛkṣaiḥ kṣupalatākulaiḥ / (53.1) Par.?
kartavyamārgau bhrājete hradasyāsya taṭāv ubhau // (53.2) Par.?
tad asya sarparājasya kartavyo nigraho mayā / (54.1) Par.?
yatheyaṃ saridambhodā bhavec chivajalāśayā // (54.2) Par.?
vrajopabhogyā ca śubhā nāge vai damite mayā / (55.1) Par.?
sarvartusukhasaṃcārā sarvatīrthasukhāśrayā // (55.2) Par.?
etadarthaṃ ca vāso 'yam vraje 'smin gopajanma ca / (56.1) Par.?
amīṣām utpathasthānāṃ śāsanārthaṃ durātmanām // (56.2) Par.?
etaṃ kadambam āruhya tad eṣa śiśulīlayā / (57.1) Par.?
vinipatya hrade ghore damayiṣyāmi kāliyam // (57.2) Par.?
Duration=0.27405905723572 secs.