Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): jātaka, avadāna

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 11206
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
244 parallel or similar passage(s) in this chapter
buddho bhavāñ śrāvastyāṃ viharati jetavane anāthapiṇḍadasyārāme satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrairdhanibhiḥ paurairbrāhmaṇairgṛhapatibhiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhairdevair nāgairyakṣairasurairgaruḍaiḥ kinnarairmahoragairiti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavāṃllābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ // (1.0) Par.?
tatra khalu varṣāvāsaṃ bhagavānupagato jetavane anāthapiṇḍadasyārāme // (2.0) Par.?
atha tadaiva pravāraṇāyāṃ pratyupasthitāyāṃ saṃbahulāḥ śrāvastīnivāsino vaṇijo yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ // (3.0) Par.?
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ // (4.0) Par.?
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 12, 69, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 12, 103, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte sthitāḥ // (Divyāv, 12, 281, 1) [1]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāni // (Divyāv, 12, 366, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ // (Divyāv, 13, 325, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 13, 401, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ // (Divyāv, 13, 410, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 13, 438, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 14, 20, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ // (Divyāv, 16, 30, 0) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte 'sthāt // (Divyāv, 17, 54, 1) [1]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte 'sthāt // (Divyāv, 17, 103, 1) [1]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte nyaṣīdat // (Divyāv, 18, 263, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 19, 438, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ // (SBhedaV, 1, 10, 1) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ / (AvŚat, 8, 2, 3) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣīdati / (AvŚat, 10, 4, 8) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte nyaṣīdan / (AvŚat, 11, 1, 3) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte sthitaḥ / (AvŚat, 16, 2, 5) [1]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānte 'sthāt // (Divyāv, 2, 360, 0) [1]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 7, 6, 0) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 7, 88, 0) [0]
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ // (Divyāv, 7, 172, 0) [0]
ekāntaniṣaṇṇān saṃbahulāñśrāvastīnivāsino vaṇijo bhagavān dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati // (5.0) Par.?
anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm // (6.0) Par.?
atha saṃbahulāḥ śrāvastīnivāsino vaṇijo bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntāḥ yenāyuṣmānānandastenopasaṃkrāntāḥ // (7.0) Par.?
upasaṃkramyāyuṣmata ānandasya pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ // (8.0) Par.?
saṃbahulāñ śrāvastīnivāsino vaṇija āyuṣmānānando dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati // (9.0) Par.?
anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm // (10.0) Par.?
atha te vaṇija utthāyāsanebhya ekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yenāyuṣmānānandastenāñjaliṃ praṇamya āyuṣmantamānandamidamavocan kiṃcitte āryānanda śrutaṃ varṣoṣito bhagavān katameṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyatīti yadvayaṃ tadyātrikaṃ bhāṇḍaṃ samudānīmahe dharmatā caiṣā ṣaṇmahānagaranivāsino vaṇijo yasyāṃ diśi buddhā bhagavanto gantukāmā bhavanti tadyātrikabhāṇḍaṃ samudānayanti // (11.0) Par.?
sa kathayati buddhaṃ bhagavantaṃ kiṃ na pṛcchatha durāsadā hi buddhā bhagavanto duṣprasahāḥ // (12.0) Par.?
na śaknumo vayaṃ bhagavantaṃ praṣṭum // (13.0) Par.?
mamāpi bhavanto durāsadā hi buddhā bhagavanto duṣprasahāḥ // (14.0) Par.?
ahamapi na śaknomi bhagavantaṃ praṣṭum // (15.0) Par.?
yadi bhadantānandasyāpi durāsadā buddhā bhagavanto duṣprasahāḥ kathaṃ bhadantānando jānīte 'mukāṃ diśaṃ bhagavān gamiṣyatīti nimittena vā bhavantaḥ parikathayā vā // (16.0) Par.?
kathaṃ nimittena yāṃ diśaṃ bhagavān gantukāmastato 'bhimukho niṣīdati evaṃ nimittena // (17.0) Par.?
kathaṃ parikathayā teṣāṃ janapadānāṃ varṇaṃ bhāṣate evaṃ parikathayā // (18.0) Par.?
kutomukho bhadantānanda bhagavān niṣīdati katameṣāṃ ca janapadānāṃ varṇaṃ bhāṣate magadhābhimukho bhavanto bhagavān niṣīdati māgadhakānāṃ janapadānāṃ varṇaṃ bhāṣate // (19.0) Par.?
api tu bhavanto 'ṣṭādaśānuśaṃsā buddhacārikāyām // (20.0) Par.?
katame 'ṣṭādaśa nāgnibhayaṃ nodakabhayaṃ na siṃhabhayaṃ na vyāghrabhayaṃ na dvīpitarakṣuparacakrabhayaṃ na caurabhayaṃ na gulmatarapaṇyātiyātrābhayaṃ na manuṣyāmanuṣyabhayam // (21.0) Par.?
kālena ca kālaṃ divyāni rūpāṇi dṛśyante divyāḥ śabdāḥ śrūyante udārāś cāvabhāsāḥ prajñāyante ātmavyākaraṇāni ca śrūyante dharmasambhoga āmiṣasambhogo 'lpābādhā ca buddhacārikā // (22.0) Par.?
atha saṃbahulāḥ śrāvastīnivāsino vaṇijaḥ āyuṣmataḥ ānandasya bhāṣitamabhinandyānumodya āyuṣmata ānandasya pādau śirasā vanditvā utthāyāsanāt prakrāntāḥ // (23.0) Par.?
dharmatā khalu buddhā bhagavanto jīvanto dhriyanto yāpayanto mahākaruṇayā saṃcodyamānāḥ parānugrahapravṛttāḥ kālena kālamaraṇyacārikāṃ caranti nadīcārikāṃ parvatacārikāṃ śmaśānacārikāṃ janapadacārikāṃ caranti // (24.0) Par.?
asmiṃstvarthe buddho bhagavān magadheṣu janapadacārikāṃ cartukāmastadeva pravāraṇāṃ pravārayitvā āyuṣmantamānandamāmantrayate sma gaccha ānanda bhikṣūṇāmārocaya itaḥ saptame divase tathāgato magadheṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati // (25.0) Par.?
yo yuṣmākam utsahate tathāgatena sārdhaṃ janapadacārikāṃ cartum sa cīvarakarma karotu // (26.0) Par.?
evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya bhikṣūṇāmārocayati bhagavānāyuṣmanta itaḥ saptame divase magadheṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati // (27.0) Par.?
yo yuṣmākamutsahate bhagavatā sārdhaṃ magadheṣu janapadeṣu cārikāṃ cartum sa cīvarakarma karotu // (28.0) Par.?
atha bhagavān bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛtaḥ saṃbahulaiśca śrāvastīnivāsibhirvaṇigbrāhmaṇagṛhapatibhiḥ sārdhaṃ magadheṣu janapadeṣu cārikāṃ prakrāntaḥ // (29.0) Par.?
atha saṃbahulāśca śrāvastīnivāsino vaṇijo yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ // (30.0) Par.?
upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavantamidamavocan adhivāsayatvasmākaṃ bhagavān yāvacca śrāvastī yāvacca rājagṛham atrāntarā cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ sārdhaṃ bhikṣusaṃghena // (31.0) Par.?
adhivāsayati bhagavān saṃbahulānāṃ śrāvastīnivāsināṃ vaṇijāṃ tūṣṇībhāvena // (32.0) Par.?
atha saṃbahulāḥ śrāvastīnivāsino vaṇijo bhagavatas tūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntāḥ // (33.0) Par.?
atha samprasthite buddhe bhagavati antarā ca śrāvastīmantarā ca rājagṛham atrāntarānmahāṭavyāṃ caurasahasraṃ prativasati // (34.0) Par.?
adrākṣīttaccaurasahasraṃ bhagavantaṃ sārthaparivṛtaṃ bhikṣusaṃghapuraskṛtam // (35.0) Par.?
dṛṣṭvā ca punaḥ parasparaṃ kathayanti gacchatu bhagavān saśrāvakasaṃghaḥ // (36.0) Par.?
śeṣaṃ sārthaṃ muṣiṣyāmaḥ // (37.0) Par.?
śeṣaṃ sārthaṃ muṣiṣyāmaḥ // (Divyāv, 8, 43, 0) [0]
ityanuvicintya sarve javena prasṛtā yena sārthaḥ // (38.0) Par.?
bhagavatā abhihitāḥ kimetadbhavantaḥ samārabdham caurāḥ kathayanti vayaṃ smo bhadanta caurā aṭavīcarāḥ // (39.0) Par.?
nāsmākaṃ kṛṣir na vāṇijyā na gaurakṣyam // (40.0) Par.?
anenopakrameṇa jīvikāṃ kalpayāmaḥ // (41.0) Par.?
gacchatu bhagavān saśrāvakasaṃghaḥ // (42.0) Par.?
śeṣaṃ sārthaṃ muṣiṣyāmaḥ // (43.0) Par.?
śeṣaṃ sārthaṃ muṣiṣyāmaḥ // (Divyāv, 8, 37, 0) [0]
bhagavānāha mamaiṣa sārthaḥ saṃniśritaḥ // (44.0) Par.?
api tu sakalasya sārthasya parigaṇayya suvarṇaṃ gṛhṇīdhvam // (45.0) Par.?
tathā bhavatviti caurasahasreṇa pratijñātam // (46.0) Par.?
asmin sārthe ye upāsakā vaṇijastaiḥ kṛtsnasya sārthasya mūlyaṃ gaṇayya caurāṇāṃ niveditam iyanti śatāni sahasrāṇi ceti // (47.0) Par.?
tatasteṣāṃ caurāṇāṃ sārthaniṣkrayārthaṃ bhagavatā nidhānaṃ darśitam // (48.0) Par.?
tatastena caurasahasreṇa sārthamūlyapramāṇaṃ suvarṇaṃ gṛhītam avaśiṣṭaṃ tatraivāntarhitam // (49.0) Par.?
evaṃ bhagavatā sārthaścaurasahasrāt pratimokṣitaḥ // (50.0) Par.?
anupūrveṇa bhagavān rājagṛhamanuprāptaḥ // (51.0) Par.?
anupūrveṇa rājagṛhamanuprāptaḥ // (Divyāv, 19, 307, 1) [1]
punarapi bhagavān sārthaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto rājagṛhāt śrāvastīṃ samprasthitaḥ // (52.0) Par.?
tathaiva caurasahasrasakāśāt sārtho niṣkrītaḥ // (53.0) Par.?
evaṃ dvitricatuṣpañcaṣaḍvārāṃśca caurasahasrasakāśād āgamanagamanena sārthaḥ paritrāto mūlyaṃ cānupradattam // (54.0) Par.?
saptamaṃ tu vāraṃ bhagavān sārtharahito bhikṣusaṃghapuraskṛtaḥ śrāvastyā rājagṛhaṃ samprasthitaḥ // (55.0) Par.?
adrākṣīccaurasahasraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ sārthavirahitaṃ bhikṣusaṃghaparivṛtam // (56.0) Par.?
dṛṣṭvā ca punaḥ parasparaṃ saṃlapanti bhagavān gacchatu bhikṣusaṃghaṃ muṣiṣyāmaḥ // (57.0) Par.?
tatkasya hetoḥ eṣo hi bhagavān suvarṇapradaḥ // (58.0) Par.?
ityuktvā sarvajavena pradhāvitā bhikṣūn muṣitumārabdhāḥ // (59.0) Par.?
bhagavatā cābhihitāḥ vatsāḥ mama ete śrāvakāḥ // (60.0) Par.?
caurāḥ kathayanti jānāsyeva bhagavan vayaṃ caurā aṭavīcarāḥ // (61.0) Par.?
nāsmākaṃ kṛṣir na vaṇijyā na gaurakṣyam // (62.0) Par.?
anena vayaṃ jīvikāṃ kalpayāmaḥ // (63.0) Par.?
tato bhagavatā caurāṇāṃ mahānidhānaṃ darśitam evaṃ coktāḥ vatsāḥ yāvadāptaṃ dhanaṃ gṛhṇītheti // (64.0) Par.?
tatastena caurasahasreṇa tasmānmahānidhānādyāvadāptaṃ suvarṇamādattam avaśiṣṭaṃ tatraivāntarhitam // (65.0) Par.?
atha bhagavāṃstaccaurasahasram yāvadāptaṃ dhanena saṃtarpayitvā tato 'nupūrveṇa rājagṛhamanuprāptaḥ // (66.0) Par.?
tatasteṣāṃ caurāṇāṃ buddhirutpannā yā kācidasmākaṃ śrīsaubhāgyasampat sarvāsau buddhaṃ bhagavantamāgamya // (67.0) Par.?
yannu vayaṃ bhagavantaṃ saśrāvakasaṃghamasmin pradeśe bhojayema iti // (68.0) Par.?
atrāntare nāsti kiṃcidbuddhānāṃ bhagavatāṃ mahākāruṇikānām ekarakṣāṇām ekavīrāṇām advayavādināṃ śamathavipaśyanāvihāriṇāṃ trividhadamathavastukuśalānāṃ caturṛddhipādacaraṇatalasupratiṣṭhitānāṃ caturoghottīrṇānāṃ caturṣu saṃgrahavastuṣu dīrgharātrakṛtaparicayānāṃ daśabalabalināṃ caturvaiśāradyaviśāradānām udārārṣabhasamyaksiṃhanādanādināṃ pañcāṅgaviprahīṇānāṃ pañcaskandhavimocakānāṃ pañcagatisamatikrāntānāṃ ṣaḍāyatanabhedakānāṃ saṃghātavihāriṇāṃ ṣaṭpāramitāparipūrṇayaśasāṃ saptabodhyaṅgakusumāḍhyānāṃ saptasamādhipariṣkāradāyakānām āryāṣṭāṅgamārgadeśikānām āryamārgapudgalanāyakānāṃ navānupūrvasamāpattikuśalānāṃ navasaṃyojanavisaṃyojanakānāṃ daśadikparipūrṇayaśasāṃ daśaśatavaśavartiprativiśiṣṭānām / (69.1) Par.?
trī rātrestrirdivasasya ṣaṭkṛtvo rātriṃdivasena buddhacakṣuṣā lokam vyavalokayanti kasyānavaropitāni kuśalamūlānyavaropayāmi kasyāvaropitāni vivardhayāmi kaḥ kṛcchraprāptaḥ kaḥ saṃkaṭaprāptaḥ kaḥ saṃbādhaprāptaḥ kaḥ kṛcchrasaṃkaṭasambādhaprāptaḥ kaṃ kṛcchrasaṃkaṭasambādhāt parimocayāmi ko 'pāyanimnaḥ ko 'pāyapravaṇaḥ ko 'pāyaprāgbhāraḥ kamahamapāyād vyutthāpya svarge mokṣaphale ca pratiṣṭhāpayāmi kasya kāmapaṅkanimagnasya hastoddhāramanuprayacchāmi kasya buddhotpādavibhūṣitaṃ lokaṃ saphalīkaromi kamāryadhanavirahitam āryadhanaiśvaryādhipatye pratiṣṭhāpayeyam ko hīyate ko vardhate // (69.2) Par.?
apyevātikramedvelāṃ sāgaro makarālayaḥ / (70.1) Par.?
na tu vaineyavatsānāṃ buddho velāmatikramet // (70.2) Par.?
yathā hi mātā priyamekaputrakaṃ hyavekṣate rakṣati cāsya jīvitam / (71.1) Par.?
tathaiva vaineyajanaṃ tathāgato hyavekṣate rakṣati cāsya saṃtatim // (71.2) Par.?
sarvajñasaṃtānanivāsinī hi kāruṇyadhenurmṛgayatyakhinnā / (72.1) Par.?
vaineyavatsān bhavaduḥkhanaṣṭān vatsān praṇaṣṭāniva vatsalā gauḥ // (72.2) Par.?
tato bhagavāṃsteṣāṃ caurāṇāṃ vaineyakālamapekṣya rājagṛhādanupūrveṇa bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣugaṇapuraskṛto dānto dāntaparivāraḥ śāntaḥ śāntaparivāraścandanaścandanaparivāro mukto muktaparivāra āśvasta āśvastaparivāraḥ pūrvavat yāvanmahākaruṇayā samanvāgatas tāṃ sālāṭavīmanuprāptaḥ // (73.0) Par.?
adrākṣīttaccaurasahasraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ saśrāvakasaṃghaṃ dūrādevāgacchantam // (74.0) Par.?
dṛṣṭvā ca punaścittānyabhiprasādya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ // (75.0) Par.?
upasaṃkramya bhagavataḥ pādayor nipatya bhagavantamidamavocan adhivāsayatu asmākaṃ bhagavāñ śvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃghena // (76.0) Par.?
adhivāsayati bhagavāṃstasya caurasahasrasya tūṣṇībhāvena // (77.0) Par.?
atha caurasahasraṃ bhagavatas tūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavato'ntikāt prakrāntam // (78.0) Par.?
atha taccaurasahasraṃ tāmeva rātriṃ śuci praṇītaṃ khādanīyabhojanīyaṃ samudānīya kālyamevotthāya āsanāni prajñapya udakamaṇīn pratiṣṭhāpya bhagavato dūtena kālamārocayati samayo bhadanta sajjaṃ bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyase // (79.0) Par.?
atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yena tasya caurasahasrasya bhaktābhisārastenopasaṃkrāntaḥ // (80.0) Par.?
atha taccaurasahasraṃ buddhapramukhasya bhikṣusaṃghasya candanodakena pādau prakṣālayāmāsa // (81.0) Par.?
atha bhagavān prakṣālitapāṇipādaḥ purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ // (82.0) Par.?
niṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyabhojanīyena svahastaṃ saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcatarāṇyāsanāni gṛhītvā bhagavataḥ purastānniṣaṇṇā dharmaśravaṇāya // (83.0) Par.?
atha bhagavatā teṣāmāśayānuśayaṃ viditvā dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī dharmadeśanā kṛtā yāṃ śrutvā tena caurasahasreṇa tasminnevāsane niṣaṇṇena viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhittvā srotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam // (84.0) Par.?
dṛṣṭasatyāśca kathayanti idamasmākaṃ bhadanta na mātrā kṛtaṃ na pitrā kṛtaṃ na rājñā na devatābhir na pūrvapretair na śramaṇabrāhmaṇair neṣṭair na svajanabandhuvargeṇa yadasmābhirbhagavantaṃ kalyāṇamitramāgamya // (85.0) Par.?
uddhṛto narakatiryakpretebhyaḥ pādaḥ pratiṣṭhāpito devamanuṣyeṣu paryantīkṛtaḥ saṃsāraḥ ucchoṣitā rudhirāśrusamudrāḥ uttīrṇā aśrusāgarāḥ laṅghitā asthiparvatāḥ // (86.0) Par.?
labhema vayaṃ bhadanta svākhyāte dharmavinaye pravrajyāmupasampadaṃ bhikṣubhāvam // (87.0) Par.?
carema vayaṃ bhagavato 'ntike brahmacaryam // (88.0) Par.?
tato bhagavatā brāhmeṇa svareṇābhihitāḥ eta vatsāḥ carata brahmacaryam // (89.0) Par.?
vācāvasāne bhagavato muṇḍāḥ saṃvṛttāstraidhātukavītarāgāḥ samaloṣṭakāñcanā ākāśapāṇitalasamacittā vāsīcandanakalpā vidyāvidāritāṇḍakośā vidyābhijñāpratisaṃvitprāptā bhavalābhalobhasatkāraparāṅmukhāḥ // (90.0) Par.?
sendropendrāṇāṃ devānāṃ pūjyā mānyā abhivādyāśca saṃvṛttāḥ // (91.0) Par.?
bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ paśya bhadanta bhagavatā idaṃ caurasahasraṃ saptavāraṃ dhanena saṃtarpayitvā atyantaniṣṭhe 'nuttare yogakṣeme nirvāṇe pratiṣṭhāpitam // (92.0) Par.?
bhagavānāha na bhikṣava etarhi yathā atīte 'pyadhvani mayā asyaiva caurasahasrasya sakāśādanekabhāṇḍasahasraḥ sārtho niṣkrītaḥ na ca śakitāḥ saṃtarpayitum // (93.0) Par.?
tato mayā anekairduṣkaraśatasahasrairdevamanuṣyaduṣprāpyāṃ śakrabrahmādyairapi duradhigamāṃ badaradvīpayātrāṃ varṣaśatena sādhayitvā etadeva caurasahasramārabhya kṛtsno jāmbudvīpaḥ suvarṇarajatavaiḍūryasphaṭikādyai ratnaviśeṣairmanorathepsitaiścopakaraṇaviśeṣaiḥ saṃtarpayitvā daśabhiḥ kuśalaiḥ karmapathaiḥ pratiṣṭhāpitaḥ // (94.0) Par.?
tacchṛṇuta bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani asminneva jambudvīpe vārāṇasyāṃ nagaryāṃ brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati sma ṛddhaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamarataskaradurbhikṣarogāpagatam // (95.0) Par.?
priyamivaikaputrakamiva rājyaṃ kārayati // (96.0) Par.?
tena khalu samayena vārāṇasyāṃ priyaseno nāma sārthavāhaḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vaiśravaṇadhanapratispardhī // (97.0) Par.?
tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam // (98.0) Par.?
sa tayā sārdhaṃ krīḍate ramate paricārayati // (99.0) Par.?
atha anyatama udārapuṇyamaheśākhyaḥ sattvo 'nyatamasmāt praṇītāddevanikāyāccyutvā tasyāḥ prajāpatyāḥ kukṣimavakrāntaḥ // (100.0) Par.?
pañcāveṇīyā dharmā ihaikatye paṇḍitajātīye mātṛgrāme // (101.0) Par.?
katame pañca raktaṃ puruṣaṃ jānāti kālaṃ jānāti ṛtuṃ jānāti garbhamavakrāntaṃ jānāti yasyāḥ sakāśādgarbho 'vakrāmati taṃ jānāti dārakaṃ jānāti dārikāṃ jānāti // (102.0) Par.?
saceddārako bhavati dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati // (103.0) Par.?
saceddārikā bhavati vāmaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati // (104.0) Par.?
sā āttamanāḥ svāmina ārocayati diṣṭyā āryaputra vardhasva āpannasattvāsmi saṃvṛttā // (105.0) Par.?
yathā ca me dakṣiṇaṃ kukṣiṃ niśritya tiṣṭhati niyataṃ dārako bhaviṣyati // (106.0) Par.?
so 'pyāttamanā āttamanā udānamudānayati apyevāhaṃ cirakālābhilaṣitaṃ putramukhaṃ paśyeyam // (107.0) Par.?
jāto me syānnāvajātaḥ // (108.0) Par.?
jāto me syān nāvajātaḥ / (AvŚat, 3, 3, 29) [0]
jāto me syānnāvajātaḥ // (Divyāv, 1, 28, 0) [0]
kṛtyāni me kuryāt // (109.0) Par.?
bhṛtaḥ pratibharet // (110.0) Par.?
dāyādyaṃ pratipadyeta // (111.0) Par.?
kulavaṃśo me cirasthitikaḥ syāt // (112.0) Par.?
kulavaṃśo me cirasthitikaḥ syāt / (AvŚat, 3, 3, 33) [0]
kulavaṃśo me cirasthitiko bhaviṣyati // (Divyāv, 1, 32, 0) [1]
asmākaṃ cāpyatītakālagatānām uddiśya dānāni dattvā puṇyāni kṛtvā nāmnā dakṣiṇāmādiśet idaṃ tayor yatra tatropapannayorgacchator anugacchatviti // (113.0) Par.?
āpannasattvāṃ caināṃ viditvā upariprāsādatalagatāmayantritāṃ dhārayati uṣṇa uṣṇopakaraṇaiḥ śīte śītopakaraṇair vaidyaprajñaptairāhārair nātiśītair nātyuṣṇair nātitiktair nātyamlair nātilavaṇair nātimadhurair nātikaṭukair nātikaṣāyais tiktāmlalavaṇamadhurakaṭukakaṣāyavivarjitair āhāraiḥ hārārdhahāravibhūṣitagātrīmapsarasamiva nandanavanacāriṇīṃ mañcānmañcaṃ pīṭhātpīṭham avatarantīm adharimāṃ bhūmim // (114.0) Par.?
na cāsyāḥ kiṃcidamanojñaśabdaśravaṇam yāvadeva garbhasya paripākāya // (115.0) Par.?
sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā // (116.0) Par.?
dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇaśchatrākāraśirāḥ pralambabāhurvistīrṇalalāṭaḥ saṃgatabhrūstuṅganāso dṛḍhakaṭhinaśarīro mahānagrabalaḥ // (117.0) Par.?
tasya jñātayaḥ saṃgamya samāgamya trīṇi saptakānyekaviṃśatirātriṃdivasāni tasya jātasya jātamahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpayanti kiṃ bhavatu dārakasya nāma ayaṃ dārakaḥ priyasenasya sārthavāhasya putraḥ // (118.0) Par.?
tadbhavatu dārakasya nāma supriya iti // (119.0) Par.?
supriyo dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhya upanyasto dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyāṃ dvābhyāmaṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dhātrībhyām // (120.0) Par.?
so 'ṣṭābhirdhātrībhirunnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍena anyaiścottaptottaptairupakaraṇaviśeṣaiḥ // (121.0) Par.?
āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam // (122.0) Par.?
āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam // (Divyāv, 13, 13, 1) [0]
āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam // (Divyāv, 19, 154, 1) [0]
āśu vardhate hradastham iva paṅkajam / (AvŚat, 3, 4, 2) [0]
āśu vardhate hradastham iva paṅkajam / (AvŚat, 6, 3, 4) [0]
āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam // (Divyāv, 1, 51, 0) [0]
āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam // (Divyāv, 3, 56, 0) [0]
yadā mahān saṃvṛttastadā lipyāmupanyastaḥ saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāmuddhāre nyāse nikṣepe hastiparīkṣāyāmaśvaparīkṣāyāṃ ratnaparīkṣāyāṃ dāruparīkṣāyāṃ vastraparīkṣāyāṃ puruṣaparīkṣāyāṃ strīparīkṣāyām nānāpaṇyaparīkṣāsu paryavadātaḥ sarvaśāstrajñaḥ sarvakalābhijñaḥ sarvaśilpajñaḥ sarvabhūtarutajñaḥ sarvagatigatijña udghaṭṭako vācakaḥ paṇḍitaḥ paṭupracāraḥ paramatīkṣṇaniśitabuddhiḥ saṃvṛtto 'gnikalpa iva jñānena // (123.0) Par.?
sa yāni tāni rājñāṃ kṣatriyāṇāṃ mūrdhnābhiṣiktānāṃ janapadaiśvaryasthāmavīryam anuprāptānāṃ mahāntaṃ pṛthivīmaṇḍalamabhinirjityādhyāvasatāṃ pṛthagbhavanti śilpasthānakarmasthānāni tadyathā hastigrīvāyām aśvapṛṣṭhe rathe tsarudhanuḥṣu upayāne niryāṇe 'ṅkuśagrahe tomaragrahe chedye bhedye muṣṭibandhe padabandhe dūravedhe śabdavedhe'kṣuṇṇavedhe marmavedhe dṛḍhaprahāritāyām pañcasu sthāneṣu kṛtāvī saṃvṛttaḥ // (124.0) Par.?
dharmatā caiṣā na tāvat putrasya nāma nirgacchati yāvat pitā dhriyate // (125.0) Par.?
athāpareṇa samayena priyasenaḥ sārthavāho glānībhūtaḥ // (126.0) Par.?
sa mūlagaṇḍaputrapuṣpaphalabhaiṣajyairupasthīyamāno hīyata eva // (127.0) Par.?
sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ / (128.1) Par.?
saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ ca jīvitam // (128.2) Par.?
iti sa kāladharmeṇa saṃyuktaḥ // (129.0) Par.?
kālagate priyasene sārthavāhe brahmadattena kāśirājñā supriyo mahāsārthavāhatve 'bhiṣiktaḥ // (130.0) Par.?
tena sārthavāhabhūtena iyamevaṃrūpā mahāpratijñā kṛtā sarvasattvā mayā dhanena saṃtarpayitavyāḥ // (131.0) Par.?
alpaṃ ca deyaṃ bahavaśca yācakāḥ // (132.0) Par.?
tato 'lpairahobhistaddhanaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gatam // (133.0) Par.?
atha supriyo mahāsārthavāhaḥ saṃlakṣayati alpaṃ ca deyaṃ bahavaśca yācakāḥ // (134.0) Par.?
tato 'lpairahobhistaddhanaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gatam // (135.0) Par.?
yannvahaṃ sāmudram yānapātraṃ samudānīya mahāsamudramavatareyaṃ dhanahārikaḥ // (136.0) Par.?
tataḥ supriyo mahāsārthavāhaḥ sāmudrayānapātraṃ samudānīya pañcamātrairvaṇikśataiḥ sārdhaṃ mahāsamudramavatīrṇaḥ // (137.0) Par.?
tato 'nupūrveṇa ratnadvīpaṃ gatvā ratnasaṃgrahaṃ kṛtvā svastikṣemābhyāṃ mahāsamudrāduttīrya sthalajairvahitrairbhāṇḍamāropya vārāṇasyabhimukhaḥ samprasthitaḥ // (138.0) Par.?
aṭavīkāntāramadhyagataścaurasahasreṇāsāditaḥ // (139.0) Par.?
tataste caurā muṣitukāmāḥ sarvajavena prasṛtāḥ // (140.0) Par.?
supriyeṇa ca sārthavāhenāvalokyābhihitāḥ kimetadbhavantaḥ samārabdham caurāḥ kathayanti sārthavāha tvamekaḥ svastikṣemābhyāṃ gaccha avaśiṣṭaṃ sārthaṃ muṣiṣyāmaḥ // (141.0) Par.?
sārthavāhaḥ kathayati mamaiṣa bhavantaḥ sārthaḥ saṃniśritaḥ // (142.0) Par.?
nārhanti bhavanto muṣitum evamuktāścaurāḥ kathayanti vayaṃ smaḥ sārthavāhacaurā aṭavīcarāḥ // (143.0) Par.?
nāsmākaṃ kṛṣir na vāṇijyā na gaurakṣyam // (144.0) Par.?
anena vayaṃ jīvikāṃ kalpayāmaḥ // (145.0) Par.?
teṣāṃ supriyaḥ sārthavāhaḥ kathayati sārthasya mūlyaṃ bhavanto gaṇyatām // (146.0) Par.?
ahameṣāmarthe mūlyaṃ dāsyāmīti // (147.0) Par.?
tataste vaṇijaḥ parasparaṃ mūlyaṃ gaṇayitvā caurāṇāṃ nivedayanti iyanti śatāni sahasrāṇi ceti // (148.0) Par.?
tataḥ supriyeṇa sārthavāhena bhāṇḍaniṣkrayārthe svaṃ dravyamanupradattam // (149.0) Par.?
caurasakāśāt sārthaḥ paritrātaḥ // (150.0) Par.?
evaṃ dvistriścatuḥpañcaṣaḍvārāṃs tasyaiva caurasahasrasya sakāśāt supriyeṇa sārthavāhena sārthaḥ paritrāto mūlyaṃ cānupradattam // (151.0) Par.?
yāvat saptamaṃ tu vāraṃ supriyaḥ sārthavāho mahāsamudramavatīrṇaḥ // (152.0) Par.?
tataḥ saṃsiddhayānapātro 'bhyāgato 'ṭavīkāntāramadhyagatastenaiva caurasahasreṇāsāditaḥ // (153.0) Par.?
tataste caurā muṣitukāmāḥ sarvajavena prasṛtāḥ // (154.0) Par.?
supriyeṇa ca sārthavāhenāvalokyābhihitāḥ supriyo 'haṃ bhavantaḥ sārthavāhaḥ // (155.0) Par.?
caurāḥ kathayanti jānāsyeva mahāsārthavāha vayaṃ caurā aṭavīcarāḥ // (156.0) Par.?
nāsmākaṃ kṛṣir na vāṇijyaṃ na gaurakṣyam // (157.0) Par.?
anena vayaṃ jīvikāṃ kalpayāmaḥ // (158.0) Par.?
tataḥ supriyeṇa sārthavāhena pūrvikāṃ pratijñāmanusmṛtya dṛḍhapratijñena tasya caurasahasrasya bhāṇḍamanupradattam // (159.0) Par.?
supriyo mahāsārthavāhaḥ saṃlakṣayati ime caurā labdhaṃ labdhamarthajātasaṃnicayaṃ kurvanti // (160.0) Par.?
mayā ca mahatī pratijñā kṛtā sarvasattvā dhanena mayā saṃtarpayitavyā iti // (161.0) Par.?
so 'hamimaṃ caurasahasraṃ na śaknomi dhanena saṃtarpayitum // (162.0) Par.?
kathaṃ punaḥ sarvasattvān dhanena saṃtarpayiṣyāmīti cintāparo middhamavakrāntaḥ // (163.0) Par.?
atha tasya mahātmana udārapuṇyamaheśākhyasyodāracetasopapannasya sarvasattvamanorathaparipūrakasya lokahitārthamabhyudgatasya anyatarā maheśākhyā devatā upasaṃkramya samāśvāsayati mā tvaṃ sārthavāha khedamāpadyasva // (164.0) Par.?
ṛddhiṣyati te praṇidhiriti // (165.0) Par.?
asti khalu mahāsārthavāha asminneva jambudvīpe badaradvīpo nāma mahāpattano 'manuṣyāvacarito maheśākhyamanuṣyādhiṣṭhitaḥ // (166.0) Par.?
santi tasmin badaradvīpe pradhānāni ratnāni sarvasattvavicitramanorathaparipūrakāṇi // (167.0) Par.?
yadi mahāsārthavāho badaradvīpayātrāṃ sādhayet evamimāṃ mahatīṃ pratijñāṃ pratinistareta // (168.0) Par.?
iyaṃ hi mahāpratijñā śakrabrahmādīnāmapi dustarā prāgeva manuṣyabhūtasya // (169.0) Par.?
ityuktvā sā devatā tatraivāntarhitā // (170.0) Par.?
ityuktvā sā devatā tatraivāntarhitā // (Divyāv, 8, 300, 0) [0]
ityuktvā sā devatā tatraivāntarhitā // (Divyāv, 8, 429, 0) [0]
na ca śakitā supriyeṇa mahāsārthavāhena sā devatā praṣṭum katarasyāṃ diśi badaradvīpaḥ kathaṃ vā tatra gamyata iti // (171.0) Par.?
atha supriyasya sārthavāhasya suptapratibuddhasya etadabhavat aho bata me sā devatā punarapi darśayet diśaṃ copāyaṃ ca vyapadiśed badaradvīpamahāpattanasya gamanāyeti cintāparo middhamavakrāntaḥ // (172.0) Par.?
atha sā devatā tasya mahātmana udārapuṇyamaheśākhyasya dṛḍhodārapratijñasyodāravīryaparākramatām anikṣiptotsāhatāṃ viditvā upasaṃkramya evamāha mā tvaṃ sārthavāha khedamāpadyasva // (173.0) Par.?
asti khalu mahāsārthavāha paścime digbhāge pañcāntaradvīpaśatāni samatikramya sapta mahāparvatāḥ uccāśca pragṛhītāśca sapta ca mahānadyaḥ // (174.0) Par.?
tān vīryabalena laṅghayitvā antaroddānam anulomapratilomadvayamāvartaḥ śaṅkhanābhaḥ śaṅkhanābhī ca nīlodastārakākṣaśca parvatau nīlagrīva eva ca vairambhā tāmrāṭavī veṇugulmaḥ sapta parvatāḥ sakaṇṭakāḥ kṣāranadī triśaṅkur ayaskilam aṣṭādaśavakro nadī ślakṣṇa eva ca dhūmanetramudakaṃ saptāśīviṣaparvatā nadī bhavati paścimā // (175.0) Par.?
anulomapratilomo nāma mahāsamudraḥ // (176.0) Par.?
anulomapratilome mahāsamudre manuṣyānavacarite anulomapratilomā vāyavo vānti // (177.0) Par.?
tatra yo 'sau puruṣo bhavati maheśākhyo maheśākhyadevatāparigṛhītaḥ sa mahatā puṇyabalena vīryabalena cittabalena mahāntaṃ plavamāsthāya anulomapratilomamahāsamudram avatarati // (178.0) Par.?
sa yanmāsena gacchati tadekena divasena pratyāhriyate // (179.0) Par.?
evaṃ dvis triḥ // (180.0) Par.?
hriyamāṇaśca pratyāhriyamāṇaśca yadi madhyamāmudakadhārāṃ pratipadyate evamasau maitrībalaparigṛhīto lokahitārthamabhyudgamyottarati nistarati abhiniṣkramati // (181.0) Par.?
anulomapratilomaṃ mahāsamudraṃ samatikramya anulomapratilomo nāma parvataḥ // (182.0) Par.?
anulomapratilome mahāparvate 'manuṣyāvacarite 'nulomapratilomā nāma vāyavo vānti yaiḥ puruṣastimirīkṛtanetro naṣṭasaṃjñaḥ saṃtiṣṭhate // (183.0) Par.?
sa vīryabalenātmānaṃ saṃdhārya tasmādeva mahāparvatādamoghāṃ nāmauṣadhīṃ samanviṣya gṛhītvā netre añjayitvā śirasi baddhvā samālabhya anulomapratilomaṃ nāma mahāparvatamabhiniṣkramitavyam // (184.0) Par.?
sacedetaṃ vidhimanutiṣṭhate nāsya saṃmoho bhavati svastikṣemeṇātikramatyanulomapratilomaṃ mahāparvatam // (185.0) Par.?
sacedevaṃ vidhiṃ vā nānutiṣṭhati auṣadhīṃ vā na labhate labdhvā vā na gṛhṇāti sa ṣaṇmāsān muhyati unmādamapi prāpnoti ucchritya vā kālaṃ karoti // (186.0) Par.?
anulomapratilomaṃ mahāparvataṃ samatikramya āvarto nāma mahāsamudraḥ // (187.0) Par.?
tatra vairambhakā vāyavo vānti yaistadudakaṃ bhrāmyate // (188.0) Par.?
tatra yo 'sau puruṣo bhavatyudārapuṇyavipākamaheśākhyo devatāparigṛhītaḥ sa mahatā puṇyabalena vīryabalena cittabalena kāyabalena mahāntaṃ plavamāsthāya āvartaṃ mahāsamudramavatarati // (189.0) Par.?
sa ekasminnāvarte saptakṛtvo bhrāmayitvā nirudhyate // (190.0) Par.?
yojanaṃ gatvā dvitīye āvarte unmajjate // (191.0) Par.?
sa tasminnapyāvarte saptakṛtvo bhrāmayitvā nirudhyate // (192.0) Par.?
evaṃ dvitīye tṛtīye caturthe pañcame ṣaṣṭhe āvarte saptakṛtvo bhrāmayitvā nirudhyate yojanaṃ gatvā unmajjate // (193.0) Par.?
evamasau maitrībalaparigṛhīto lokahitārthamabhyudgata uttarati nistaratyabhiniṣkrāmati // (194.0) Par.?
āvartaṃ mahāsamudramabhiniṣkramya āvarto nāma parvato 'manuṣyāvacaritaḥ // (195.0) Par.?