Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Associated topic(s): Birth, childhood, and youth

Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17444
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vaiśaṃpāyana uvāca / (1.1) Par.?
etasminn eva kāle tu smṛtvā gopeṣu yatkṛtam / (1.2) Par.?
jagāmaiko vrajaṃ rāmaḥ kṛṣṇasyānumate svayam // (1.3) Par.?
sa tatra gatvā ramyāṇi dadarśa vipulāni vai / (2.1) Par.?
bhuktapūrvāṇy araṇyāni sarāṃsi surabhīṇi ca // (2.2) Par.?
sa praviṣṭaḥ pravegena taṃ vrajaṃ kṛṣṇapūrvajaḥ / (3.1) Par.?
vanyena ramaṇīyena veṣeṇālaṃkṛtaḥ prabhuḥ // (3.2) Par.?
sa tān sarvān ābabhāṣe yathāpūrvaṃ yathāvidhi / (4.1) Par.?
gopāṃs tenaiva vidhinā yathānyāyaṃ yathāvayaḥ // (4.2) Par.?
tathaiva prāha tān sarvāṃs tathaiva pariharṣayan / (5.1) Par.?
tathaiva saha gopībhī rocayan madhurāḥ kathāḥ // (5.2) Par.?
tam ūcuḥ sthavirā gopāḥ priyaṃ madhurabhāṣiṇaḥ / (6.1) Par.?
rāmaṃ ramayatāṃ śreṣṭhaṃ pravāsāt punarāgatam // (6.2) Par.?
svāgataṃ te mahābāho yadūnāṃ kulanandana / (7.1) Par.?
adya smo nirvṛtās tāta yat tvāṃ paśyāma nirvṛtam // (7.2) Par.?
prītāś caiva vayaṃ vīra yat tvaṃ punar ihāgataḥ / (8.1) Par.?
vikhyātas triṣu lokeṣu rāmaḥ śatrubhayaṃkaraḥ // (8.2) Par.?
vardhanīyā vayaṃ nūnaṃ tvayā yādavanandana / (9.1) Par.?
atha vā prāṇinas tāta ramante janmabhūmiṣu // (9.2) Par.?
tridaśānāṃ vayaṃ mānyā dhruvam adyāmalānana / (10.1) Par.?
ye sma dṛṣṭās tvayā tāta kāṅkṣamāṇās tavāgamam // (10.2) Par.?
diṣṭyā te nihatā mallāḥ kaṃsaś ca vinipātitaḥ / (11.1) Par.?
ugraseno 'bhiṣiktaś ca māhātmyenānujena vai // (11.2) Par.?
samudre ca śruto 'smābhis timinā saha vigrahaḥ / (12.1) Par.?
tac cāyudhāvataraṇaṃ śrutaṃ naḥ paramāhave // (12.2) Par.?
mathurāyāṃ praveśaś ca kīrtanīyaḥ surair api / (13.1) Par.?
pratiṣṭhitā ca vasudhā śaṅkitāḥ sarvapārthivāḥ // (13.2) Par.?
tava cāgamanaṃ dṛṣṭvā sabhāgyāḥ sma yathā purā / (14.1) Par.?
tena sma parituṣṭāś ca hṛṣitāś ca sabāndhavāḥ // (14.2) Par.?
pratyuvāca tato rāmaḥ sarvāṃs tān abhitaḥ sthitān / (15.1) Par.?
yādaveṣv api sarveṣu bhavanto mama bāndhavāḥ // (15.2) Par.?
sahāsmābhir gataṃ bālyaṃ sahāsmābhī rataṃ vane / (16.1) Par.?
bhavadbhir vardhitāś caiva kathaṃ yāsyāma vikriyām // (16.2) Par.?
gṛheṣu bhavatāṃ bhuktaṃ gāvaś ca parirakṣitāḥ / (17.1) Par.?
asmākaṃ bāndhavāḥ sarve bhavanto baddhasauhṛdāḥ // (17.2) Par.?
evaṃ bruvati sattvaṃ vai gopamadhye halāyudhe / (18.1) Par.?
saṃhṛṣṭavadanās tatra babhūvur gopayoṣitaḥ / (18.2) Par.?
tato vanāntaragato reme rāmo mahābalaḥ // (18.3) Par.?
etasminn antare gopā rāmāya viditātmane / (19.1) Par.?
gopālair deśakālajñair upānīyata vāruṇī // (19.2) Par.?
so 'pibat pāṇḍurābhrābhas tatkālaṃ jñātibhir vṛtaḥ / (20.1) Par.?
vanāntaragato rāmaḥ pānaṃ madasamīraṇam // (20.2) Par.?
upajahrus tatas tasmai vanyāni vividhāni ca / (21.1) Par.?
pratyagraramaṇīyāni puṣpāṇi ca phalāni ca // (21.2) Par.?
medhyāṃś ca vividhān bhakṣān gandhāṃś ca hṛdayaṃgamān / (22.1) Par.?
sadyoddhṛtāvamuktaṃ ca prabhūtaṃ kamalotpalam // (22.2) Par.?
śirasā cārukeśena kiṃcid āvṛttamaulinā / (23.1) Par.?
śravaṇaikāvalambena kuṇḍalena virājatā // (23.2) Par.?
candanāgaruśītena vanamālāvalambinā / (24.1) Par.?
vibabhāv urasā rāmaḥ kailāseneva mandaraḥ // (24.2) Par.?
nīle vasāno vasane pratyagrajaladaprabhe / (25.1) Par.?
rarāja vapuṣā śubhraḥ śaśīva ghanamālayā // (25.2) Par.?
lāṅgalenāvasaktena bhujagābhogavartinā / (26.1) Par.?
tathā bhujāgraśliṣṭena musalena ca bhāsvatā // (26.2) Par.?
sa matto balināṃ śreṣṭho rarājāghūrṇitānanaḥ / (27.1) Par.?
śaiśirīṣv iva rātrīṣu yathā khedālasaḥ śaśī // (27.2) Par.?
sa matto yamunām āha snātum icche mahānadi / (28.1) Par.?
ihaiva mābhigacchasva rūpiṇī sāgaraṃgame // (28.2) Par.?
saṃkarṣaṇasya mattoktāṃ bhāratīṃ paribhūya sā / (29.1) Par.?
nābhyavartata taṃ deśaṃ strīsvabhāvena mohitā // (29.2) Par.?
tataś cukrodha balavān rāmo madasamīritaḥ / (30.1) Par.?
cakāra ca halaṃ haste karṣaṇādhomukhaṃ balī // (30.2) Par.?
tasyāṃ tu pānamedinyāṃ petus tāmarasasrajaḥ / (31.1) Par.?
mumucuḥ puṣpakośaiś ca svaṃ rajorañjitaṃ jalam // (31.2) Par.?
sa halenānantāgreṇa tīre gṛhya mahānadīm / (32.1) Par.?
cakarṣa yamunāṃ rāmo vyutthitāṃ vanitām iva // (32.2) Par.?
sā vihvalajalasrotā hradaprasthitasaṃcayā / (33.1) Par.?
vyāvartata nadī bhītā halamārgānusāriṇī // (33.2) Par.?
lāṅgalākṛṣṭamārgā sā vegavakrānugāminī / (34.1) Par.?
saṃkarṣaṇabhayatrastā yoṣevākulatāṃ gatā // (34.2) Par.?
srotaḥpulinabimboṣṭhī mṛditais toyatāḍitaiḥ / (35.1) Par.?
phenamekhalasūtraiś ca cihnais tīrānuhāsibhiḥ // (35.2) Par.?
taraṃgaviṣamāpīḍā cakravākonmukhastanī / (36.1) Par.?
vegagambhīravakrāṅgī trastamīnavihaṃgamā // (36.2) Par.?
sā tu haṃsekṣaṇāpāṅgī kāśakṣaumojjhitāmbarā / (37.1) Par.?
tīrajoddhūtakeśāntā jalaskhalitagāminī // (37.2) Par.?
lāṅgalollikhitāpāṅgī kṣubhitā sāgaraṃgamā / (38.1) Par.?
matteva kuṭilā nārī rājamārgeṇa gacchatī // (38.2) Par.?
kṛṣyate sā sma vegena srotaḥskhalitagāminī / (39.1) Par.?
unmārgānītamārgā sā yena vṛndāvanaṃ vanam // (39.2) Par.?
vṛndāvanasya madhyena sā nītā yamunā nadī / (40.1) Par.?
rorūyamāṇaiḥ khagamair anvitā tīravāsibhiḥ // (40.2) Par.?
sā yadā samatikrāntā nadī vṛndāvanaṃ vanam / (41.1) Par.?
tataḥ strīvigrahā bhūtvā yamunā rāmam abravīt // (41.2) Par.?
prasīda rāma bhītāsmi pratilomena karmaṇā / (42.1) Par.?
viparītam idaṃ rūpaṃ toyaṃ ca mama jāyate // (42.2) Par.?
asatyahaṃ nadīmadhye rauhiṇeya tvayā kṛtā / (43.1) Par.?
karṣaṇena mahābāho svamārgavyabhicāriṇī // (43.2) Par.?
prāptāṃ māṃ sāgare nūnaṃ sapatnyo vegagarvitāḥ / (44.1) Par.?
phenahāsair hasiṣyanti toyavyāvṛttagāminīm // (44.2) Par.?
prasādaṃ kuru me vīra yāce tvāṃ kṛṣṇapūrvaja / (45.1) Par.?
karṣaṇāyudhakṛṣṭāsmi roṣo 'yaṃ vinivartyatām // (45.2) Par.?
eṣā mūrdhnābhigacchāmi caraṇau te halāyudha / (46.1) Par.?
mārgam ādiṣṭam icchāmi kva gacchāmi mahābhuja // (46.2) Par.?
tām evaṃ bruvatīṃ dṛṣṭvā yamunāṃ lāṅgalāyudhaḥ / (47.1) Par.?
pratyuvācārṇavavadhūṃ madākrāntālaso balaḥ // (47.2) Par.?
lāṅgalākṛṣṭamārgā tvam imaṃ me priyadarśane / (48.1) Par.?
deśam ambupradānena nikhilaṃ bhāvayasva naḥ // (48.2) Par.?
eṣa te subhru saṃdeśaḥ kathitaḥ sāgaraṃgame / (49.1) Par.?
śāntiṃ vraja mahābhāge gamyatāṃ ca yathāsukham / (49.2) Par.?
lokā hi yāvat sthāsyanti tāvat sthāsyati me yaśaḥ // (49.3) Par.?
yamunākarṣaṇaṃ dṛṣṭvā sarve te vrajavāsinaḥ / (50.1) Par.?
sādhu sādhv iti rāmāya praṇāmaṃ cakrire tadā // (50.2) Par.?
tāṃ visṛjya mahāvegāṃ tāṃś ca sarvān vrajaukasaḥ / (51.1) Par.?
tataḥ saṃcintya manasā buddhyā niścitya caiva ha / (51.2) Par.?
punaḥ pratijagāmāśu mathurāṃ rohiṇīsutaḥ // (51.3) Par.?
sa gatvā mathurāṃ rāmo bhavane madhusūdanam / (52.1) Par.?
parivartamānaṃ dadṛśe pṛthivyāḥ sāram avyayam // (52.2) Par.?
tathaiva vanaveṣeṇa sopasṛpto janārdanam / (53.1) Par.?
pratyagravanamālena vakṣasābhivirājatā // (53.2) Par.?
sa dṛṣṭvā tūrṇam āyāntaṃ rāmaṃ lāṅgaladhāriṇam / (54.1) Par.?
sahasotthāya govindo dadāv āsanam uttamam // (54.2) Par.?
upaviṣṭaṃ tato rāmaṃ papraccha kuśalaṃ vraje / (55.1) Par.?
bāndhaveṣu ca sarveṣu goṣu caiva janārdanaḥ // (55.2) Par.?
pratyuvāca tato rāmo bhrātaraṃ sādhubhāṣiṇam / (56.1) Par.?
sarvatra kuśalaṃ kṛṣṇa yeṣāṃ kuśalam icchasi // (56.2) Par.?
tatas tayor vicitrāś ca paurāṇyaś ca kathābhavan / (57.1) Par.?
vasudevāgrataḥ puṇyā rāmakeśavayos tadā // (57.2) Par.?
Duration=0.2651219367981 secs.