Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Associated topic(s): Kṛṣṇa
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17459
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vāsudeva uvāca / (1.1) Par.?
bhavatāṃ puṇyakīrtīnāṃ tapobalasamādhibhiḥ / (1.2) Par.?
apadhyānāc ca pāpātmā bhaumaḥ sa narako hataḥ // (1.3) Par.?
mokṣitaṃ bandhanād guptaṃ kanyāpuravaraṃ mahat / (2.1) Par.?
maṇiparvatam utpāṭya śikharaṃ caitad āhṛtam // (2.2) Par.?
ayaṃ dhanaughaḥ sumahān kiṃkarair āhṛto mayā / (3.1) Par.?
īśā bhavantas tasyeti tān uktvā virarāma ha // (3.2) Par.?
tac chrutvā vāsudevasya bhojavṛṣṇyandhakā vacaḥ / (4.1) Par.?
jahṛṣur hṛṣṭalomānaḥ pūjayanto janārdanam // (4.2) Par.?
ūcuś cainaṃ nṛvīrās te kṛtāñjalipuṭās tataḥ / (5.1) Par.?
naitac citraṃ mahābāho tvayi devakinandana // (5.2) Par.?
yat kṛtvā duṣkaraṃ karma devair api suduṣkaram / (6.1) Par.?
lālayeḥ svajanaṃ bhogai ratnaiś ca svayam arjitaiḥ // (6.2) Par.?
tataḥ sarvadaśārhāṇām āhukasya ca yāḥ striyaḥ / (7.1) Par.?
prīyamāṇāḥ sabhāṃ jagmur vāsudevadidṛkṣayā // (7.2) Par.?
devakīsaptamā devyo rohiṇī ca śubhānanā / (8.1) Par.?
dadṛśuḥ kṛṣṇam āsīnaṃ rāmaṃ caiva mahābhujam // (8.2) Par.?
tau tu pūrvam atikramya rohiṇīm abhivādya ca / (9.1) Par.?
abhyavādayatāṃ devau devakīṃ rāmakeśavau // (9.2) Par.?
sā tābhyām ṛṣabhākṣābhyāṃ putrābhyāṃ śuśubhe 'dhikam / (10.1) Par.?
aditir devamāteva mitreṇa varuṇena ca // (10.2) Par.?
tataḥ prāptau narāgryau tu tasyā duhitaraṃ tadā / (11.1) Par.?
ekānaṃśeti yām āhur narā vai kāmarūpiṇīm // (11.2) Par.?
tathā kṣaṇamuhūrtābhyāṃ yayā jajñe saheśvaraḥ / (12.1) Par.?
yatkṛte sagaṇaṃ kaṃsaṃ jaghāna puruṣottamaḥ // (12.2) Par.?
sā kanyā vavṛdhe tatra vṛṣṇisadmani pūjitā / (13.1) Par.?
putravat pālyamānā vai vāsudevājñayā tadā // (13.2) Par.?
tām ekām āhur utpannām ekānaṃśeti mānavāḥ / (14.1) Par.?
yogakanyāṃ durādharṣāṃ rakṣārthaṃ keśavasya ca // (14.2) Par.?
tāṃ vai sarve sumanasaḥ pūjayanti sma yādavāḥ / (15.1) Par.?
devavad divyavapuṣā kṛṣṇaḥ saṃrakṣito yayā // (15.2) Par.?
tāṃ ca tatropasaṃgamya priyām iva sakhīṃ sakhā / (16.1) Par.?
dakṣiṇena karāgreṇa parijagrāha mādhavaḥ // (16.2) Par.?
tathaiva rāmo 'tibalas tāṃ pariṣvajya bhāvinīm / (17.1) Par.?
mūrdhny upāghrāya savyena parijagrāha pāṇinā // (17.2) Par.?
dadṛśus tāṃ priyāṃ madhye bhaginīṃ rāmakṛṣṇayoḥ / (18.1) Par.?
rukmapadmakaravyagrāṃ śriyaṃ padmālayām iva // (18.2) Par.?
athākṣatamahāvṛṣṭyā puṣpaiś ca vividhaiḥ śubhaiḥ / (19.1) Par.?
avakīrya ca lājais tāṃ striyo jagmur yathāgatam // (19.2) Par.?
tatas te yādavāḥ sarve pūjayanto janārdanam / (20.1) Par.?
upopaviviśuḥ prītāḥ praśaṃsanto 'dbhutaṃ kṛtam // (20.2) Par.?
pūjyamāno mahābāhuḥ paurāṇāṃ rativardhanaḥ / (21.1) Par.?
vijahāra mahākīrtir devair iva sa taiḥ saha // (21.2) Par.?
samāsīneṣu sarveṣu yādaveṣu janārdanam / (22.1) Par.?
niyogāt tridaśendrasya nārado 'bhyāgamat sabhām // (22.2) Par.?
so 'tha sampūjitaḥ pūjyaḥ śūrais tair yadupuṃgavaiḥ / (23.1) Par.?
kare saṃspṛśya govindaṃ viveśa mahad āsanam // (23.2) Par.?
sukhopaviṣṭas tān vṛṣṇīn upaviṣṭān uvāca ha / (24.1) Par.?
āgataṃ śakravacanāj jānīdhvaṃ māṃ nararṣabhāḥ // (24.2) Par.?
śṛṇudhvaṃ rājaśārdūlāḥ kṛṣṇasyāsya parākramam / (25.1) Par.?
yāni karmāṇi kṛtavān bālyāt prabhṛti keśavaḥ // (25.2) Par.?
ugrasenasutaḥ kaṃsaḥ sarvān nirmathya bāndhavān / (26.1) Par.?
rājyaṃ jagrāha durbuddhir baddhvā pitaram āhukam // (26.2) Par.?
samāśritya jarāsaṃdhaṃ śvaśuraṃ kulapāṃsanaḥ / (27.1) Par.?
bhojavṛṣṇyandhakān sarvān avamanyata durmatiḥ // (27.2) Par.?
jñātikāryaṃ cikīrṣaṃs tu vasudevaḥ pratāpavān / (28.1) Par.?
ugrasenasya rakṣārthaṃ svaputraṃ paryarakṣata // (28.2) Par.?
sa gopaiḥ saha dharmātmā mathuropavane vasan / (29.1) Par.?
atyadbhutāni karmāṇi kṛtavān madhusūdanaḥ // (29.2) Par.?
pratyakṣaṃ śūrasenānāṃ śrūyate mahad adbhutam / (30.1) Par.?
yathānena śayānena śakaṭāntaracāriṇā // (30.2) Par.?
rākṣasī nihatā raudrā śakunīveṣadhāriṇī / (31.1) Par.?
pūtanā nāma ghorā sā mahākāyā mahābalā / (31.2) Par.?
viṣadigdhaṃ stanaṃ kṣudrā prayacchantī mahātmane // (31.3) Par.?
dadṛśus tāṃ vinihatāṃ rākṣasīṃ te vanecarāḥ / (32.1) Par.?
punarjāto 'yam ity āhur uktas tasmād adhokṣajaḥ // (32.2) Par.?
atyadbhutam idaṃ cāsīd yac chiśuḥ puruṣottamaḥ / (33.1) Par.?
pādāṅguṣṭhena śakaṭaṃ krīḍamāno vyaloḍayat // (33.2) Par.?
dāmnā colūkhale baddho viprakurvan kumārakān / (34.1) Par.?
dāmodara iti khyāto vasudevasutas tataḥ // (34.2) Par.?
kāliyaś ca mahānāgo durādharṣo mahābalaḥ / (35.1) Par.?
krīḍatā vāsudevena nirjito yamunāhrade // (35.2) Par.?
akrūrasya ca pratyakṣaṃ yan nāgabhavane prabhuḥ / (36.1) Par.?
pūjyamānas tadā nāgair divyaṃ vapur adhārayat // (36.2) Par.?
śītavātārditā gāś ca dṛṣṭvā kṛṣṇena dhīmatā / (37.1) Par.?
dhṛto govardhanaḥ śailaḥ saptarātraṃ mahātmanā / (37.2) Par.?
śiśunā vāsudevena gavāṃ trāṇārtham icchatā // (37.3) Par.?
tathā suduṣṭo 'tibalo mahākāyo narāntakṛt / (38.1) Par.?
gopatir vāsudevena nihato 'riṣṭakaḥ kṣitau // (38.2) Par.?
dhenukaḥ sa mahākāyo dānavaḥ sumahābalaḥ / (39.1) Par.?
nihato vāsudevena gavāṃ trāṇāya durmatiḥ // (39.2) Par.?
sunāmānam amitraghnaṃ sarvasainyapuraskṛtam / (40.1) Par.?
vṛkair vidrāvayāmāsa grahītuṃ samupāgatam // (40.2) Par.?
rauhiṇeyena saṃgamya vane vicaratā punaḥ / (41.1) Par.?
gopaveṣadhareṇaiva kaṃsasya bhayam āhṛtam // (41.2) Par.?
tathā vanagataḥ śaurir daṃṣṭrāyudhabalaṃ hayam / (42.1) Par.?
pragrahaṃ bhojarājasya jaghāna puruṣottamaḥ // (42.2) Par.?
pralambaś ca mahākāyo rauhiṇeyena dhīmatā / (43.1) Par.?
dānavo muṣṭinaikena kaṃsāmātyo nipātitaḥ // (43.2) Par.?
etau hi vasudevasya putrau surasutopamau / (44.1) Par.?
vavṛdhāte mahātmānau brahmagārgyeṇa saṃskṛtau // (44.2) Par.?
janmaprabhṛti cāpy etau gārgyeṇa paramarṣiṇā / (45.1) Par.?
yāthātathyena vijñāya saṃskāraṃ pratipāditau // (45.2) Par.?
yadā tv imau naraśreṣṭhau sthitau yauvanagau mukhe / (46.1) Par.?
siṃhaśāvāv ivodīrṇau mattau haimavatau yathā // (46.2) Par.?
tato manāṃsi gopīnāṃ haramāṇau mahābalau / (47.1) Par.?
āstāṃ goṣṭhacarau vīrau devaputrasamadyutī // (47.2) Par.?
naitau jave vā yuddhe vā krīḍāsu vividhāsu vā / (48.1) Par.?
nandagopasya gopālāḥ śekuḥ pratisamīkṣitum // (48.2) Par.?
vyūḍhoraskau mahābāhū sālaskandhāv ivodgatau / (49.1) Par.?
śrutvemau vyathitaḥ kaṃso mantribhiḥ sahito 'bhavat // (49.2) Par.?
nāśakac ca yadā kaṃso grahītuṃ balakeśavau / (50.1) Par.?
nijagrāha tataḥ krodhād vasudevaṃ sabāndhavam // (50.2) Par.?
sahograsenena tadā coravad gāḍhabandhanam / (51.1) Par.?
kālaṃ mahāntam avasat kṛcchram ānakaduṃdubhiḥ // (51.2) Par.?
kaṃsas tu pitaraṃ baddhvā śūrasenāñ śaśāsa ha / (52.1) Par.?
jarāsaṃdhaṃ samāśritya tathaivāhvṛtibhīṣmakau // (52.2) Par.?
kasyacit tv atha kālasya mathurāyāṃ mahotsavam / (53.1) Par.?
pinākinaṃ samuddiśya kaṃsaś cakre narādhipaḥ // (53.2) Par.?
tatra mallāḥ samāpetur nānādeśyā viśāṃ pate / (54.1) Par.?
nartakā gāyakāś caiva kuśalā nṛttasāmasu // (54.2) Par.?
tataḥ kaṃso mahātejā raṅgavāṭaṃ mahādhanam / (55.1) Par.?
kuśalaiḥ kārayāmāsa śilpibhiḥ sādhuniṣṭhitaiḥ // (55.2) Par.?
tatra mañcasahasrāṇi paurajānapadair janaiḥ / (56.1) Par.?
samākīrṇāny adṛśyanta jyotirbhir gaganaṃ yathā // (56.2) Par.?
bhojarājaḥ śriyā juṣṭaṃ rājamañcaṃ maharddhimat / (57.1) Par.?
āruroha tataḥ kaṃso vimānaṃ sukṛtī yathā // (57.2) Par.?
raṅgadvāre gajaṃ mattaṃ prabhūtāyudhakalpitam / (58.1) Par.?
śūrair adhiṣṭhitaṃ kaṃsaḥ sthāpayāmāsa vīryavān // (58.2) Par.?
yadā hi sa mahābhojo rāmakṛṣṇau samāgatau / (59.1) Par.?
śuśrāva puruṣavyāghrau sūryācandramasāv iva // (59.2) Par.?
tadāprabhṛti yatto 'bhūd rakṣāṃ prati narādhipaḥ / (60.1) Par.?
na ca śete sukhaṃ rātrau rāmakṛṣṇau vicintayan // (60.2) Par.?
śrutvā tu rāmakṛṣṇau ca taṃ samājam anuttamam / (61.1) Par.?
ubhau viviśatur vīrau śārdūlau govrajaṃ yathā // (61.2) Par.?
tataḥ praveśe saṃruddhau rakṣibhiḥ puruṣarṣabhau / (62.1) Par.?
hatvā kuvalayāpīḍaṃ sasādinam ariṃdamau / (62.2) Par.?
avamṛdya durādharṣau raṅgaṃ viviśatus tadā // (62.3) Par.?
cāṇūrāndhrau viniṣpiṣya keśavena balena ca / (63.1) Par.?
augraseniḥ sa duṣṭātmā sānujo vinipātitaḥ // (63.2) Par.?
yat kṛtaṃ yadusiṃhena devair api suduḥsaham / (64.1) Par.?
karma tat keśavād anyaḥ kartum arhati kaḥ pumān // (64.2) Par.?
yaddhi nādhigataṃ pūrvaiḥ prahrādabaliśambaraiḥ / (65.1) Par.?
tad idaṃ śauriṇā vittaṃ prāpitaṃ bhavatām iha // (65.2) Par.?
etena muram ākramya daityaṃ pañcajanaṃ tathā / (66.1) Par.?
śailasaṃghān atikramya nisundaḥ sagaṇo hataḥ // (66.2) Par.?
narakaś ca hato bhaumaḥ kuṇḍale cāhṛte śubhe / (67.1) Par.?
prāptaṃ ca divi deveṣu keśavena mahad yaśaḥ // (67.2) Par.?
vītaśokabhayābādhāḥ kṛṣṇabāhubalāśrayāḥ / (68.1) Par.?
yajantu bahubhir yajñair yādavā vītamatsarāḥ // (68.2) Par.?
devānāṃ sumahat kāryaṃ kṛtaṃ kṛṣṇena dhīmatā / (69.1) Par.?
kṣipram āvedaye cedaṃ bhavatāṃ bhadram astu vaḥ // (69.2) Par.?
yad iṣṭaṃ vo yaduśreṣṭhāḥ kartāsmi tad atandritaḥ / (70.1) Par.?
bhavatām asmi yūyaṃ ca mama yuṣmāsv ahaṃ sthitaḥ // (70.2) Par.?
iti saṃbodhayan kṛṣṇam abravīt pākaśāsanaḥ / (71.1) Par.?
mām apraiṣīt suraśreṣṭhaḥ prītās tuṣṭās tathā vayam // (71.2) Par.?
yatra hrīḥ śrīḥ sthitā tatra yatra śrīs tatra saṃnatiḥ / (72.1) Par.?
saṃnatir hrīs tathā śrīś ca nityaṃ kṛṣṇe mahātmani // (72.2) Par.?
Duration=0.2844090461731 secs.