Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17491
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
sūta uvāca / (1.1) Par.?
ity evam āśvāsayato rājānaṃ janamejayam / (1.2) Par.?
atītānāgataṃ vākyam ṛṣeḥ pariṣadā śrutam // (1.3) Par.?
amṛtasyeva cāsvādaḥ prabhā candramaso yathā / (2.1) Par.?
atarpayata tacchrotraṃ maharṣer vāṅmayo rasaḥ // (2.2) Par.?
dharmārthakāmasaṃyuktaṃ karuṇaṃ vīraharṣaṇam / (3.1) Par.?
ramaṇīyaṃ tad ākhyānaṃ kṛtsnaṃ pariṣadā śrutam // (3.2) Par.?
kecid aśrūṇi mumucuḥ śrutvā dadhyus tathāpare / (4.1) Par.?
itihāsaṃ tam ṛṣiṇā pārāśaryeṇa darśitam // (4.2) Par.?
sadasyān so 'bhyanujñāya kṛtvā cāpi pradakṣiṇam / (5.1) Par.?
punar drakṣyāma ity uktvā jagāma bhagavān ṛṣiḥ // (5.2) Par.?
anujagmus tataḥ sarve prayāntam ṛṣisattamam / (6.1) Par.?
loke pravadatāṃ śreṣṭhaṃ śiṣṭāḥ sarve tapodhanāḥ // (6.2) Par.?
yāte bhagavati vyāse viprāḥ saha maharṣibhiḥ / (7.1) Par.?
ṛtvijaḥ pārthivāś caiva pratijagmur yathāgatam // (7.2) Par.?
pannagānāṃ sughorāṇāṃ kṛtvā tāṃ vairayātanām / (8.1) Par.?
jagāma roṣam utsṛtya rājā viṣam ivoragaḥ // (8.2) Par.?
hotrāgnidīptaśirasaṃ paritrāya ca takṣakam / (9.1) Par.?
āstīko 'py āśramapadaṃ jagāma ca mahāmuniḥ // (9.2) Par.?
rājāpi hāstinapuraṃ praviveśa janāvṛtaḥ / (10.1) Par.?
anvaśāsac ca muditas tadā pramuditāḥ prajāḥ // (10.2) Par.?
kasyacit tv atha kālasya sa rājā janamejayaḥ / (11.1) Par.?
dīkṣito vājimedhāya vidhivad bhūridakṣiṇaḥ // (11.2) Par.?
saṃjñaptam aśvaṃ tatrāsya devī kāśyā vapuṣṭamā / (12.1) Par.?
saṃviveśopagamyātha vidhidṛṣṭena karmaṇā // (12.2) Par.?
tāṃ tu sarvānavadyāṅgīṃ cakame vāsavas tadā / (13.1) Par.?
saṃjñaptam aśvaṃ āviśya tayā miśrībabhūva saḥ // (13.2) Par.?
tasmin vikāre janite viditvā tattvataś ca tat / (14.1) Par.?
asaṃjñapto 'yam aśvas te dhvaṃsety adhvaryum abravīt // (14.2) Par.?
adhvaryur jñānasampannas tadindrasya viceṣṭitam / (15.1) Par.?
kathayāmāsa rājarṣeḥ śaśāpa sa puraṃdaram // (15.2) Par.?
janamejaya uvāca / (16.1) Par.?
yady asti me yajñaphalaṃ tapo vā rakṣataḥ prajāḥ / (16.2) Par.?
phalena tena sarveṇa bravīmi śrūyatām idam // (16.3) Par.?
adyaprabhṛti devendram ajitendriyam asthiram / (17.1) Par.?
kṣatriyā vājimedhena na yakṣyantīti śaunaka // (17.2) Par.?
ṛtvijaś cābravīt kruddhaḥ sa rājā janamejayaḥ / (18.1) Par.?
daurbalyaṃ bhavatām etad yad ayaṃ dharṣitaḥ kratuḥ // (18.2) Par.?
viṣaye me na vastavyaṃ dhvaṃsadhvaṃ saha bāndhavaiḥ / (19.1) Par.?
ity uktās tatyajur viprās taṃ nṛpaṃ jātamanyavaḥ // (19.2) Par.?
amarṣād anvaśāsac ca patnīśālāgatāḥ striyaḥ / (20.1) Par.?
asatīṃ vapuṣṭamām etāṃ nirvāsayata me gṛhāt / (20.2) Par.?
yayā me caraṇo mūrdhni bhasmareṇūṣitaḥ kṛtaḥ // (20.3) Par.?
śauṇḍīryaṃ me 'nayā bhagnaṃ yaśo mānaś ca dūṣitaḥ / (21.1) Par.?
naināṃ draṣṭum apīcchāmi parikliṣṭām iva srajam // (21.2) Par.?
na svādu so 'śnāti naraḥ sukhaṃ svapiti vā rahaḥ / (22.1) Par.?
anvāste yaḥ priyāṃ bhāryāṃ pareṇa mṛditām iha // (22.2) Par.?
evam uccaiḥ prabhāṣantaṃ kruddhaṃ pārikṣitaṃ nṛpam / (23.1) Par.?
gandharvarājaḥ provāca viśvāvasur idaṃ vacaḥ // (23.2) Par.?
triyajñaśatayajvānaṃ vāsavas tvāṃ na mṛṣyati / (24.1) Par.?
na duṣyatīyaṃ patnī te vihiteyaṃ vapuṣṭamā // (24.2) Par.?
rambhā nāmāpsarā devī kāśirājasutā matā / (25.1) Par.?
saiṣā yoṣidvarā rājan ratnabhūtānubhūyatām // (25.2) Par.?
yajñe vivaram āsādya vighnam indreṇa te kṛtam / (26.1) Par.?
yajvā hy asi kuruśreṣṭha samṛddhyā vāsavopamaḥ // (26.2) Par.?
bibhety abhibhavācchakras tava kratuphalair nṛpa / (27.1) Par.?
tasmād āvartitaś caiva kratur indreṇa te vibho // (27.2) Par.?
māyaiṣā vāsaveneha prayuktā vighnam icchatā / (28.1) Par.?
yajñe vivaram āsādya saṃjñaptaṃ dṛśya vājinam / (28.2) Par.?
ratim indreṇa rambhāyāṃ manyase yāṃ vapuṣṭamām // (28.3) Par.?
atha te guravaḥ śaptās triyajñaśatayājinaḥ / (29.1) Par.?
bhraṃśitas tvaṃ ca viprāś ca phalād indrasamād iha / (29.2) Par.?
tvattaś caiva sudurdharṣāt triyajñaśatayājinaḥ // (29.3) Par.?
bibheti hi sadā tvatto brāhmaṇebhyo 'pi vāsavaḥ / (30.1) Par.?
ekena vai tad ubhayaṃ tīrṇaṃ śakreṇa māyayā // (30.2) Par.?
sa eṣa sumahātejā vijigīṣuḥ puraṃdaraḥ / (31.1) Par.?
katham anyair anācīrṇaṃ naptur dārān atikramet // (31.2) Par.?
yathaiva hi parā buddhiḥ paro dharmaḥ paro damaḥ / (32.1) Par.?
yathaiva paramaiśvaryaṃ kīrtiś ca harivāhane / (32.2) Par.?
tathaiva tava durdharṣa triyajñaśatayājinaḥ // (32.3) Par.?
mā vāsavaṃ mā ca gurum ātmāṇaṃ mā vapuṣṭamām / (33.1) Par.?
gaccha doṣeṇa kālo hi sarvathā duratikramaḥ // (33.2) Par.?
aiśvaryeṇāśvam āviśya devendreṇābhiroṣitaḥ / (34.1) Par.?
ānukūlyena devasya vartitavyaṃ sukhārthinā // (34.2) Par.?
dustaraṃ pratikūlaṃ hi pratisrota ivāmbhasaḥ / (35.1) Par.?
strīratnam upabhuṅkṣvemām apāpāṃ vigatajvaraḥ // (35.2) Par.?
apāpās tyajyamānā vai śapeyur api yoṣitaḥ / (36.1) Par.?
aduṣṭās tu striyo rājan divyās tu saviśeṣataḥ // (36.2) Par.?
bhānoḥ prabhā śikhā vahner vedīhotre tathāhutiḥ / (37.1) Par.?
parāmṛṣṭāpy asaṃraktā nopaduṣyanti yoṣitaḥ // (37.2) Par.?
grāhyā lālayitavyāś ca pūjyāś ca satataṃ budhaiḥ / (38.1) Par.?
śīlavatyo namaskāryāḥ pūjyāḥ śriya iva striyaḥ // (38.2) Par.?
sūta uvāca / (39.1) Par.?
evaṃ sa viśvāvasunānunītaḥ prasādam āgamya vapuṣṭamāyām / (39.2) Par.?
cakāra mithyāvyatiśaṅkitātmā śāntiṃ parāṃ tatra sa dharmajuṣṭām // (39.3) Par.?
śramam abhivinivartya mānasaṃ sa samabhilaṣañjanamejayo yaśaḥ svam / (40.1) Par.?
viṣayam anuśaśāsa dharmabuddhir muditamanā ramayan vapuṣṭamāṃ tām // (40.2) Par.?
na ca viramati viprapūjanān na ca vinivartati yajñaśīlanāt / (41.1) Par.?
na ca viṣayaparirakṣaṇāc cyuto 'sau na ca parigarhati vapuṣṭamāṃ ca // (41.2) Par.?
vidhivihitam aśakyam anyathā hi kartum yad ṛṣir acintyatapāḥ purābravīt saḥ / (42.1) Par.?
iti narapatir ātmavāṃs tadāsau tad anuvicintya babhūva vītamanyuḥ // (42.2) Par.?
idaṃ mahākāvyam ṛṣer mahātmanaḥ paṭhan nṛṇāṃ pūjyatamo bhaven naraḥ / (43.1) Par.?
prakṛṣṭam āyuḥ samavāpya durlabhaṃ labheta sarvajñaphalaṃ ca kevalam // (43.2) Par.?
śatakratoḥ kalmaṣavipramokṣaṇaṃ paṭhan idam mucyati kalmaṣān naraḥ / (44.1) Par.?
tathaiva kāmān vividhān samaśnute samāptakāmaś ca cirāya nandati // (44.2) Par.?
yathā hi puṣpaprabhavaṃ phalaṃ drumāt tataḥ prajāyanti punaś ca pādapāḥ / (45.1) Par.?
tathā maharṣiprabhavā imā giraḥ pravardhayante tam ṛṣiṃ pravartitāḥ // (45.2) Par.?
putrān aputro labhate suvarcasaś cyutaḥ punar vindati cātmanaḥ sthitim / (46.1) Par.?
vyādhiṃ na cāpnoti ciraṃ ca bandhanaṃ kriyāṃ ca puṇyāṃ labhate guṇānvitaḥ // (46.2) Par.?
patim upalabhate ca satsu kanyā śravaṇam upetya śubhā munes tu vācaḥ / (47.1) Par.?
janayati ca sutān guṇair upetān ripujanamardanavīryaśālinaś ca // (47.2) Par.?
vijayati vasudhāṃ ca kṣatravṛttir dhanam atulaṃ labhate dviṣajjayaṃ ca / (48.1) Par.?
vipulam api dhanaṃ labhec ca vaiśyaḥ sugatim iyāc chravaṇāc ca śūdrajātiḥ // (48.2) Par.?
purāṇam etac caritaṃ mahātmanām adhītya buddhiṃ labhate ca naiṣṭhikīm / (49.1) Par.?
vihāya duḥkhāni vimuktasaṅgaḥ sa vītarāgo vicared vasuṃdharām // (49.2) Par.?
ity etad ākhyānam udāhṛtaṃ vaḥ pratismaranto dvijamaṇḍaleṣu / (50.1) Par.?
sthairyeṇa jātena punaḥ smarantaḥ sukhaṃ bhavanto vicarantu lokam // (50.2) Par.?
iti caritam idaṃ mahātmanām ṛṣikṛtam adbhutavīryakarmaṇām / (51.1) Par.?
kathitam idaṃ hi samāsavistaraiḥ kim aparam icchasi kiṃ bravīmi te // (51.2) Par.?
Duration=0.66962909698486 secs.