Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 7636
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
vyāsa uvāca / (1.1) Par.?
evaṃ svāśramaniṣṭhānāṃ yatīnāṃ niyatātmanām / (1.2) Par.?
bhaikṣeṇa vartanaṃ proktaṃ phalamūlairathāpi vā // (1.3) Par.?
ekakālaṃ cared bhaikṣaṃ na prasajyeta vistare / (2.1) Par.?
bhaikṣe prasakto hi yatirviṣayeṣvapi sajati // (2.2) Par.?
saptāgāraṃ cared bhaikṣamalābhāt tu punaścaret / (3.1) Par.?
prakṣālya pātre bhuñjīyād adbhiḥ prakṣālayet tu tat // (3.2) Par.?
athavānyadupādāya pātre bhuñjīta nityaśaḥ / (4.1) Par.?
bhuktvā tat saṃtyajet pātraṃ yātrāmātram alolupaḥ // (4.2) Par.?
vidhūme sannamusale vyaṅgāre bhuktavajjane / (5.1) Par.?
vṛtte śarāvasaṃpāte bhikṣāṃ nityaṃ yatiścaret // (5.2) Par.?
godohamātraṃ tiṣṭheta kālaṃ bhikṣuradhomukhaḥ / (6.1) Par.?
bhikṣetyuktvā sakṛt tūṣṇīmaśnīyād vāgyataḥ śuciḥ // (6.2) Par.?
prakṣālya pāṇipādau ca samācamya yathāvidhi / (7.1) Par.?
āditye darśayitvānnaṃ bhuñjīta prāṅmukhottaraḥ // (7.2) Par.?
hutvā prāṇāhutīḥ pañca grāsānaṣṭau samāhitaḥ / (8.1) Par.?
ācamya devaṃ brahmāṇaṃ dhyāyīta parameśvaram // (8.2) Par.?
alābuṃ dārupātraṃ ca mṛṇmayaṃ vaiṇavaṃ tataḥ / (9.1) Par.?
catvāri yatipātrāṇi manurāha prajāpatiḥ // (9.2) Par.?
prāgrātre pararātre ca madhyarātre tathaiva ca / (10.1) Par.?
saṃdhyāsvahni viśeṣeṇa cintayennityamīśvaram // (10.2) Par.?
kṛtvā hṛtpadmanilaye viśvākhyaṃ viśvasaṃbhavam / (11.1) Par.?
ātmānaṃ sarvabhūtānāṃ parastāt tamasaḥ sthitam // (11.2) Par.?
sarvasyādhārabhūtānām ānandaṃ jyotiravyayam / (12.1) Par.?
pradhānapuruṣātītam ākāśaṃ dahanaṃ śivam // (12.2) Par.?
tadantaḥ sarvabhāvānāmīśvaraṃ brahmarūpiṇam / (13.1) Par.?
dhyāyed anādim advaitam ānandādiguṇālayam // (13.2) Par.?
mahāntaṃ paramaṃ brahma puruṣaṃ satyamavyayam / (14.1) Par.?
sitetarāruṇākāraṃ maheśaṃ viśvarūpiṇam // (14.2) Par.?
oṅkārānte 'tha cātmānaṃ saṃsthāpya paramātmani / (15.1) Par.?
ākāśe devamīśānaṃ dhyāyītākāśamadhyagam // (15.2) Par.?
kāraṇaṃ sarvabhāvānām ānandaikasamāśrayam / (16.1) Par.?
purāṇaṃ puruṣaṃ śaṃbhuṃ dhyāyan mucyeta bandhanāt // (16.2) Par.?
yadvā guhāyāṃ prakṛtau jagatsaṃmohanālaye / (17.1) Par.?
vicintya paramaṃ vyoma sarvabhūtaikakāraṇam // (17.2) Par.?
jīvanaṃ sarvabhūtānāṃ yatra lokaḥ pralīyate / (18.1) Par.?
ānandaṃ brahmaṇaḥ sūkṣmaṃ yat paśyanti mumukṣavaḥ // (18.2) Par.?
tanmadhye nihitaṃ brahma kevalaṃ jñānalakṣaṇam / (19.1) Par.?
anantaṃ satyamīśānaṃ vicintyāsīta saṃyataḥ // (19.2) Par.?
guhyād guhyatamaṃ jñānaṃ yatīnāmetadīritam / (20.1) Par.?
yo 'nutiṣṭhenmaheśena so 'śnute yogamaiśvaram // (20.2) Par.?
tasmād dhyānarato nityamātmavidyāparāyaṇaḥ / (21.1) Par.?
jñānaṃ samabhyased brāhmaṃ yena mucyeta bandhanāt // (21.2) Par.?
matvā pṛthak svamātmānaṃ sarvasmādeva kevalam / (22.1) Par.?
ānandamajaraṃ jñānaṃ dhyāyīta ca punaḥ param // (22.2) Par.?
yasmāt bhavanti bhūtāni yad gatvā neha jāyate / (23.1) Par.?
sa tasmādīśvaro devaḥ parasmād yo 'dhitiṣṭhati // (23.2) Par.?
yadantare tad gaganaṃ śāśvataṃ śivamavyayam / (24.1) Par.?
yadaṃśastatparo yastu sa devaḥ syānmaheśvaraḥ // (24.2) Par.?
vratāni yāni bhikṣūṇāṃ tathaivopavratāni ca / (25.1) Par.?
ekaikātikrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate // (25.2) Par.?
upetya ca striyaṃ kāmāt prāyaścittaṃ samāhitaḥ / (26.1) Par.?
prāṇāyāmasamāyuktaṃ kuryāt sāṃtapanaṃ śuciḥ // (26.2) Par.?
tataścareta niyamāt kṛcchraṃ saṃyatamānasaḥ / (27.1) Par.?
punarāśramamāgamya cared bhikṣur atandritaḥ // (27.2) Par.?
na dharmayuktamanṛtaṃ hinastīti manīṣiṇaḥ / (28.1) Par.?
tathāpi ca na kartavyaṃ prasaṅgo hyeṣa dāruṇaḥ // (28.2) Par.?
ekarātropavāsaśca prāṇāyāmaśataṃ tathā / (29.1) Par.?
uktvānṛtaṃ prakartavyaṃ yatinā dharmalipsunā // (29.2) Par.?
paramāpadgatenāpi na kāryaṃ steyamanyataḥ / (30.1) Par.?
steyādabhyadhikaḥ kaścinnāstyadharma iti smṛtiḥ / (30.2) Par.?
hiṃsā caiṣāparā diṣṭā yā cātmajñānanāśikā // (30.3) Par.?
yadetad draviṇaṃ nāma prāṇā hyete bahiścarāḥ / (31.1) Par.?
sa tasya harati prāṇān yo yasya harate dhanam // (31.2) Par.?
evaṃ kṛtvā sa duṣṭātmā bhinnavṛtto vratāccyutaḥ / (32.1) Par.?
bhūyo nirvedamāpannaścareccāndrāyaṇavratam // (32.2) Par.?
vidhinā śāstradṛṣṭena saṃvatsaramiti śrutiḥ / (33.1) Par.?
bhūyo nirvedamāpannaścared bhikṣuratandritaḥ // (33.2) Par.?
akasmādeva hiṃsāṃ tu yadi bhikṣuḥ samācaret / (34.1) Par.?
kuryāt kṛcchrātikṛcchraṃ tu cāndrāyaṇamathāpi vā // (34.2) Par.?
skandedindriyadaurbalyāt striyaṃ dṛṣṭvā yatiryadi / (35.1) Par.?
tena dhārayitavyā vai prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa / (35.2) Par.?
divāskande trirātraṃ syāt prāṇāyāmaśataṃ tathā // (35.3) Par.?
ekānne madhumāṃse ca navaśrāddhe tathaiva ca / (36.1) Par.?
pratyakṣalavaṇe coktaṃ prājāpatyaṃ viśodhanam // (36.2) Par.?
dhyānaniṣṭhasya satataṃ naśyate sarvapātakam / (37.1) Par.?
tasmānmaheśvaraṃ jñātvā tasya dhyānaparo bhavet // (37.2) Par.?
yad brahma paramaṃ jyotiḥ pratiṣṭhākṣaram advayam / (38.1) Par.?
yo 'ntarātra paraṃ brahma sa vijñeyo maheśvaraḥ // (38.2) Par.?
eṣa devo mahādevaḥ kevalaḥ paramaḥ śivaḥ / (39.1) Par.?
tadevākṣaramadvaitaṃ tadādityāntaraṃ param // (39.2) Par.?
yasmānmahīyate devaḥ svadhāmni jñānasaṃjñite / (40.1) Par.?
ātmayogāhvaye tattve mahādevastataḥ smṛtaḥ // (40.2) Par.?
nānyad devānmahādevād vyatiriktaṃ prapaśyati / (41.1) Par.?
tamevātmānamanveti yaḥ sa yāti paraṃ padam // (41.2) Par.?
manyate ye svamātmānaṃ vibhinnaṃ parameśvarāt / (42.1) Par.?
na te paśyanti taṃ devaṃ vṛthā teṣāṃ pariśramaḥ // (42.2) Par.?
ekameva paraṃ brahma vijñeyaṃ tattvamavyayam / (43.1) Par.?
sa devastu mahādevo naitad vijñāya badhyate // (43.2) Par.?
tasmād yateta niyataṃ yatiḥ saṃyatamānasaḥ / (44.1) Par.?
jñānayogarataḥ śānto mahādevaparāyaṇaḥ // (44.2) Par.?
eṣa vaḥ kathito vipro yatīnāmāśramaḥ śubhaḥ / (45.1) Par.?
pitāmahena vibhunā munīnāṃ pūrvamīritam // (45.2) Par.?
nāputraśiṣyayogibhyo dadyādidamanuttamam / (46.1) Par.?
jñānaṃ svayaṃbhuvā proktaṃ yatidharmāśrayaṃ śivam // (46.2) Par.?
iti yatiniyamānāmetaduktaṃ vidhānaṃ paśupatiparitoṣe yad bhavedekahetuḥ / (47.1) Par.?
na bhavati punareṣāmudbhavo vā vināśaḥ praṇihitamanaso ye nityamevācaranti // (47.2) Par.?
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhasryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ // (48.1) Par.?
Duration=0.25371408462524 secs.