Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17703
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tato 'nyedyuralaṃkāravatīpārśvasthitaṃ sakhā / (1.1) Par.?
naravāhanadattaṃ taṃ marubhūtirvyajijñapat // (1.2) Par.?
paśya paśya varāko 'yaṃ deva kārpaṭikastava / (2.1) Par.?
carmakhaṇḍaikavasano jaṭālaḥ kṛśadhūsaraḥ // (2.2) Par.?
siṃhadvārāddivārātraṃ śīte vāpyātape 'pi vā / (3.1) Par.?
na calatyeva tannāsya kimadyāpi prasīdasi // (3.2) Par.?
kāle dattaṃ varaṃ hy alpamakāle bahunāpi kim / (4.1) Par.?
tadyāvanmriyate naiṣa tāvadasya kṛpāṃ kuru // (4.2) Par.?
tac chrutvā gomukho 'vādītsādhūktaṃ marubhūtinā / (5.1) Par.?
kiṃ punarnāparādho 'sti tava devātra kaścana // (5.2) Par.?
kṣayo yāvanna vṛtto hi pāpasya paripanthinaḥ / (6.1) Par.?
tāvaddānapravṛtto 'pi dātuṃ śaknoti na prabhuḥ // (6.2) Par.?
parikṣīṇe punaḥ pāpe vāryamāṇo 'pi yatnataḥ / (7.1) Par.?
īśvaraḥ pradadātyeva karmāyattamidaṃ kila // (7.2) Par.?
tathā ca lakṣadattasya rājñaḥ kārpaṭikasya ca / (8.1) Par.?
labdhadattasya devaitāṃ kathāmākhyāmi te śṛṇu // (8.2) Par.?
abhūl lakṣaparaṃ nāma nagaraṃ vasudhātale / (9.1) Par.?
tatrāsīl lakṣadattākhyas tyāgināmagraṇīrnṛpaḥ // (9.2) Par.?
lakṣādūnaṃ na dātuṃ sa jānāti sma kilārthine / (10.1) Par.?
saṃbabhāṣe tu yaṃ tasmai dadau lakṣāṇi pañca saḥ // (10.2) Par.?
tutoṣa yasmai sa punar nirdāridryaṃ cakāra tam / (11.1) Par.?
lakṣadatta iti khyātaṃ nāma tasyāta eva tat // (11.2) Par.?
tasyaiko labdhadattākhyaḥ siṃhadvāre divāniśam / (12.1) Par.?
tasthau kārpaṭikaścarmakhaṇḍaikakaṭikarpaṭaḥ // (12.2) Par.?
sa nibaddhajaṭaḥ śītavarṣe grīṣmātape 'pi vā / (13.1) Par.?
na cacāla tataḥ kṣipraṃ sa rājā ca dadarśa tam // (13.2) Par.?
tathā tasya ciraṃ tatra tiṣṭhataḥ kleśavartinaḥ / (14.1) Par.?
na sa rājā dadau kiṃciddātāpi sakṛpo 'pi san // (14.2) Par.?
athaikadā sa nṛpatir jagāmākheṭakāṭavīm / (15.1) Par.?
sa ca taṃ laguḍaṃ bibhradanvakkārpaṭiko yayau // (15.2) Par.?
tatra tasya sasainyasya vāhanasthasya dhanvinaḥ / (16.1) Par.?
vyāghrān varāhān hariṇān bāṇavarṣeṇa nighnataḥ // (16.2) Par.?
agrataḥ pādacārī san sa kārpaṭika ekakaḥ / (17.1) Par.?
jaghāna laguḍenaiva varāhān hariṇān bahūn // (17.2) Par.?
sa dṛṣṭvā vikramaṃ tasya citraṃ śūraḥ kiyānayam / (18.1) Par.?
iti dadhyau sa rājāntarna tvasmai kiṃcidapyadāt // (18.2) Par.?
kṛtākheṭaḥ sa nagaraṃ svasukhāyāviśan nṛpaḥ / (19.1) Par.?
sa ca kārpaṭikastasthau siṃhadvāre ca pūrvavat // (19.2) Par.?
kadācid ekasīmāntagotrajāvajayāya saḥ / (20.1) Par.?
lakṣadatto yayau rājā yuddhaṃ cāsyābhavan mahat // (20.2) Par.?
tatra yuddhe sa tasyāgre rājñaḥ kārpaṭiko bahūn / (21.1) Par.?
dṛḍhakhādiradaṇḍāgraprahārair avadhītparān // (21.2) Par.?
jitaśatruḥ sa rājā ca nijaṃ pratyāyayau puram / (22.1) Par.?
na ca tasmai dadau kiṃcidapi dṛṣṭaparākramaḥ // (22.2) Par.?
evaṃ kārpaṭikasyātra labdhadattasya tiṣṭhataḥ / (23.1) Par.?
vyatīyuḥ pañca varṣāṇi tasya kāṣṭhena jīvataḥ // (23.2) Par.?
ṣaṣṭhe pravṛtte dṛṣṭvā tamekadā daivayogataḥ / (24.1) Par.?
sa rājā jātakaruṇo lakṣadatto vyacintayat // (24.2) Par.?
nādyāpy asya mayā dattaṃ cirakliṣṭasya kiṃcana / (25.1) Par.?
tadyuktyā kiṃcidetasmai dattvā paśyāmyahaṃ na kim // (25.2) Par.?
kiṃ nāmāsya varākasya vṛttaḥ pāpakṣayo na vā / (26.1) Par.?
kiṃ dadāti na vādyāpi lakṣmīrasya ca darśanam // (26.2) Par.?
ityālocya nṛpaḥ svairaṃ bhāṇḍāgāraṃ praviśya saḥ / (27.1) Par.?
ratnair bhṛtaṃ mātuluṅgaṃ samudgakam iva vyadhāt // (27.2) Par.?
cakāra sarvāsthānaṃ ca sa vidhāya bahiḥ sabhām / (28.1) Par.?
tatra ca prāviśansarve paurasāmantamantriṇaḥ // (28.2) Par.?
tanmadhye ca praviṣṭaṃ taṃ rājā kārpaṭikaṃ svayam / (29.1) Par.?
ito nikaṭamehīti jagāda snigdhayā girā // (29.2) Par.?
tataḥ kārpaṭikaḥ śrutvā labdhadattaḥ praharṣavān / (30.1) Par.?
agre savidhamāgatya rājñas tasyopaviṣṭavān // (30.2) Par.?
tatas tamavadadrājā brūhi kiṃcitsubhāṣitam / (31.1) Par.?
tad ākarṇya papāṭhaitām āryāṃ kārpaṭiko 'tha saḥ // (31.2) Par.?
pūrayati pūrṇam eṣā taraṅgiṇīsaṃhatiḥ samudram iva / (32.1) Par.?
lakṣmīr adhanasya punar locanamārge 'pi nāyāti // (32.2) Par.?
śrutvaitat pāṭhayitvā ca bhūyas tuṣṭaḥ sa bhūpatiḥ / (33.1) Par.?
sadratnapūrṇaṃ tasmai tan mātuluṅgaphalaṃ dadau // (33.2) Par.?
yasya tuṣyati rājāyaṃ dāridryaṃ tasya kṛntati / (34.1) Par.?
śocyaḥ kārpaṭikas tv eṣa yam āhūyaivam ādarāt // (34.2) Par.?
mātuluṅgam idaṃ dattaṃ tuṣṭenānena bhūbhṛtā / (35.1) Par.?
kalpavṛkṣo 'py abhavyānāṃ prāyo yāti palāśatām // (35.2) Par.?
iti sarve 'pi tad dṛṣṭvā tatrāsthāne viṣādinaḥ / (36.1) Par.?
ajñātaparamārthatvāt svairam ūcuḥ parasparam // (36.2) Par.?
sa tu kārpaṭiko mātuluṅgamādāya niryayau / (37.1) Par.?
āyayau cāgratas tasya bhikṣureko viṣīdataḥ // (37.2) Par.?
sa rājabandināmā taddattvā śāṭakamagrahīt / (38.1) Par.?
tasmātkārpaṭikānmātuluṅgaṃ dṛṣṭvā manoramam // (38.2) Par.?
praviśya ca sa bhikṣustadrājñe phalamaḍhaukayat / (39.1) Par.?
rājā ca tatparijñāya śramaṇaṃ pṛcchati sma tam // (39.2) Par.?
mātuluṅgaṃ kuta idaṃ bhadanta bhavatāmiti / (40.1) Par.?
tataḥ kārpaṭikaṃ so 'smai taddātāraṃ śaśaṃsa tam // (40.2) Par.?
atha rājā viṣaṇṇaś ca vismitaś ca babhūva saḥ / (41.1) Par.?
aho adyāpi na kṣīṇaṃ pāpaṃ tasyeti cintayan // (41.2) Par.?
svīkṛtya mātuluṅgaṃ tadutthāyāsthānataḥ kṣaṇāt / (42.1) Par.?
cakāra dinakartavyaṃ lakṣadattaḥ sa bhūpatiḥ // (42.2) Par.?
so 'pi kārpaṭiko gatvā siṃhadvāre yathāsthitaḥ / (43.1) Par.?
kṛtabhojanapānādirāsīdvikrītaśāṭakaḥ // (43.2) Par.?
dvitīye 'hni sa rājā sa sarvāsthānaṃ tathaiva tat / (44.1) Par.?
vidadhe tatra sarve ca sapaurāḥ prāviśan punaḥ // (44.2) Par.?
dṛṣṭvā kārpaṭikaṃ taṃ ca praviṣṭaṃ so 'tha bhūmibhṛt / (45.1) Par.?
tathaivāhūya punarapy upāveśayadantike // (45.2) Par.?
pāṭhayitvā ca bhūyo 'pi tāmevāryāṃ prasādataḥ / (46.1) Par.?
gūḍharatnaṃ dadau tasmai mātuluṅgaṃ tad eva saḥ // (46.2) Par.?
aho dvitīye divase tuṣṭo 'syāyaṃ vṛthā prabhuḥ / (47.1) Par.?
kiṃ tāvadetadityatra sarve dadhyuḥ savismayāḥ // (47.2) Par.?
sa ca kārpaṭiko vigno haste kṛtvā tu tatphalam / (48.1) Par.?
rājaprasādaṃ saphalaṃ manvāno niryayau bahiḥ // (48.2) Par.?
tāvattasyāyayau ko'pi viṣayādhikṛto 'grataḥ / (49.1) Par.?
pravivikṣus tad āsthānaṃ draṣṭukāmo mahīkṣitam // (49.2) Par.?
sa dṛṣṭvā mātuluṅgaṃ tadvavre kārpaṭikāttataḥ / (50.1) Par.?
ādade śakunāpekṣī dattvāsmai vastrayor yugam // (50.2) Par.?
praviśya ca nṛpāsthānaṃ pādanamro nṛpāya tat / (51.1) Par.?
mātuluṅgaṃ dadāvādau tato 'nyatprābhṛtaṃ nijam // (51.2) Par.?
parijñāya ca tadrājñā phalaṃ sa viṣayādhipaḥ / (52.1) Par.?
kuta etattavety ukto 'vocatkārpaṭikāditi // (52.2) Par.?
aho dadāti nādyāpi lakṣmīstasyeha darśanam / (53.1) Par.?
ity antaś cintayan so 'tha rājābhūdvimanā bhṛśam // (53.2) Par.?
uttasthau mātuluṅgaṃ tadgṛhītvāsthānataś ca saḥ / (54.1) Par.?
so 'tha kārpaṭiko vastrayugmaṃ prāpyāpaṇaṃ yayau // (54.2) Par.?
cakre bhojanapānādi vikrīyaikaṃ ca śāṭakam / (55.1) Par.?
dvitīyaṃ ca dvidhā kṛtvā vāsasī dve vyadhatta saḥ // (55.2) Par.?
tatastṛtīye 'pi dine sarvāsthānaṃ sa pārthivaḥ / (56.1) Par.?
vyadhāttathaiva sarvaś ca praviveśa punarjanaḥ // (56.2) Par.?
tasmai praviṣṭāya ca tanmātuluṅgaṃ tathaiva saḥ / (57.1) Par.?
bhūyo 'pyāhūya tāmāryāṃ pāṭhayitvā nṛpo dadau // (57.2) Par.?
vismiteṣv atha sarveṣu so 'pi kārpaṭiko bahiḥ / (58.1) Par.?
gatvā rājavilāsinyai tadadādbījapūrakam // (58.2) Par.?
sā tasmai rājasaṃmānataruvallīva jaṅgamā / (59.1) Par.?
jātarūpaṃ dadau puṣpamivāgraphalasūcakam // (59.2) Par.?
tatsa vikrīya tadahastasthau kārpaṭikaḥ sukham / (60.1) Par.?
vilāsiny api sā rājñaḥ praviveśāntikaṃ tadā // (60.2) Par.?
tasmai ca sthūlaramyaṃ tanmātuluṅgamaḍhaukayat / (61.1) Par.?
so 'pi tatpratyabhijñāya tāṃ papraccha tadāgamam // (61.2) Par.?
tato jagāda sā dattamidaṃ kārpaṭikena me / (62.1) Par.?
tac chrutvā sa nṛpo dadhyau lakṣmyā so 'dyāpi nekṣitaḥ // (62.2) Par.?
mandapuṇyo na yo vetti matprasādam aniṣphalam / (63.1) Par.?
mām eva caitānyāyānti mahāratnāny aho muhuḥ // (63.2) Par.?
iti dhyātvā gṛhītvā tatsthāpayitvā ca rakṣitam / (64.1) Par.?
mātuluṅgaṃ sa utthāya cakre bhūpatirāhnikam // (64.2) Par.?
caturthe 'hni ca so 'kārṣīd rājāsthānaṃ tathaiva tat / (65.1) Par.?
pūryate sma ca tatsarvaiḥ sāmantasacivādibhiḥ // (65.2) Par.?
tatas tatra tamāyātaṃ bhūyaḥ kārpaṭikaṃ nṛpaḥ / (66.1) Par.?
upaveśyāgrataḥ prāgvatsa tām āryām apāṭhayat // (66.2) Par.?
dadau ca mātuluṅgaṃ tattasmai tac ca drutojjhitam / (67.1) Par.?
tasya hastārdhasamprāptaṃ dvidhābhūtpatitaṃ bhuvi // (67.2) Par.?
pidhānasaṃdhibhagnāc ca tasmādratnāni niryayuḥ / (68.1) Par.?
bhāsayanti tadāsthānaṃ mahārghāṇi bahūni ca // (68.2) Par.?
tāni dṛṣṭvābruvan sarve paramārtham ajānatām / (69.1) Par.?
tryahaṃ mṛṣā bhramo 'bhūn naḥ prasādas tv īdṛśaḥ prabhoḥ // (69.2) Par.?
etac chrutvābravīd rājā mayā yuktyānayā hy ayam / (70.1) Par.?
darśanaṃ śrīrdadātyasya kiṃ na veti parīkṣitaḥ // (70.2) Par.?
pāpāntaś ca tryahaṃ nāsya prāptaḥ prāpto 'sya so 'dya tu / (71.1) Par.?
tenaiva darśanaṃ lakṣmyā dattametasya sāṃpratam // (71.2) Par.?
ity uktvā tāni ratnāni grāmān hastyaśvakāñcanam / (72.1) Par.?
dattvā cakāra sāmantaṃ sa taṃ kārpaṭikaṃ prabhuḥ // (72.2) Par.?
uttasthau ca tataḥ snātumāsthānātsaṃstuvajjanāt / (73.1) Par.?
yayau kārpaṭikaḥ so 'pi kṛtārtho vasatiṃ nijām // (73.2) Par.?
evaṃ yāvanna pāpānto vṛttastāvanna labhyate / (74.1) Par.?
prabhuprasādo bhṛtyena kṛtaiḥ kaṣṭaśatair api // (74.2) Par.?
ityākhyāya kathāmetāṃ mantrimukhyaḥ sa gomukhaḥ / (75.1) Par.?
naravāhanadattaṃ taṃ jagāda svaprabhuṃ punaḥ // (75.2) Par.?
taddeva jāne naitasya nūnaṃ kārpaṭikasya te / (76.1) Par.?
vṛttaḥ pāpakṣayo 'dyāpi yena nāsya prasīdasi // (76.2) Par.?
śrutvaitad gomukhavaco hanta sādhvity udīrya ca / (77.1) Par.?
tasmai kārpaṭikākhyāya nijakārpaṭikāya saḥ // (77.2) Par.?
vatseśvarasutaḥ sadyaḥ pradadau grāmasaṃcayam / (78.1) Par.?
hastyaśvaṃ hemakoṭiṃ ca sadvastrābharaṇāni ca // (78.2) Par.?
tadaiva rājasadṛśaḥ so 'bhūtkārpaṭikaḥ kṛtī / (79.1) Par.?
kṛtajñe satparīvāre prabhau sevāphalā kutaḥ // (79.2) Par.?
evam sthitasya tasyātra jātu sevārtham āyayau / (80.1) Par.?
naravāhanadattasya dākṣiṇātyo yuvā dvijaḥ // (80.2) Par.?
pralambabāhunāmā ca sa vīrastaṃ vyajijñapat / (81.1) Par.?
kīrtyākṛṣṭastavaiṣo 'haṃ pādau deva samāśritaḥ // (81.2) Par.?
padātpadaṃ ca devasya padātirna calāmy aham / (82.1) Par.?
gajavājirathair bhūmau gacchato nāmbare punaḥ // (82.2) Par.?
vidyādharendratā yasmācchrūyate bhāvinī prabhoḥ / (83.1) Par.?
dine dine svarṇaśataṃ dīyatāṃ vṛttaye mama // (83.2) Par.?
evam uktavate tasmai tatkilātulatejase / (84.1) Par.?
naravāhanadattas tāṃ dadau vṛttiṃ dvijātaye // (84.2) Par.?
tatprasaṅgāc ca vakti sma gomukho deva sevakāḥ / (85.1) Par.?
bhavantyevaṃvidhā rājñāṃ tathā ca śrūyatāṃ kathā // (85.2) Par.?
astīha vikramapuraṃ nāmnā puravaraṃ mahat / (86.1) Par.?
tatra vikramatuṅgākhyo babhūva nṛpatiḥ purā // (86.2) Par.?
taikṣṇyaṃ kṛpāṇe yasyābhūnna daṇḍe nayaśālinaḥ / (87.1) Par.?
dharme ca satatāsaktirna tu strīmṛgayādiṣu // (87.2) Par.?
tasmiṃś ca rājñi kulayo rajaḥsu guṇavicyutiḥ / (88.1) Par.?
sāyakeṣv avicāraś ca goṣṭheṣu paśurakṣinām // (88.2) Par.?
tasya vīravaro nāma śūro mālavadeśajaḥ / (89.1) Par.?
svākṛtiścāyayau rājño vipraḥ sevārthamekadā // (89.2) Par.?
yasya dharmavatī nāma bhāryā vīravatī sutā / (90.1) Par.?
putraḥ sattvavaraśceti trayaṃ parikaro gṛhe // (90.2) Par.?
sevāparikaraścānyattrayaṃ kaṭyāṃ kṛpāṇikā / (91.1) Par.?
pāṇau karatalaikasmiṃś carmāny asmin sudarpaṇam // (91.2) Par.?
iyanmātre parikare vṛttaye 'rthayate sma saḥ / (92.1) Par.?
pratyahaṃ nṛpatestasmāddīnāraśatapañcakam // (92.2) Par.?
rājā ca sa dadau tasmai vṛttiṃ tāṃ lakṣitaujase / (93.1) Par.?
paśyāmi tāvadetasya prakarṣamiti cintayan // (93.2) Par.?
dadau ca tasya cārānsa paścājjijñāsituṃ nṛpaḥ / (94.1) Par.?
kuryādiyadbhir dīnāraiḥ kiṃ dvibāhurasāviti // (94.2) Par.?
sa ca vīravarasteṣāṃ dīnārāṇāṃ dine dine / (95.1) Par.?
śataṃ haste svabhāryāyā bhojanādikṛte dadau // (95.2) Par.?
śatena vastramālyādi krīṇāti sma śataṃ punaḥ / (96.1) Par.?
snātvā hariharādīnām arcanārtham akalpayat // (96.2) Par.?
dvijātikṛpaṇādibhyo dadāvanyacchatadvayam / (97.1) Par.?
evaṃ sa viniyuṅkte sma nityaṃ pañcaśatīmapi // (97.2) Par.?
tasthau ca pūrvamadhyāhnaṃ siṃhadvāre 'sya bhūpateḥ / (98.1) Par.?
kṛtvāhnikādi cāgatya tatraivāsīn niśāṃ punaḥ // (98.2) Par.?
etāṃ taddinacaryāṃ ca nityaṃ cārā nyavedayan / (99.1) Par.?
rājñe tasmai tatastuṣṭaḥ sa tāṃścārānnyavartayat // (99.2) Par.?
so 'pi vīravaras tasya rājñastasthau divāniśam / (100.1) Par.?
snānādisamayaṃ muktvā siṃhadvāre dhṛtāyudhaḥ // (100.2) Par.?
athātra taṃ vīravaraṃ jetumicchannivāyayau / (101.1) Par.?
śūrapratāpāsahano garjitogro ghanāgamaḥ // (101.2) Par.?
tadā ca varṣati ghane ghorā dhārāśarāvalīḥ / (102.1) Par.?
na sa vīravaraḥ siṃhadvārātstambha ivācalat // (102.2) Par.?
rājā vikramatuṅgaś ca prāsādādvīkṣya taṃ sadā / (103.1) Par.?
āruroha sa jijñāsuḥ prāsādaṃ taṃ punarniśi // (103.2) Par.?
siṃhadvāre sthitaḥ ko 'tretyupariṣṭājjagāda saḥ / (104.1) Par.?
tac chrutvāhaṃ sthito 'treti so 'pi vīravaro 'bhyadhāt // (104.2) Par.?
aho ayaṃ mahāsattvaḥ sumahatpadamarhati / (105.1) Par.?
siṃhadvāraṃ na yo muñcatyambude varṣatīdṛśe // (105.2) Par.?
iti yāvac ca sa śrutvā vicintayati bhūmibhṛt / (106.1) Par.?
tāvaddūrātsakaruṇaṃ rudatīmaśṛṇotstriyam // (106.2) Par.?
duḥkhito me na rāṣṭre 'sti tadeṣā kā nu roditi / (107.1) Par.?
ity ālocyābravīd rājā sa taṃ vīravaraṃ tadā // (107.2) Par.?
bho vīravara kāpi strī dūre rodity asau śṛṇu / (108.1) Par.?
kaiṣā kiṃ duḥkhamasyāścetyatra gatvā nirūpaya // (108.2) Par.?
tac chrutvā sa tathety uktvā gantuṃ pravavṛte tataḥ / (109.1) Par.?
dhunvan karatalaṃ vīravaro baddhāsidhenukaḥ // (109.2) Par.?
dṛṣṭvā taṃ prasthitaṃ meghe jvaladvidyuti tādṛśe / (110.1) Par.?
dhārānipātasaṃruddharodorandhre sakautukaḥ // (110.2) Par.?
sakṛpaś cāvatīryaiva prāsādāttasya pṛṣṭhataḥ / (111.1) Par.?
alakṣitaḥ khaḍgapāṇiḥ pratasthe so 'pi bhūmipaḥ // (111.2) Par.?
sa cānusarpanruditaṃ guptānvāgatabhūpatiḥ / (112.1) Par.?
gatvā bahiḥ purādekaṃ prāpa vīravaraḥ saraḥ // (112.2) Par.?
hā nātha hā kṛpālo hā śūra tyaktā tvayā katham / (113.1) Par.?
vatsyāmīti ca tanmadhye rudatīṃ strīṃ dadarśa tām // (113.2) Par.?
kā tvaṃ śocasi kaṃ nāthamiti pṛṣṭā ca tena sā / (114.1) Par.?
uvāca putra māmetāṃ viddhi vīravara kṣitim // (114.2) Par.?
tasyā vikramatuṅgo me rājā nātho 'dya dhārmikaḥ / (115.1) Par.?
mṛtyuś ca bhavitā tasya tṛtīye 'hani niścitam // (115.2) Par.?
etādṛśaś ca bhūyo 'pi patiḥ syātputra me kutaḥ / (116.1) Par.?
tenaitamanuśocāmi svātmānaṃ ca suduḥkhitā // (116.2) Par.?
ahaṃ hi bhāvi paśyāmi divyadṛṣṭyā śubhāśubham / (117.1) Par.?
tridivastho yathādrākṣītsuprabho devaputrakaḥ // (117.2) Par.?
sa hi puṇyakṣayātsvargātpatanaṃ bhāvi divyadṛk / (118.1) Par.?
saptāhāt sūkarīgarbhe saṃbhavaṃ caikṣatātmanaḥ // (118.2) Par.?
tataḥ sa sūkarīgarbhavāsakleśaṃ vibhāvayan / (119.1) Par.?
devaputro 'nvaśocat tān divyān bhogān sahātmanā // (119.2) Par.?
hā svarga hā hāpsaraso hā nandanalatāgṛhāḥ / (120.1) Par.?
hā vatsyāmi kathaṃ kroḍīgarbhe tadanu kardame // (120.2) Par.?
ityādi vilapantaṃ taṃ śrutvābhyetya surādhipaḥ / (121.1) Par.?
papraccha so 'pi svaṃ tasmai duḥkhahetumavarṇayat // (121.2) Par.?
tataḥ śakro jagādainam asty upāyo 'tra te śṛṇu / (122.1) Par.?
vrajoṃ namaḥ śivāyeti japañ śaraṇam īśvaram // (122.2) Par.?
taṃ gatvā śaraṇaṃ hitvā pāpaṃ puṇyamavāpsyasi / (123.1) Par.?
yena prāpsyasi na kroḍayoniṃ svargān na ca cyutim // (123.2) Par.?
ity ukto devarājena suprabho 'tha tatheti saḥ / (124.1) Par.?
uktvā namaḥ śivāyeti śaṃbhuṃ śaraṇam agrahīt // (124.2) Par.?
tanmayaḥ sa dinaiḥ ṣaḍbhis tatprasādān na kevalam / (125.1) Par.?
nikṣiptaḥ sūkarīgarbhe yāvat svargād uparyagāt // (125.2) Par.?
saptame 'hni ca taṃ svarge tatrāpaśyañ śatakratuḥ / (126.1) Par.?
vīkṣate yāvad adhikaṃ lokāntaram asau gataḥ // (126.2) Par.?
itthaṃ śuśoca sa yathā dṛṣṭvāghaṃ bhāvi suprabhaḥ / (127.1) Par.?
tathaiva bhāvinaṃ mṛtyuṃ dṛṣṭvā śocāmi bhūbhṛtaḥ // (127.2) Par.?
evam uktavatīṃ bhūmiṃ tāṃ sa vīravaro 'bravīt / (128.1) Par.?
yathāmba suprabhasyābhūdupāyaḥ śakravākyataḥ // (128.2) Par.?
tathā yadyasti rājño 'sya rakṣopāyastad ucyatām / (129.1) Par.?
iti vīravareṇokte pṛthivī tam uvāca sā // (129.2) Par.?
eka evāstyupāyo 'tra svādhīnaḥ sa tavaiva ca / (130.1) Par.?
tac chrutvaiva ca so 'vādīddhṛṣṭo vīravaro dvijaḥ // (130.2) Par.?
tarhi brūhi drutaṃ devi yadi śreyo bhavetprabhoḥ / (131.1) Par.?
prāṇair me putradārair vā tajjanma saphalaṃ mama // (131.2) Par.?
ity uktavantamavadatsā taṃ vīravaraṃ kṣitiḥ / (132.1) Par.?
astyatra caṇḍikādevī yaiṣā rājakulāntike // (132.2) Par.?
tasyai sattvavaraṃ putram upahārīkaroṣi cet / (133.1) Par.?
tato jīvati rājāsau nāstyupāyo 'paraḥ punaḥ // (133.2) Par.?
śrutvaitadvasudhāvākyaṃ dhīro vīravarastadā / (134.1) Par.?
yāmi devi karomyetadadhunaivetyuvāca saḥ // (134.2) Par.?
ko 'nyaḥ svāmihitas tvādṛgbhadraṃ te 'stu vrajeti bhūḥ / (135.1) Par.?
uktvā tiro 'bhūt sarvaṃ ca rājā so 'nvāgato 'śṛṇot // (135.2) Par.?
tato vikramatuṅge 'sminrājñi channe 'nugacchati / (136.1) Par.?
drutaṃ vīravarastasyāṃ rātrau sa svagṛhaṃ yayau // (136.2) Par.?
tatra prabodhya bhāryāyai dharmavatyai śaśaṃsa saḥ / (137.1) Par.?
svaputram upahartavyaṃ rājārthe vacanādbhuvaḥ // (137.2) Par.?
sā tac chrutvābravīt kāryam avaśyaṃ svāmino hitam / (138.1) Par.?
tat putraś cādya bhavatā pratibodhyocyatāmiti // (138.2) Par.?
tataḥ prabodhya bālāya tasmai vīravareṇa tat / (139.1) Par.?
ūce tadupahārāntaṃ rājārthe yadbhuvoditam // (139.2) Par.?
tac chrutvā sa yathārthākhyo bālaḥ sattvavaro 'bhyadhāt / (140.1) Par.?
prabhukāryopayuktāsuḥ puṇyavāṃstāta nāsmi kim // (140.2) Par.?
bhuktaṃ mayā tadannaṃ yacchodhanīyaṃ mayāpi tat / (141.1) Par.?
tannītvā tatkṛte devyā upahārīkuruṣva mām // (141.2) Par.?
ity ūcivāṃsaṃ taṃ sattvavaraṃ vīravaraḥ śiśum / (142.1) Par.?
satyaṃ bhavasi majjāta ity avocad aviklavam // (142.2) Par.?
etadvikramatuṅgaḥ sa rājā śrutvā bahiḥ sthitaḥ / (143.1) Par.?
acintayadaho sarve samasattvā amī iti // (143.2) Par.?
tato vīravaraḥ skandhe sutaṃ sattvavaraṃ sa tam / (144.1) Par.?
bhāryā dharmavatī cāsya pṛṣṭhe vīravatīṃ sutām // (144.2) Par.?
gṛhītvā jagmatustau dvau rātrau taccaṇḍikāgṛham / (145.1) Par.?
rājā vikramatuṅgaś ca paścācchanno yayau tayoḥ // (145.2) Par.?
tatrāvatāritaḥ skandhātpitrā sattvavaro 'tha saḥ / (146.1) Par.?
bālo 'pi dhairyarāśis tāṃ natvā devīṃ vyajijñapat // (146.2) Par.?
devi mūrdhopahāreṇa mama jīvatu naḥ prabhuḥ / (147.1) Par.?
nṛpo vikramatuṅgo 'tra śāstu ca kṣmām akaṇṭakām // (147.2) Par.?
evam uktavatas tasya sādhu putretyudīrya saḥ / (148.1) Par.?
kṛṣṭvā karatalāṃ sūnośchittvā vīravaraḥ śiraḥ // (148.2) Par.?
pradadau caṇḍikādevyai rājñaḥ śreyo 'stviti bruvan / (149.1) Par.?
nāstyaho svāmibhaktānāṃ putre vātmani vā spṛhā // (149.2) Par.?
sādhu vīravara prattaṃ svāmino jīvitaṃ tvayā / (150.1) Par.?
api prāṇaiḥ sutasyeti śuśruve vāktadā divaḥ // (150.2) Par.?
tac cātivismite rājñi sarvam paśyati śṛṇvati / (151.1) Par.?
bālā vīravatī tasya bhrātur vīravarātmajā // (151.2) Par.?
hatasyopetya mūrdhānamāśliṣya paricumbya ca / (152.1) Par.?
hā bhrātariti cākrandya hṛtsphoṭena vyapādi sā // (152.2) Par.?
dṛṣṭvā sutām api mṛtāṃ sā taṃ vīravaraṃ tadā / (153.1) Par.?
bhāryā dharmavatī dainyenābravīdracitāñjaliḥ // (153.2) Par.?
rājñaḥ śivaṃ kṛtaṃ tāvattadanujñāṃ prayaccha me / (154.1) Par.?
yāvad āttamṛtāpatyadvayāgniṃ praviśāmy aham // (154.2) Par.?
bālā yatreyam ajñānāpy evaṃ bhrātṛśucā mṛtā / (155.1) Par.?
kā śobhā jīvitenātra naṣṭe 'patyadvaye 'pi me // (155.2) Par.?
niścayeneti jalpantīṃ tāṃ sa vīravaro 'bravīt / (156.1) Par.?
evaṃ kuruṣva kim vacmi na hīdānīm anindite // (156.2) Par.?
apatyaśokaikamaye saṃsāre 'sti sukhaṃ tava / (157.1) Par.?
tatpratīkṣasva yāvatte racayāmi citāmaham // (157.2) Par.?
ity uktvātra sthitair devīkṣetranirmāṇadārubhiḥ / (158.1) Par.?
nyastāpatyaśavāṃ cakre dīpāgnijvalitāṃ citām // (158.2) Par.?
tato dharmavatī bhāryā pādau tasya praṇamya sā / (159.1) Par.?
janmāntare 'pi me bhūyādaryaputra patirbhavān // (159.2) Par.?
śivaṃ rājño 'stu cety uktvā sādhvī tasmiṃścitānale / (160.1) Par.?
jvālājaṭāle nyapatacchītalahradalīlayā // (160.2) Par.?
tatsa vikramatuṅgaś ca dṛṣṭvā guptasthito nṛpaḥ / (161.1) Par.?
kenaiṣāmanṛṇo 'haṃ syāmityāsīddhyānamohitaḥ // (161.2) Par.?
tato vīravaraḥ so 'pi dhīracetā vyacintayat / (162.1) Par.?
sampannaṃ svāmikāryaṃ me sākṣād divyā hi vāk chrutā // (162.2) Par.?
bhuktānnapiṇḍaḥ saṃśuddhaḥ prabhostadadhunā mayā / (163.1) Par.?
sarvamiṣṭaṃ vyayīkṛtya bharaṇīyaṃ kuṭumbakam // (163.2) Par.?
ekasyātmabharitvena ca cakāstyeva jīvitam / (164.1) Par.?
tat kiṃ nātmopahāreṇāpy arcayāmy ambikām imām // (164.2) Par.?
iti vīravaraḥ sattvaniṣṭhaḥ saṃkalpya caṇḍikām / (165.1) Par.?
devīṃ tāṃ varadāṃ pūrvaṃ sa stotreṇopatasthivān // (165.2) Par.?
maheśvari namastubhyaṃ praṇatābhayadāyini / (166.1) Par.?
saṃsārapaṅkamagnaṃ māṃ śaraṇāgatamuddhara // (166.2) Par.?
tvaṃ prāṇaśaktir bhūtānāṃ tvayedaṃ ceṣṭate jagat / (167.1) Par.?
sṛṣṭer ādau svasambhūtā svayaṃ dṛṣṭāsi śaṃbhunā // (167.2) Par.?
jvalantī viśvamudbhāsya durnirīkṣyeṇa tejasā / (168.1) Par.?
uccaṇḍākāṇḍabālārkakoṭipaṅktirivoditā // (168.2) Par.?
bhujānāṃ cakravālena saṃchāditadigantarā / (169.1) Par.?
khaḍgakheṭakakodaṇḍaśaraśūlādidhāriṇā // (169.2) Par.?
saṃstutāsi ca tenaiva devenaivaṃ triśūlinā / (170.1) Par.?
namas te caṇḍi cāmuṇḍe maṅgale tripure jaye // (170.2) Par.?
ekānaṃśe śive durge nārāyaṇi sarasvati / (171.1) Par.?
bhadrakāli mahālakṣmi siddhe ruruvidāriṇi // (171.2) Par.?
tvaṃ gāyatrī mahārājñī revatī vindhyavāsinī / (172.1) Par.?
umā kātyāyanī ca tvaṃ śarvaparvatavāsinī // (172.2) Par.?
ityādibhir nāmabhis tvām devi stutiparaṃ haram / (173.1) Par.?
śrutvā skando vasiṣṭhaś ca brahmādyās tvāṃ ca tuṣṭuvuḥ // (173.2) Par.?
stuvantas tvāṃ ca bhagavaty amarā ṛṣayo narāḥ / (174.1) Par.?
īpsitābhyadhikān kāmān prāptāś ca prāpnuvanti ca // (174.2) Par.?
tanme prasīda varade gṛhāṇa tvamimāmapi / (175.1) Par.?
maccharīropahārārcāṃ śreyo rājño 'stu matprabhoḥ // (175.2) Par.?
ity udīrya śiraśchettuṃ yāvadicchati sa svakam / (176.1) Par.?
udabhūdbhāratī tāvadaśarīrā nabhastalāt // (176.2) Par.?
mā kārṣīḥ sāhasaṃ putra sattvenaivāmunā hy aham / (177.1) Par.?
suprītā tava tanmattaḥ prārthayasvepsitaṃ varam // (177.2) Par.?
tac chrutvā so 'bravīdvīravarastuṣṭāsi devi cet / (178.1) Par.?
rājā vikramatuṅgas taj jīvatv anyat samāśatam // (178.2) Par.?
bhāryāpatyāni jīvantu mama ceti vare 'rthite / (179.1) Par.?
tena bhūyaḥ samudabhūdevamastviti vāgdivaḥ // (179.2) Par.?
tatkṣaṇaṃ te ca jīvantas trayo 'py uttasthur akṣataiḥ / (180.1) Par.?
dehair dharmavatī sattvavaro vīravatī ca sā // (180.2) Par.?
tato vīravaro hṛṣṭo bodhitāndevyanugrahāt / (181.1) Par.?
nītvā tānsvagṛhaṃ sarvānrājño dvāramagātpunaḥ // (181.2) Par.?
nṛpo vikramatuṅgaś ca taddṛṣṭvā hṛṣṭavismitaḥ / (182.1) Par.?
gatvā punastaṃ prāsādam ārohat svam alakṣitaḥ // (182.2) Par.?
siṃhadvāre sthitaḥ ko 'tretyupariṣṭāduvāca ca / (183.1) Par.?
tac chrutvādhaḥsthito vīravarastaṃ pratyuvāca saḥ // (183.2) Par.?
ahaṃ sthito 'tra tāṃ ca strīṃ vīkṣituṃ gatavāhanam / (184.1) Par.?
devateva ca sā kvāpi dṛṣṭanaṣṭeva me gatā // (184.2) Par.?
śrutvaitatkṛtsnavṛttāntaṃ dṛṣṭvā so 'tyantamadbhutam / (185.1) Par.?
bhūbhṛdvikramatuṅgo 'tra rātrāveko vyacintayat // (185.2) Par.?
aho apūrvaḥ ko 'pyeṣa puruṣātiśayo bata / (186.1) Par.?
yaḥ karotīdṛśaṃ ślāghyamullekhaṃ na ca śaṃsati // (186.2) Par.?
gambhīro 'pi viśālo 'pi mahāsattvo 'pi nāmbudhiḥ / (187.1) Par.?
acalena mahāvātasparśe 'pi spardhate 'munā // (187.2) Par.?
parokṣaṃ niśi yenaivaṃ putradāravyayena me / (188.1) Par.?
prāṇāḥ pradattās tasyāsya kuryāṃ kāṃ pratyupakriyām // (188.2) Par.?
ityādyākalayanrājā prāsādādavatīrya saḥ / (189.1) Par.?
praviśyābhyantaraṃ rātriṃ smayamāno nināya tām // (189.2) Par.?
prātaś ca sa mahāsthāne tasminvīravare sthite / (190.1) Par.?
tadīyaṃ kathayāmāsa tadrātricaritādbhutam // (190.2) Par.?
tataḥ saṃstūyamānasya sarvair vīravarasya saḥ / (191.1) Par.?
babandha tasya sasutasyāpi paṭṭaṃ narādhipaḥ // (191.2) Par.?
prādādbahūṃś ca viṣayānaśvānratnāni vāraṇān / (192.1) Par.?
daśa kāñcanakoṭīś ca vṛttiṃ ṣaṣṭiguṇāmapi // (192.2) Par.?
tatkṣaṇādrājatulyaś ca so 'bhūdvīravaro dvijaḥ / (193.1) Par.?
ucchritenātapatreṇa kṛtārthaḥ sakuṭumbakaḥ // (193.2) Par.?
iti sa kathāṃ kathayitvā vidadhānaḥ prastutopasaṃhāram / (194.1) Par.?
naravāhanadattaṃ taṃ punaravadadgomukho mantrī // (194.2) Par.?
evaṃ deva kṣmābhṛtām ekavīrā bhṛtyāḥ kecit puṇyayogān milanti / (195.1) Par.?
ye svāmyarthe tyaktadehādyapekṣāḥ samyag lokau dvau susattvā jayanti // (195.2) Par.?
tadeṣa tādṛgvidha eva dṛśyate dvijapravīrastava deva sevakaḥ / (196.1) Par.?
navāgataḥ sattvaguṇādhikādhikaḥ pralambabāhuḥ sthirasauṣṭhavākṛtiḥ // (196.2) Par.?
iti nijasacivādudārasattvo vipulamater avadhārya gomukhāt saḥ / (197.1) Par.?
naravāhanadattarājaputro hṛdi paritoṣamanuttamaṃ babhāra // (197.2) Par.?
Duration=1.1421768665314 secs.