Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17662
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tataḥ sūryaprabhaḥ prātar utthāya sacivaiḥ saha / (1.1) Par.?
dānavādibalaiḥ sarvair yuto yuddhabhuvaṃ yayau // (1.2) Par.?
āyayau śrutaśarmā ca vidyādharabalair vṛtaḥ / (2.1) Par.?
ājagmuś ca punar draṣṭuṃ sarve devāsurādayaḥ // (2.2) Par.?
sainye dve api te vyūhāv ardhacandrau ca cakratuḥ / (3.1) Par.?
prāvartata tato yuddhaṃ balayor ubhayos tayoḥ // (3.2) Par.?
saśabdam abhidhāvanto nikṛntantaḥ parasparam / (4.1) Par.?
pattrārūḍhāḥ prajavino yudhyante sma śarā api // (4.2) Par.?
koṣānanāgraniryātāḥ sudīrghāḥ pītaśoṇitāḥ / (5.1) Par.?
lolāḥ khaḍgalatā rejuḥ kṛtāntarasanā iva // (5.2) Par.?
śūrotphullamukhāmbhojasaṃpataccakrasaṃhati / (6.1) Par.?
rājahaṃsakṣayāyāsīt tadāhavamahāsaraḥ // (6.2) Par.?
utphaladbhiḥ patadbhiś ca nirlūnaiḥ śūramūrdhabhiḥ / (7.1) Par.?
kṛtāntakandukakrīḍāsaṃnibhā samid ābabhau // (7.2) Par.?
kṣatajāsekanirdhūtadhūlidhvānte raṇājire / (8.1) Par.?
mahārathānām abhavan dvandvayuddhāny amarṣiṇām // (8.2) Par.?
āsīt sūryaprabhasyātra saṅgrāmaḥ śrutaśarmaṇā / (9.1) Par.?
dāmodareṇa ca samaṃ prabhāsasyāhavo 'bhavat // (9.2) Par.?
mahotpātena sākaṃ ca siddhārtho yuyudhe tadā / (10.1) Par.?
prahasto brahmaguptena saṃgamena ca vītabhīḥ // (10.2) Par.?
prajñāḍhyaś candraguptenāpy akrameṇa priyaṃkaraḥ / (11.1) Par.?
yuyudhe sarvadamanaḥ sahaivātibalena ca // (11.2) Par.?
dhuraṃdhareṇa yuyudhe sa kuñjarakumārakaḥ / (12.1) Par.?
anye mahārathāś cānyair ayudhyanta pṛthak pṛthak // (12.2) Par.?
tatra pūrvaṃ mahotpātaḥ pratihatya śaraiḥ śarān / (13.1) Par.?
siddhārthasya dhanuś chittvā jaghānāśvān sasārathīn // (13.2) Par.?
virathaḥ so 'pi siddhārtho dhāvitvā tasya taṃ krudhā / (14.1) Par.?
ayodaṇḍena mahatā sāśvaṃ ratham acūrṇayat // (14.2) Par.?
tatas taṃ pādacārī sa siddhārthaḥ pādacāriṇam / (15.1) Par.?
bāhuyuddhena dharaṇau mahotpātam apātayat // (15.2) Par.?
yāvac cecchati niṣpeṣṭuṃ sa taṃ tāvat sa khecaraḥ / (16.1) Par.?
bhagena rakṣitaḥ pitrā protthāya prayayau raṇāt // (16.2) Par.?
prahastabrahmaguptau cāpy anyonyaṃ virathīkṛtau / (17.1) Par.?
karaṇaiḥ khaḍgayuddhena yudhyete sma pṛthagvidhaiḥ // (17.2) Par.?
prahastaś cāsinirlūnacarmāṇaṃ karaṇakramāt / (18.1) Par.?
yuktyā taṃ pātayāmāsa brahmaguptaṃ bhuvas tale // (18.2) Par.?
patitasya śiras tasya sa yāvac chettum icchati / (19.1) Par.?
tāvan nivārito dūrāt pitrāsya brahmaṇā svayam // (19.2) Par.?
sutān rakṣitum āyātā yūyaṃ na prekṣituṃ raṇam / (20.1) Par.?
ity uktvā dānavāḥ sarve devān vijahasus tadā // (20.2) Par.?
tāvad vītabhayaś chinnadhanvānaṃ hatasārathim / (21.1) Par.?
jaghāna hṛdaye viddhvā pradyumnāstreṇa saṃkramam // (21.2) Par.?
prajñāḍhyaś candraguptaṃ ca padātiṃ rathayoḥ kṣayāt / (22.1) Par.?
padātiḥ khaḍgayuddhena nyavadhīt kṛttamastakam // (22.2) Par.?
tataḥ putravadhakruddhaḥ svayam āgatya candramāḥ / (23.1) Par.?
prajñāḍhyaṃ yodhayāmāsa yuddhaṃ cāsīt tayoḥ samam // (23.2) Par.?
priyaṃkaraś ca viratho virathaṃ rathanāśataḥ / (24.1) Par.?
ekakhaḍgaprahāreṇa karoti smākramaṃ dvidhā // (24.2) Par.?
chinne dhanuṣi nikṣiptenāṅkuśena hṛdi kṣatam / (25.1) Par.?
hatavān sarvadamano helayātibalaṃ raṇe // (25.2) Par.?
tato dhuraṃdharaṃ taṃ ca sa kuñjarakumārakaḥ / (26.1) Par.?
astrapratyastrayuddhena cakāra virathaṃ muhuḥ // (26.2) Par.?
muhur vikramaśaktiś ca tasmai ratham aḍhaukayat / (27.1) Par.?
rarakṣa saṃkaṭe taṃ cāpy astrair astrāṇi vārayan // (27.2) Par.?
sa kuñjarakumāro 'tha dhāvitvā mahatīṃ śilām / (28.1) Par.?
kruddho vikramaśakter drāk cikṣepa syandanopari // (28.2) Par.?
gate vikramaśaktau ca cūrṇitasyandane tataḥ / (29.1) Par.?
tayaiva śilayā taṃ sa dhuraṃdharam acūrṇayat // (29.2) Par.?
sūryaprabhaḥ prayuddho 'pi sahātra śrutaśarmaṇā / (30.1) Par.?
virocanavadhakrodhāj jaghānaikeṣuṇā damam // (30.2) Par.?
tatkrodhād aśvinau devau yuddhāyāpatitau śaraiḥ / (31.1) Par.?
sunīthaḥ pratijagrāha teṣāṃ yuddham abhūn mahat // (31.2) Par.?
sthirabuddhiś ca saṅgrāme śaktyā hatvā parākramam / (32.1) Par.?
vasubhis tadvadhakruddhaiḥ sahāṣṭābhir ayudhyata // (32.2) Par.?
virathīkṛtabhāsaṃ ca prabhāso vīkṣya mardanam / (33.1) Par.?
dāmodararaṇāsakto 'py ekeneveṣuṇāvadhīt // (33.2) Par.?
prakampano 'strayuddhena hatvā tejaḥprabhaṃ yudhi / (34.1) Par.?
yuyudhe tadvadhakruddhenāgninā saha dānavaḥ // (34.2) Par.?
dhūmaketoś ca samare yamadaṃṣṭraṃ nijaghnuṣaḥ / (35.1) Par.?
kupitena yamenābhūt saha yuddhaṃ sudāruṇam // (35.2) Par.?
cūrṇayitvā sa śilayā siṃhadaṃṣṭraḥ suroṣaṇam / (36.1) Par.?
samaṃ nirṛtinā yuddhe tadvadhāmarṣaśālinā // (36.2) Par.?
kālacakro 'pi cakreṇa cakre vāyubalaṃ dvidhā / (37.1) Par.?
ayudhyata ca tatkopāj jvalatā vāyunā saha // (37.2) Par.?
rūpair nāgādrivṛkṣāṇāṃ mahāmāyo vimohadam / (38.1) Par.?
kuberadattaṃ hatavāṃs tārkṣyavajrāgnirūpadhṛt // (38.2) Par.?
tataḥ kruddhaḥ kubero 'tra tena sākam ayudhyata / (39.1) Par.?
evam anye 'py ayudhyanta surāḥ svāṃśavadhakrudhā // (39.2) Par.?
nijaghnire 'tra cānye 'pi te te vidyādharādhipāḥ / (40.1) Par.?
utpatadbhiḥ pratipadaṃ tais tair manujadānavaiḥ // (40.2) Par.?
tāvac cātra prabhāsasya saha dāmodareṇa tat / (41.1) Par.?
parasparāstrapratyastrabhīmaṃ yuddham avartata // (41.2) Par.?
atha dāmodaraś chinnadhanvā nihatasārathiḥ / (42.1) Par.?
āttānyacāpaḥ saṃgṛhya svayaṃ raśmīn ayudhyata // (42.2) Par.?
sādhuvādapradaṃ cāsya papracchendro 'mbujāsanam / (43.1) Par.?
hīyamānaṃ prati kathaṃ tuṣṭo 'si bhagavann iti // (43.2) Par.?
tato brahmā jagādainaṃ kathaṃ naitasya tuṣyate / (44.1) Par.?
iyac ciraṃ prabhāsena saha yo 'nena yudhyate // (44.2) Par.?
dāmodaraṃ harer aṃśaṃ vinā kuryād idaṃ hi kaḥ / (45.1) Par.?
ekasya hi prabhāsasya sarve 'py alpāḥ surā raṇe // (45.2) Par.?
namucir nāma yo hy āsīd asuraḥ suramardanaḥ / (46.1) Par.?
prabalākhyas tato jajñe sarvaratnamayaś ca yaḥ // (46.2) Par.?
saiṣa prabhāso jāto 'dya putro bhāsasya durjayaḥ / (47.1) Par.?
bhāso 'pi pūrvam abhavat kālanemir mahāsuraḥ // (47.2) Par.?
bhūyo hiraṇyakaśipus tato bhūtvā kapiñjalaḥ / (48.1) Par.?
sumuṇḍīko 'suro yo 'bhūt so 'yaṃ sūryaprabho 'dya ca // (48.2) Par.?
hiraṇyākṣaś ca yo 'bhūt prāksa sunīthāsuro 'py ayam / (49.1) Par.?
prahastādyāś ca ye 'py ete te sarve daityadānavāḥ // (49.2) Par.?
ye yuṣmābhir hatās te 'mī punar jātā yato 'surāḥ / (50.1) Par.?
mayādayo 'ta evāmī pakṣam eṣām upāśritāḥ // (50.2) Par.?
sūryaprabhādibhiḥ sviṣṭarudrayajñaprabhāvataḥ / (51.1) Par.?
visrastabandhanaḥ paśya balir draṣṭum ihāgataḥ // (51.2) Par.?
svaṃ satyavacanaṃ rakṣan pātāleṣv eva tiṣṭhati / (52.1) Par.?
tvadrājyakālaparyantaṃ tataś cendro bhaviṣyati // (52.2) Par.?
ete parigṛhītāś ca sāṃprataṃ tripurāriṇā / (53.1) Par.?
tan nāyaṃ jayakālo vaḥ saṃdhiṃ kuruta kiṃ grahaiḥ // (53.2) Par.?
iti yāvat surapatiṃ bravīti kamalāsanaḥ / (54.1) Par.?
tāvat prabhāsaḥ prāmuñcad astraṃ pāśupataṃ mahat // (54.2) Par.?
tad dṛṣṭvā sarvasaṃhāri raudram astraṃ vijṛmbhitam / (55.1) Par.?
pramuktaṃ hariṇā cakraṃ sutasnehāt sudarśanam // (55.2) Par.?
tataḥ sarūpayor āsīd yuddhaṃ divyāstrayos tayoḥ / (56.1) Par.?
akāṇḍaviśvasaṃhārasaṃbhrāntabhuvanatrayam // (56.2) Par.?
astraṃ svaṃ saṃharaitat tvaṃ yāvat svaṃ saṃharāmy aham / (57.1) Par.?
ity ukto hariṇā so 'tha prabhāsaḥ pratyuvāca tam // (57.2) Par.?
muktam astraṃ vṛthā na syāt tat prayātu parāṅmukhaḥ / (58.1) Par.?
dāmodaro raṇaṃ hitvā tato 'straṃ saṃharāmy aham // (58.2) Par.?
ity ukte tena bhagavān avādīt tarhi mānaya / (59.1) Par.?
cakraṃ tvam api me mā bhūd vaiphalyam ubhayor api // (59.2) Par.?
etac chaurer vacaḥ śrutvā prabhāsaḥ prāha kālavit / (60.1) Par.?
evam astu rathaṃ hantu mama cakram idaṃ tava // (60.2) Par.?
tatheti hariṇā dāmodare vyāvartite raṇāt / (61.1) Par.?
prabhāsaḥ saṃjahārāstraṃ cakraṃ cāsyāpatad rathe // (61.2) Par.?
āruhyānyaṃ rathaṃ so 'tha yayau sūryaprabhāntikam / (62.1) Par.?
dāmodaro 'pi sa prāyāc chrutaśarmāntikaṃ tataḥ // (62.2) Par.?
tāvac ca vāsavāṃśatvadṛptasya śrutaśarmaṇaḥ / (63.1) Par.?
sūryaprabhasya ca dvandvayuddhaṃ kāṣṭhāṃ parām agāt // (63.2) Par.?
śrutaśarmā prayuṅkte sma yad yad astraṃ prayatnataḥ / (64.1) Par.?
pratyastraiḥ pratihanti sma tat tat sūryaprabhaḥ kṣaṇāt // (64.2) Par.?
māyā yā yā ca tenātra prayuktā śrutaśarmaṇā / (65.1) Par.?
sūryaprabheṇa sā sāsya nihatā pratimāyayā // (65.2) Par.?
tato brahmāstram amucac chrutaśarmātikopataḥ / (66.1) Par.?
sūryaprabho 'pi prāmuñcad astraṃ pāśupataṃ kṛtī // (66.2) Par.?
tena raudramahāstreṇa brahmāstraṃ pratihatya tat / (67.1) Par.?
yāvat sa duṣpradharṣeṇa śrutaśarmābhibhūyate // (67.2) Par.?
tāvad indraprabhṛtibhir lokapālaiḥ samantataḥ / (68.1) Par.?
vajrādīni prayuktāni paramāstrāṇy amarṣibhiḥ // (68.2) Par.?
tat tu pāśupataṃ tāni jitvā sarvāyudhāny api / (69.1) Par.?
jajvāla sutarām astraṃ śrutaśarmajighāṃsayā // (69.2) Par.?
tataḥ sūryaprabhaḥ stutvā mahāstraṃ tad vyajijñapat / (70.1) Par.?
mā vadhīḥ śrutaśarmāṇaṃ baddhvā tvaṃ taṃ samarpaya // (70.2) Par.?
tataḥ prasahya niḥśeṣaiḥ saṃnaddham abhavat suraiḥ / (71.1) Par.?
tajjigīṣāvaśāc cānyaiḥ prekṣakair asurair api // (71.2) Par.?
tatkṣaṇaṃ vīrabhadrākhyaḥ śaṃbhunā prerito gaṇaḥ / (72.1) Par.?
āgatyaiva tadādeśam indrādibhyo 'bravīd idam // (72.2) Par.?
yūyaṃ prekṣitum āyātās tad yoddhuṃ vaḥ kramo 'tra kaḥ / (73.1) Par.?
maryādālaṅghanāc cānyad api syād asamañjasam // (73.2) Par.?
etac chrutvābruvan devā hanyante ca hatāś ca naḥ / (74.1) Par.?
sarveṣām atra tanayās tan na yudhyāmahe katham // (74.2) Par.?
dustyajo hi sutasnehas tad avaśyaṃ pratikriyā / (75.1) Par.?
tan nihantṛṣu kartavyā yathāśakty atra ko 'kramaḥ // (75.2) Par.?
ity uktavatsu deveṣu vīrabhadre tato gate / (76.1) Par.?
surāṇām asurāṇāṃ ca prāvartata mahāraṇaḥ // (76.2) Par.?
sunīthaḥ samam aśvibhyāṃ prajñāḍhyaś ca sahendunā / (77.1) Par.?
sthirabuddhiś ca vasubhiḥ kālacakraś ca vāyunā // (77.2) Par.?
prakampano 'gninā siṃhadaṃṣṭro nirṛtinā tathā / (78.1) Par.?
varuṇena pramathano dhūmaketur yamena ca // (78.2) Par.?
mahāmāyaḥ sa ca tadā dhanādhipatinā saha / (79.1) Par.?
ayudhyatāstrapratyastrair anyonyaiś ca samaṃ suraiḥ // (79.2) Par.?
paryante paramāstraṃ ca yo yo yad yat suro 'kṣipat / (80.1) Par.?
tasya tasya haras tat taddhuṃkāreṇa vyanāśayat // (80.2) Par.?
dhanadas tūdyatagadaḥ sāmnā śarveṇa vāritaḥ / (81.1) Par.?
bhagnāstrāś ca surās te te parityajyāhavaṃ yayuḥ // (81.2) Par.?
tataḥ sūryaprabhaṃ śakraḥ svayaṃ krodhād ayodhayat / (82.1) Par.?
śaraugham amucat tasmiṃs tāni tāny āyudhāni ca // (82.2) Par.?
sūryaprabhaś ca nirdhūya tadastrāṇy avahelayā / (83.1) Par.?
ākarṇākṛṣṭanārācaśatenendram atāḍayat // (83.2) Par.?
tataḥ kruddhaḥ sa kuliśaṃ jagrāha ca surādhipaḥ / (84.1) Par.?
huṃkāraṃ cākarod rudraḥ kuliśaṃ ca nanāśa tat // (84.2) Par.?
tataḥ parāṅmukhe yāte śakre nārāyaṇaḥ svayam / (85.1) Par.?
prabhāsaṃ yodhayāmāsa krodhāt koṭīmukhaiḥ śaraiḥ // (85.2) Par.?
astrāṇy anyāni cāpy astrair niṣkampo yuyudhe samam / (86.1) Par.?
hatāśvo virathībhūto 'py āruhyānyaṃ rathaṃ ca saḥ // (86.2) Par.?
tena daityāriṇā sārdhaṃ nirviśeṣam ayudhyata / (87.1) Par.?
tataḥ prakupito devo jvalac cakraṃ mumoca saḥ // (87.2) Par.?
prabhāso 'py abhimantryaiva divyaṃ khaḍgaṃ pramuktavān / (88.1) Par.?
tayor āyudhayor yudhyamānayor vīkṣya cakrataḥ // (88.2) Par.?
hīyamānaṃ śanaiḥ khaḍgaṃ huṃkāraṃ kṛtavān haraḥ / (89.1) Par.?
tena te khaḍgacakre dve antardhānam upeyatuḥ // (89.2) Par.?
tato nanandur asurā viṣīdanti sma cāmarāḥ / (90.1) Par.?
sūryaprabhe labdhajaye baddhe ca śrutaśarmaṇi // (90.2) Par.?
saṃstutyārādhayāmāsur atha devā vṛṣadhvajam / (91.1) Par.?
tatas tuṣṭaḥ surān evam ādideśāmbikāpatiḥ // (91.2) Par.?
sūryaprabha pratijñātaṃ varjayitvārthyatāṃ varaḥ / (92.1) Par.?
deva yat te pratijñātaṃ kaḥ śaktaḥ kartum anyathā // (92.2) Par.?
kiṃ tv asmābhiḥ pratijñātaṃ yad asya śrutaśarmaṇaḥ / (93.1) Par.?
satyaṃ tad apy astu vibho mā bhūd vaṃśakṣayaś ca naḥ // (93.2) Par.?
ity uktvā viratān devān bhagavān evam ādiśat / (94.1) Par.?
saṃdhau kṛte bhavaty etat saṃdhiś caivam ihāstu vaḥ // (94.2) Par.?
sūryaprabhaṃ praṇamatu śrutaśarmā sahānugaḥ / (95.1) Par.?
tatas tathā vadiṣyāmo yathobhayahitaṃ bhavet // (95.2) Par.?
itīśvaravaco devāḥ pratipadya tatheti ca / (96.1) Par.?
sūryaprabhasya vidadhuḥ śrutaśarmāṇam ānatam // (96.2) Par.?
tatas tayor mithas tyaktavairayoḥ kaṇṭhalagnayoḥ / (97.1) Par.?
saṃdhiṃ devāsurāś cakruḥ śāntavairāḥ parasparam // (97.2) Par.?
atha śṛṇvatsu nikhileṣv asureṣu sureṣu ca / (98.1) Par.?
uvāca bhagavāñ śaṃbhuḥ sūryaprabham idaṃ vacaḥ // (98.2) Par.?
kuru dakṣiṇavedyardhe cakravartitvam ātmanaḥ / (99.1) Par.?
uttarasmiṃs tu vedyardhe dehi tac chrutaśarmaṇe // (99.2) Par.?
prāptavyam acirāt putra tvayā hītaś caturguṇam / (100.1) Par.?
sāmrājyaṃ kiṃnarādīnām aśeṣāṇāṃ dyucāriṇām // (100.2) Par.?
tasmin prāpte ca dadyās tvaṃ vedyardham api dakṣiṇam / (101.1) Par.?
tat kuñjarakumārāya saviśeṣapade sthitaḥ // (101.2) Par.?
ye cātra nihatā vīrāḥ samity ubhayapakṣayoḥ / (102.1) Par.?
uttiṣṭhantv akṣatair aṅgair jīvantaḥ sarva eva te // (102.2) Par.?
ity uktvāntardadhe śaṃbhuḥ sarve cottasthur akṣatāḥ / (103.1) Par.?
suptaprabuddhā iva te ye 'trābhūvan raṇe hatāḥ // (103.2) Par.?
atha sūryaprabho mūrdhni dhṛtaśāṃbhavaśāsanaḥ / (104.1) Par.?
gatvā viviktaṃ vistīrṇaṃ bhūmibhāgam ariṃdamaḥ // (104.2) Par.?
upaviṣṭo mahāsthāne śrutaśarmāṇam āgatam / (105.1) Par.?
nijasiṃhāsanārdhe tam upāveśitavān svayam // (105.2) Par.?
tadvayasyāḥ prabhāsādyā vayasyāḥ śrutaśarmaṇaḥ / (106.1) Par.?
dāmodarādyāś ca tayoḥ pārśvayoḥ samupāviśan // (106.2) Par.?
upāviśat sunīthaś ca mayaś cānye ca dānavāḥ / (107.1) Par.?
āsaneṣu yathārheṣu tathā vidyādhareśvarāḥ // (107.2) Par.?
tatas tatrāyayuḥ saptapātālapatayo 'khilāḥ / (108.1) Par.?
prahlādapramukhā daityadānavendrāḥ praharṣataḥ // (108.2) Par.?
śakraś ca lokapālādiyuto gurupuraḥsaraḥ / (109.1) Par.?
vidyādharaḥ sumeruś ca sa suvāsakumārakaḥ // (109.2) Par.?
danuprabhṛtayaḥ sarvāś cāyayuḥ kaśyapāṅganāḥ / (110.1) Par.?
bhūtāsanavimānena bhāryāḥ sūryaprabhasya ca // (110.2) Par.?
sarveṣv eṣu kṛtānyonyaprītyācāropaveśiṣu / (111.1) Par.?
siddhir nāma sakhī danvās tadvākyenaivam abhyadhāt // (111.2) Par.?
bho bhoḥ surāsurā devī danur yuṣmān bravīty asau / (112.1) Par.?
asmin prītisamāje yat saumanasyaṃ sukhaṃ ca naḥ // (112.2) Par.?
tad brūta yadi yuṣmābhir anubhūtaṃ kadācana / (113.1) Par.?
tad anyonyaṃ na kartavyo virodho duḥkhadāruṇaḥ // (113.2) Par.?
hiraṇyākṣādibhir jyeṣṭhair dyurājyāya kṛtaḥ sa yaiḥ / (114.1) Par.?
te gatāḥ śakra evādya jyeṣṭhas tat kā virodhitā // (114.2) Par.?
nirvairasukhitās tasmād vartadhvam itaretaram / (115.1) Par.?
asmākaṃ yena saṃtoṣaḥ śivaṃ ca jagatāṃ bhavet // (115.2) Par.?
iti siddhimukhāc chrutvā bhagavatyā danor vacaḥ / (116.1) Par.?
śakreṇa vīkṣitamukho bṛhaspatir uvāca tām // (116.2) Par.?
nānubandho 'sti devānām asurān prati kaścana / (117.1) Par.?
vikurvate na yady ete mithyā devān imān prati // (117.2) Par.?
ity ukte devaguruṇā dānavendro mayo 'bravīt / (118.1) Par.?
syād vikāro 'surāṇāṃ cet tad dadyān namuciḥ katham // (118.2) Par.?
uccaiḥśravasam indrāya mṛtasaṃjīvanaṃ hayam / (119.1) Par.?
prabalaś ca śarīraṃ svaṃ surebhyaḥ katham arpayet // (119.2) Par.?
trailokyaṃ haraye dattvā viśet kārāṃ kathaṃ baliḥ / (120.1) Par.?
ayodehaḥ kathaṃ dehaṃ dadyād vā viśvakarmaṇe // (120.2) Par.?
adhikaṃ vā kiyad vacmi nityasambhāvino 'surāḥ / (121.1) Par.?
chadmanā cen na bādhyante tad eṣāṃ nāsti vikriyā // (121.2) Par.?
evaṃ mayāsureṇokte siddhyāvoci tathā yathā / (122.1) Par.?
prītiṃ devāsurāś cakrur mithaḥ kaṇṭhagrahottaram // (122.2) Par.?
tāvad bhavānyā prahitā pratīhārī jayābhidhā / (123.1) Par.?
atrāgāt pūjitā sarvaiḥ sumerum avadac ca sā // (123.2) Par.?
devyāhaṃ preṣitā tvāṃ pratyādiṣṭaṃ ca tayā tava / (124.1) Par.?
asti te kanyakā nāmnā kāmacūḍāmaṇiḥ sutā // (124.2) Par.?
sūryaprabhāya tāṃ dehi śīghraṃ bhaktā hi sā mama / (125.1) Par.?
ity ukto jayayā prahvaḥ sumeruḥ pratyuvāca tām // (125.2) Par.?
yad ādiśati devī māṃ paramo 'nugraho hy ayam / (126.1) Par.?
devenāpy ayam evārthaḥ prāg ādiṣṭo mamābhavat // (126.2) Par.?
evaṃ sumeruṇā proktā prāha sūryaprabhaṃ jayā / (127.1) Par.?
tvayaiṣā sarvabhāryāṇāṃ kartavyoparivartinī // (127.2) Par.?
sarvābhyo 'bhimatānyābhyas tavāpy eṣā bhaviṣyati / (128.1) Par.?
ityādiṣṭaṃ tavāpy adya devyā gauryā prasannayā // (128.2) Par.?
ity uktvāntardadhe sūryaprabheṇābhyarcitā jayā / (129.1) Par.?
atraivāhni sumeruś ca lagnaṃ niścitavān drutam // (129.2) Par.?
vedīm akārayat so 'tra sadratnastambhakuṭṭimām / (130.1) Par.?
yuktāṃ tadraśmijālena pihiteneva vahninā // (130.2) Par.?
ānāyayāmāsa ca tāṃ kāmacūḍāmaṇiṃ sutām / (131.1) Par.?
nipīyamānalāvaṇyāṃ lolair devāsurekṣaṇaiḥ // (131.2) Par.?
umā himavato jātā jātā ceyaṃ sumerutaḥ / (132.1) Par.?
itīva tatsamānena saundaryeṇa samāśritām // (132.2) Par.?
tato vedīṃ samāropya kṛtakautukaśobhitām / (133.1) Par.?
prasādhitāṃ sumerus tāṃ dadau sūryaprabhāya saḥ // (133.2) Par.?
sūryaprabhaś ca jagrāha kāmacūḍāmaṇes tadā / (134.1) Par.?
danuprabhṛtibhir baddhakaṅkaṇaṃ pāṇipaṅkajam // (134.2) Par.?
dadau lājavisarge ca prathame tatkṣaṇāgatā / (135.1) Par.?
jayā bhavānīprahitā divyāṃ mālām anaśvarīm // (135.2) Par.?
sumeruś cāpy anarghāṇi ratnāni pradadau tadā / (136.1) Par.?
airāvaṇāt samutpannaṃ divyaṃ ca varavāraṇam // (136.2) Par.?
dvitīye lājamokṣe ca jayā ratnāvalīm adāt / (137.1) Par.?
yayā kaṇṭhasthayā mṛtyuḥ kṣuttṛṣṇā ca na bādhate // (137.2) Par.?
sumeruś ca dadāti sma dviguṇaṃ ratnasaṃcayam / (138.1) Par.?
uccaiḥśravaḥprasūtaṃ ca hayaratnam anuttamam // (138.2) Par.?
lājamokṣe tṛtīye ca dadāv ekāvalīṃ jayā / (139.1) Par.?
yauvanaṃ kṣīyate naiva yayā kaṇṭhāvalagnayā // (139.2) Par.?
sumerus triguṇaṃ rāśiṃ ratnānāṃ pravitīrya ca / (140.1) Par.?
dattavān gulikāṃ divyāṃ sarvasiddhyupayoginīm // (140.2) Par.?
tato vivāhe nirvṛtte sumeruḥ sasurāsurān / (141.1) Par.?
vidyādharān devamātṝḥ sarvān evaṃ vyajijñapat // (141.2) Par.?
bhoktavyam adya yuṣmābhiḥ sarvair eva gṛhe mama / (142.1) Par.?
anugrahaś ca kartavyo baddho mūrdhni mayāñjaliḥ // (142.2) Par.?
evam abhyarthanāṃ tasya sumeroḥ sarva eva te / (143.1) Par.?
yāvan necchanti tāvac ca nandī tatrāgato 'bhavat // (143.2) Par.?
sa tān avādīt praṇatān ādiṣṭaṃ vas triśūlinā / (144.1) Par.?
gṛhe sumeror bhoktavyam eṣa hy asmatparigrahaḥ // (144.2) Par.?
etadanneṣu bhukteṣu tṛptiḥ syāc chāśvatī ca vaḥ / (145.1) Par.?
iti nandimukhāc chrutvā sarve tat pratipedire // (145.2) Par.?
tato 'trājagmur amitāḥ śaṃkaraprahitā gaṇāḥ / (146.1) Par.?
vināyakamahākālavīrabhadrādyadhiṣṭhitāḥ // (146.2) Par.?
te ca bhojanasajjāṃ tāṃ vediṃ kṛtvā yathākramam / (147.1) Par.?
tān upāveśayan devadyucarāsuramānuṣān // (147.2) Par.?
upāharanta tebhyaś ca vidyākᄆptān sumeruṇā / (148.1) Par.?
āhārāñ śaṃkarādiṣṭakāmadhenūdbhavāṃs tathā // (148.2) Par.?
ekaikasya yathārhaṃ ca tasthur icchāvidhāyinaḥ / (149.1) Par.?
vīrabhadramahākālabhṛṅgiprabhṛtayaḥ surāḥ // (149.2) Par.?
pade pade ca saṃtoṣamiladdyucaracāraṇam / (150.1) Par.?
tadā saṃgītakam abhūd divyastrīnṛtyasundaram // (150.2) Par.?
āhārānte ca sarveṣāṃ teṣāṃ nandīśvarādayaḥ / (151.1) Par.?
dadur divyāni mālyāni vastrāṇy ābharaṇāni ca // (151.2) Par.?
evaṃ saṃmānya devādīn nandiprabhṛtayo 'khilāḥ / (152.1) Par.?
gaṇeśvarā gaṇaiḥ sarvaiḥ saha jagmur yathāgatam // (152.2) Par.?
tato devāsurāḥ sarve tāś ca tanmātaro yayuḥ / (153.1) Par.?
śrutaśarmādayas te cāpy āmantrya svaṃ svam āspadam // (153.2) Par.?
sūryaprabhaḥ sabhāryaś ca savayasyavadhūyutaḥ / (154.1) Par.?
vimānena yayāv ādyaṃ tat sumerutapovanam // (154.2) Par.?
preṣayāmāsa harṣaṃ ca svavayasyaṃ mahībhṛtām / (155.1) Par.?
ratnaprabhasya ca bhrātur ākhyātum udayaṃ nijam // (155.2) Par.?
dinānte ca sa sadratnaparyaṅkaṃ sādhunirmitam / (156.1) Par.?
kāmacūḍāmaṇer vadhvā vāsaveśma viveśa tat // (156.2) Par.?
tatraitāṃ ca ghanāśleṣadaśanacchadakhaṇḍanaiḥ / (157.1) Par.?
tyājayitvā śanair lajjāṃ navoḍhāsulabhāṃ kramāt // (157.2) Par.?
anirvācyaṃ navaṃ mugdhavidagdhamadhuraṃ ratam / (158.1) Par.?
anāsvāditam anyābhyaḥ siṣeve sa tayā saha // (158.2) Par.?
idānīṃ bahir anyāsāṃ niveśo hṛdaye 'stu me / (159.1) Par.?
antaḥ punas tavaikasyā iti tāṃ cānvarañjayat // (159.2) Par.?
tato ratāntasuptasya priyāśleṣasukhāvahā / (160.1) Par.?
śanaiḥ samāptim agaman niśā nidrā ca tasya sā // (160.2) Par.?
prabhāte ca sa utthāya gatvā sūryaprabhas tataḥ / (161.1) Par.?
ādyās tā rañjayāmāsa nijabhāryāḥ saha sthitāḥ // (161.2) Par.?
tās taṃ navavadhūraktaṃ yāvat parihasanti ca / (162.1) Par.?
sanarmavakramadhurasnigdhamugdhair vacaḥkramaiḥ // (162.2) Par.?
dvāḥsthenāveditas tāvad āgatya praṇipatya ca / (163.1) Par.?
vidyādharaḥ suṣeṇākhyaḥ kṛtinaṃ taṃ vyajijñapat // (163.2) Par.?
deva trikūṭanāthādyaiḥ sarvair vidyādhareśvaraiḥ / (164.1) Par.?
preṣito 'ham ihaivaṃ ca devaṃ vijñāpayanti te // (164.2) Par.?
ṛṣabhādrau tṛtīye 'hni hy abhiṣekaḥ śubhas tava / (165.1) Par.?
saṃvādyatāṃ tat sarveṣām udyamo 'tra vidhīyatām // (165.2) Par.?
tac chrutvā pratyavocat taṃ dūtaṃ sūryaprabhas tadā / (166.1) Par.?
gaccha trikūṭādhipatiprabhṛtīn brūhi madgirā // (166.2) Par.?
bhavanta eva kurvantu samārambhaṃ vadantu ca / (167.1) Par.?
ātmanaiva paraṃ sajjā vayam ete sthitāḥ punaḥ // (167.2) Par.?
saṃvādanaṃ tu sarveṣāṃ kariṣyāmo yathāyatham / (168.1) Par.?
ity āttapratisaṃdeśaḥ suṣeṇaḥ sa tato yayau // (168.2) Par.?
sūryaprabho 'pi caikaikaṃ prabhāsaprabhṛtīn sakhīn / (169.1) Par.?
devānāṃ yājñavalkyādimunīnāṃ bhūbhṛtāṃ tathā // (169.2) Par.?
vidyādharāsurāṇāṃ ca visasarja pṛthak pṛthak / (170.1) Par.?
nimantraṇāya sarveṣāṃ svābhiṣekamahotsave // (170.2) Par.?
svayaṃ jagāma caikākī kailāsaṃ parvatottamam / (171.1) Par.?
harasya cāmbikāyāś ca nimantraṇakṛtodyamaḥ // (171.2) Par.?
ārohaṃś ca tam adrākṣīc chubhrabhūtisitaṃ girim / (172.1) Par.?
sevyaṃ devarṣisiddhānāṃ dvitīyam iva śaṃkaram // (172.2) Par.?
ardhād adhikam āruhya durārohaṃ tataḥ param / (173.1) Par.?
sa taṃ paśyan dadarśātra vaidrumaṃ dvāram ekataḥ // (173.2) Par.?
yadā praveśaṃ naivātra siddhimān apy avāpa saḥ / (174.1) Par.?
tadaikāgreṇa manasā stauti sma śaśiśekharam // (174.2) Par.?
tatas tad dvāram udghāṭya pumān gajamukho 'bravīt / (175.1) Par.?
ehi praviśa tuṣṭas te herambo bhagavān iti // (175.2) Par.?
tataḥ sūryaprabhas tatra praviśyāntaḥ savismayaḥ / (176.1) Par.?
upaviṣṭaṃ mahābhoge jyotīrasaśilātale // (176.2) Par.?
dvādaśādityasaṃkāśam ekadaṃṣṭraṃ gajānanam / (177.1) Par.?
lambodaraṃ trinetraṃ ca jvalatparaśumudgaram // (177.2) Par.?
vināyakaṃ parivṛtaṃ nānāprāṇimukhair gaṇaiḥ / (178.1) Par.?
dadarśātha vavande ca pādayoḥ praṇipatya tam // (178.2) Par.?
so 'pi taṃ vighnajitprītaḥ pṛṣṭvāgamanakāraṇam / (179.1) Par.?
ārohānena mārgeṇety avocat snigdhayā girā // (179.2) Par.?
tena sūryaprabhaḥ so 'nyām ārūḍhaḥ pañcayojanīm / (180.1) Par.?
padmarāgamayaṃ dvāram apaśyad aparaṃ mahat // (180.2) Par.?
anavāptapraveśaś ca tatrāpi sa pinākinam / (181.1) Par.?
devaṃ nāmasahasreṇa tuṣṭāvānanyamānasaḥ // (181.2) Par.?
tataḥ kumāraputreṇa svayaṃ dvāraṃ vivṛtya tat / (182.1) Par.?
uktātmanā viśākhākhyenāntaḥ prāveśyatātra saḥ // (182.2) Par.?
praviṣṭaś ca dadarśātra skandaṃ jvālānaladyutim / (183.1) Par.?
yuktaṃ śākhaviśākhādyaiḥ sadṛśaiḥ pañcabhiḥ sutaiḥ // (183.2) Par.?
sa jātamātrakaprahvair duṣṭagrahaśiśugrahaiḥ / (184.1) Par.?
vṛtaṃ taṃ koṭisaṃkhyākair gaṇeśaiś caraṇānataiḥ // (184.2) Par.?
tenāpi parituṣṭena pṛṣṭvā kāraṇam āgame / (185.1) Par.?
tasyārohaṇamārgo 'tra vyādiṣṭaḥ śarajanmanā // (185.2) Par.?
evaṃ krameṇa cānyāni ratnadvārāṇi pañca saḥ / (186.1) Par.?
sabhairavamahākālavīrabhadreṇa nandinā // (186.2) Par.?
bhṛṅgiṇā cānugaiḥ sākaṃ niruddhāni yathākramam / (187.1) Par.?
atītya prāpa pṛṣṭhe 'dreḥ sphāṭikaṃ dvāram uttamam // (187.2) Par.?
tataḥ stuvan devadevaṃ rudreṣv ekena sādaram / (188.1) Par.?
praveśitas tad adrākṣīc chaṃbhoḥ svargādhikaṃ padam // (188.2) Par.?
divyagandhavahadvātaṃ sadāpuṣpaphaladrumam / (189.1) Par.?
gandharvārabdhasaṃgītam apsaronṛttasotsavam // (189.2) Par.?
tatraikadeśe sphaṭikamayasiṃhāsane sthitam / (190.1) Par.?
trilocanaṃ śūlapāṇiṃ svacchasphaṭikasaṃnibham // (190.2) Par.?
baddhapiṅgajaṭājūṭaṃ cārucandrārdhaśekharam / (191.1) Par.?
pārśvasthayā girijayā bhagavatyopasevitam // (191.2) Par.?
sūryaprabhaḥ sa sānandaḥ paśyati sma maheśvaram / (192.1) Par.?
upetya cāpatat tasya sadevīkasya pādayoḥ // (192.2) Par.?
tataḥ pṛṣṭhe karaṃ dattvā tam utthāpyopaveśya ca / (193.1) Par.?
kimartham āgato 'sīti papraccha bhagavān haraḥ // (193.2) Par.?
pratyāsanno 'bhiṣeko me saṃnidhānaṃ tad arthaye / (194.1) Par.?
prabhos tatreti taṃ sūryaprabhaḥ pratyabravīc ca saḥ // (194.2) Par.?
tataḥ śaṃbhur uvācainam iyān kliṣṭo 'si tarhi kim / (195.1) Par.?
saṃnidhānāya kiṃ putra tata evāsmi na smṛtaḥ // (195.2) Par.?
tad astu saṃnidhāsye 'ham ity uktvā bhaktavatsalaḥ / (196.1) Par.?
so 'ntikasthitam āhūya gaṇam ekaṃ samādiśat // (196.2) Par.?
gacchaitam abhiṣekārtham ṛṣabhaṃ parvataṃ naya / (197.1) Par.?
mahābhiṣekasthānaṃ hi tad eṣāṃ cakravartinām // (197.2) Par.?
ityādiṣṭo bhagavatā sa taṃ sūryaprabhaṃ gaṇaḥ / (198.1) Par.?
pradakṣiṇīkṛteśānam utsaṅge praṇato 'grahīt // (198.2) Par.?
nītvā saṃsthāpayāmāsa tasminn ṛṣabhaparvate / (199.1) Par.?
svasiddhyā tatkṣaṇenaiva yayau cādarśanaṃ tataḥ // (199.2) Par.?
sūryaprabhasya cātrasthasyāyayuḥ svavayasyakāḥ / (200.1) Par.?
kāmacūḍāmaṇimukhā bhāryā vidyādharādhipāḥ // (200.2) Par.?
sendrāś ca devā asurāḥ samayādyā maharṣayaḥ / (201.1) Par.?
śrutaśarmā sumeruś ca sa suvāsakumārakaḥ // (201.2) Par.?
sūryaprabhaś ca sarvāṃs tān yathocitam amānayat / (202.1) Par.?
uktarudrādivṛttāntam abhyanandaṃś ca te 'pi tam // (202.2) Par.?
atha vividhauṣadhisahitaṃ nadīnadāmbhodhitīrthasambhūtam / (203.1) Par.?
maṇikanakamayaiḥ kumbhaiḥ svayam āninyur jalaṃ prabhāsādyāḥ // (203.2) Par.?
tāvad gaurīsahito bhagavān atrāyayau purārātiḥ / (204.1) Par.?
devāsuravidyādharanṛpatimaharṣipraṇamyamānāṅghriḥ // (204.2) Par.?
sarveṣu teṣu suradānavakhecareṣu puṇyāhaghoṣamukhareṣv akhilair jalais te / (205.1) Par.?
sūryaprabhaṃ tam ṛṣayo dyucarādhirājye siṃhāsane samupaveśitam abhyaṣiñcan // (205.2) Par.?
babandha paṭṭaṃ mukuṭaṃ ca tasya sa prahṛṣya vijñānamayo mayāsuraḥ / (206.1) Par.?
nanāda tūryaiḥ saha devadundubhir varāpsaronṛttapuraḥsaro divi // (206.2) Par.?
tāṃ ca maharṣisamūhaḥ sa kāmacūḍāmaṇiṃ samabhiṣicya / (207.1) Par.?
sūryaprabhasya vidadhe tasya samucitāṃ mahādevīm // (207.2) Par.?
tato gateṣu tridaśāsureṣu sūryaprabho bandhusuhṛdvayasyaiḥ / (208.1) Par.?
sahātra vidyādharacakravartī mahābhiṣekotsavam ātatāna // (208.2) Par.?
dinaiś ca vedyardhakam uttaraṃ tad dattvā haroktaṃ śrutaśarmaṇe saḥ / (209.1) Par.?
anyāḥ priyāḥ prāpya samaṃ vayasyair bheje ciraṃ khecararājalakṣmīm // (209.2) Par.?
evaṃ haraprasādaprabhāvataḥ prāpi mānuṣeṇāpi / (210.1) Par.?
sūryaprabheṇa pūrvaṃ vidyādharacakravartitvam // (210.2) Par.?
iti vidyādharadhuryo vyākhyāya kathāṃ sa vatsarājāgre / (211.1) Par.?
vajraprabhaḥ praṇamya ca naravāhanadattam udyayau gaganam // (211.2) Par.?
tasmin gate ca naravāhanadattadevo devyā svayā madanamañcukayā sametaḥ / (212.1) Par.?
vatseśvarasya pitur āsta gṛhe sa vīro vidyādharendrapadalābham udīkṣamāṇaḥ // (212.2) Par.?
Duration=1.0503418445587 secs.