Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17507
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tataḥ kaliṅgasenāyāḥ smarannanupamaṃ vapuḥ / (1.1) Par.?
ekadā manmathāviṣṭo niśi vatseśvaro 'bhavat // (1.2) Par.?
utthāya khaḍgahastaḥ san gatvaiva praviveśa saḥ / (2.1) Par.?
ekākī mandiraṃ tasyāḥ kṛtātithyādarastayā // (2.2) Par.?
tatra prārthayamānas tāṃ bhāryārthe sa mahīpatiḥ / (3.1) Par.?
parapatnyahamasmīti pratyākhyātas tayābravīt // (3.2) Par.?
tṛtīyaṃ puruṣaṃ prāptā yatastvamasi bandhakī / (4.1) Par.?
paradāragato doṣo na me tvadgamane tataḥ // (4.2) Par.?
evaṃ kaliṅgasenā sā rājñoktā pratyuvāca tam / (5.1) Par.?
tvadartham āgatā rājannahaṃ vidyādhareṇa hi // (5.2) Par.?
vyūḍhā madanavegena svairaṃ tvadrūpadhāriṇā / (6.1) Par.?
sa evaikaś ca bhartā me tatkasmādasmi bandhakī // (6.2) Par.?
kiṃ vātikrāntabandhūnāṃ svecchācārahatātmanām / (7.1) Par.?
imāstā vipadaḥ strīṇāṃ kumārīṇāṃ kathaiva kā // (7.2) Par.?
dṛṣṭāśakunayā sakhyā niṣiddhāpi vyasarjayam / (8.1) Par.?
tvatpārśvaṃ yadahaṃ dūtaṃ tasya cedaṃ phalaṃ mama // (8.2) Par.?
tat sprakṣyasi balānmāṃ cet prāṇāṃstyakṣyāmy ahaṃ tataḥ / (9.1) Par.?
kā nāma kulajā hi strī bhartṛdrohaṃ kariṣyati // (9.2) Par.?
tathā ca kathayāmy atra tava rājan kathāṃ śṛṇu / (10.1) Par.?
purābhūd indradattākhyaś cedideśamahīpatiḥ // (10.2) Par.?
sa pāpaśodhane tīrthe kīrtyai devakulaṃ mahat / (11.1) Par.?
cakre yaśaḥśarīrārthī śarīraṃ vīkṣya bhaṅguram // (11.2) Par.?
tac ca bhaktirasācchaśvadīkṣituṃ sa yayau nṛpaḥ / (12.1) Par.?
sarvaś ca tīrthasnānāya sadā tatrāyayau janaḥ // (12.2) Par.?
ekadā ca dadarśaikāṃ tīrthasnānārtham āgatām / (13.1) Par.?
sa rājātra vaṇigbhāryāṃ pravāsasthitabhartṛkām // (13.2) Par.?
svacchakāntisudhāsiktāṃ citrarūpavibhūṣaṇām / (14.1) Par.?
jaṅgamām iva kaṃdarparājadhānīṃ manoramām // (14.2) Par.?
tvayāhaṃ vijaye viśvamiti prītyeva pādayoḥ / (15.1) Par.?
āśliṣṭāṃ pañcabāṇasya tūṇīradvayaśobhayā // (15.2) Par.?
sā dṛṣṭaiva manas tasya jahāra nṛpatestathā / (16.1) Par.?
yathānviṣya gṛhaṃ tasyāḥ sa yayau vivaśo niśi // (16.2) Par.?
tāṃ ca prārthayamānaḥ sañjagade sa tayā nṛpaḥ / (17.1) Par.?
rakṣitā tvaṃ na yuktaṃ te paradārābhimarśanam // (17.2) Par.?
haṭhāt spṛśasi vā māṃ ced adharmas te mahān bhavet / (18.1) Par.?
mariṣyāmi ca sadyo 'haṃ na sahiṣye ca dūṣaṇam // (18.2) Par.?
ity ukte 'pi tayā tasmin balaṃ rājñi cikīrṣati / (19.1) Par.?
śīlabhraṃśabhayāttasyāḥ sadyo hṛdayamasphuṭat // (19.2) Par.?
tad dṛṣṭvā sapadi hrītaḥ sa gatvaiva yathāgatam / (20.1) Par.?
dinaistenānutāpena rājā pañcatvamāyayau // (20.2) Par.?
ity ākhyāya kathāmetāṃ sabhayapraśrayānatā / (21.1) Par.?
bhūyaḥ kaliṅgasenā sā vatseśvaramabhāṣata // (21.2) Par.?
tasmādadharme matprāṇaharaṇe mā matiṃ kṛthāḥ / (22.1) Par.?
ihāśritāyā vastuṃ me dehi yāmyanyato 'nyathā // (22.2) Par.?
etatkaliṅgasenātaḥ śrutvā vatseśvaro 'tha saḥ / (23.1) Par.?
vicārya virato bhūtvā dharmajñastām abhāṣata // (23.2) Par.?
rājaputri vasa svecchaṃ bhartrā samam ihādhunā / (24.1) Par.?
nāhaṃ vakṣyāmi te kiṃcididānīṃ mā bhayaṃ kṛthāḥ // (24.2) Par.?
ity uktvaiva gate tasmin svairaṃ rājñi svamandiram / (25.1) Par.?
śrutvā madanavegastannabhaso 'vatatāra saḥ // (25.2) Par.?
priye sādhu kṛtaṃ naivamakariṣyaḥ śubhe yadi / (26.1) Par.?
nābhaviṣyacchubhaṃ yasmānnāsahiṣyata tanmayā // (26.2) Par.?
ity uktvā sāntvayitvā tāṃ niśāṃ nītvā tayā saha / (27.1) Par.?
tatraiva gacchann āgacchann āsīd vidyādharo 'tha saḥ // (27.2) Par.?
kaliṅgasenāpi ca sā patyau vidyādhareśvare / (28.1) Par.?
tatrāsta martyabhāve 'pi divyabhogasukhānvitā // (28.2) Par.?
vatsarājo 'pi taccintāṃ muktvā mantrivacaḥ smaran / (29.1) Par.?
nananda labdhaṃ manvāno devīṃ rājyaṃ sutaṃ tathā // (29.2) Par.?
devī vāsavadattā ca mantrī yaugandharāyaṇaḥ / (30.1) Par.?
abhūtāṃ nirvṛtau siddhe nītikalpalatāphale // (30.2) Par.?
atha gacchatsu divaseṣv āpāṇḍumukhapaṅkajā / (31.1) Par.?
dadhre kaliṅgasenā sā garbhamutpannadohadā // (31.2) Par.?
tuṅgau virejatus tasyāḥ stanāv āśyāmacūcukau / (32.1) Par.?
nidhānakumbhau kāmasya madamudrāṅkitāviva // (32.2) Par.?
tato madanavegastāmupetya patirabhyadhāt / (33.1) Par.?
kaliṅgasene divyānāmasmākaṃ samayo 'sty ayam // (33.2) Par.?
jātaṃ mānuṣagarbhaṃ yan muktvā yāmo vidūrataḥ / (34.1) Par.?
kaṇvāśrame na tatyāja menakā kiṃ śakuntalām // (34.2) Par.?
tvaṃ yadyapyapsarāḥ pūrvaṃ tad apy avinayān nijāt / (35.1) Par.?
śakraśāpena samprāptā mānuṣyaṃ devi sāṃpratam // (35.2) Par.?
tenaiva bandhakīśabdo jātaḥ sādhvyā apīha te / (36.1) Par.?
tasmādapatyaṃ rakṣestvaṃ sthānaṃ yāsyāmy ahaṃ nijam // (36.2) Par.?
smariṣyasi yadā māṃ ca saṃnidhāsye tadā tava / (37.1) Par.?
evaṃ kaliṅgasenāṃ tāmuktvā sāśruvilocanām // (37.2) Par.?
samāśvāsyātha dattvā ca tasyai tadratnasaṃcayam / (38.1) Par.?
taccittaḥ samayākṛṣṭo yayau vidyādhareśvaraḥ // (38.2) Par.?
kaliṅgasenāpy atrāsīd apatyāśāṃ sakhīm iva / (39.1) Par.?
ālambya vatsarājasya bhujacchāyāmapāśritā // (39.2) Par.?
atrāntare kṛtavatīṃ sāṅgabhartrāptaye tapaḥ / (40.1) Par.?
ādideśa ratiṃ bhāryām anaṅgasyāmbikāpatiḥ // (40.2) Par.?
vatsarājagṛhe jāto dagdhapūrvaḥ sa te patiḥ / (41.1) Par.?
naravāhanadattākhyo 'yonijo madvilaṅghanāt // (41.2) Par.?
madārādhanatastvaṃ tu martyaloke 'py ayonijā / (42.1) Par.?
janiṣyase tatas tena bhartrā sāṅgena yokṣyase // (42.2) Par.?
evam uktvā ratiṃ śaṃbhuḥ prajāpatimathādiśat / (43.1) Par.?
kaliṅgasenā tanayaṃ soṣyate divyasaṃbhavam // (43.2) Par.?
taṃ hṛtvā māyayā tasyās tatsthāne tvamimāṃ ratim / (44.1) Par.?
nirmāya mānuṣīṃ kanyāṃ tyaktadivyatanuṃ kṣipeḥ // (44.2) Par.?
itīśvarājñām ādāya mūrdhni vedhasy atho gate / (45.1) Par.?
kaliṅgasenā prasavaṃ prāpte kāle cakāra sā // (45.2) Par.?
jātamātraṃ sutaṃ tasyā hṛtvaivātra svamāyayā / (46.1) Par.?
ratiṃ tāṃ kanyakāṃ kṛtvā nyadhād vidhir alakṣitam // (46.2) Par.?
sarvaś ca tatra tām eva kanyāṃ jātām alakṣata / (47.1) Par.?
divāpy akāṇḍapratipac candralekhām ivoditām // (47.2) Par.?
kāntidyotitatadvāsagṛhāṃ nirjitya kurvatīm / (48.1) Par.?
ratnadīpaśikhāśreṇīrlajjitā iva niṣprabhāḥ // (48.2) Par.?
kaliṅgasenā tāṃ dṛṣṭvā jātām asadṛśīṃ sutām / (49.1) Par.?
putrajanmādhikaṃ toṣādutsavaṃ vitatāna sā // (49.2) Par.?
atha vatseśvaro rājā sadevīkaḥ samantrikaḥ / (50.1) Par.?
kanyāṃ kaliṅgasenāyā jātāṃ śuśrāva tādṛśīm // (50.2) Par.?
śrutvā ca sa nṛpo 'kasmāduvāceśvaracoditaḥ / (51.1) Par.?
devīṃ vāsavadattāṃ tāṃ sthite yaugandharāyaṇe // (51.2) Par.?
jāne kaliṅgasenaiṣā divyā strī śāpataścyutā / (52.1) Par.?
asyāṃ jātā ca kanyeyaṃ divyaivāścaryarūpadhṛk // (52.2) Par.?
tadasau kanyakā tulyā rūpeṇa tanayasya me / (53.1) Par.?
naravāhanadattasya mahādevītvamarhati // (53.2) Par.?
tac chrutvā jagade rājā devyā vāsavadattayā / (54.1) Par.?
mahārāja kim evaṃ tvamakasmādadya bhāṣase // (54.2) Par.?
kuladvayaviśuddho 'yaṃ kva putraste bata kva sā / (55.1) Par.?
kaliṅgasenātanayā bandhakīgarbhasaṃbhavā // (55.2) Par.?
śrutvaitad vimṛśan rājā so 'bravīn na hy ahaṃ svataḥ / (56.1) Par.?
vadāmy etat praviśyāntaḥ ko'pi jalpayatīva mām // (56.2) Par.?
naravāhanadattasya kanyeyaṃ pūrvanirmitā / (57.1) Par.?
bhāryety evaṃ vadantīṃ ca śṛṇomīva giraṃ divaḥ // (57.2) Par.?
kaliṅgasenā kiṃ cāsāv ekapatnī kulodgatā / (58.1) Par.?
pūrvakarmavaśāt tv asyā bandhakīśabdasaṃbhavaḥ // (58.2) Par.?
iti rājñodite prāha mantrī yaugandharāyaṇaḥ / (59.1) Par.?
śrūyate deva yaccakre ratirdagdhe smare tapaḥ // (59.2) Par.?
martyalokāvatīrṇena saśarīreṇa saṃgamaḥ / (60.1) Par.?
martyabhāvagatāyāste svena bhartrā bhaviṣyati // (60.2) Par.?
iti cādādvaraṃ śarvo ratyai svapatimīpsave / (61.1) Par.?
kāmāvatāraś coktaḥ prāg divyavācā sutas tava // (61.2) Par.?
ratyāvataraṇīyaṃ ca martyabhāve harājñayā / (62.1) Par.?
garbhagrāhikayā cādya mamaivaṃ varṇitaṃ rahaḥ // (62.2) Par.?
mayā kaliṅgasenāyā garbhaḥ prāggarbhaśayyayā / (63.1) Par.?
yukto dṛṣṭastadaivānyadapaśyaṃ tadvivarjitam // (63.2) Par.?
tadāścaryaṃ vilokyāhaṃ tavākhyātum ihāgatā / (64.1) Par.?
iti striyā tayoktaṃ me jātaiṣā pratibhāpi te // (64.2) Par.?
tajjāne māyayā devaiḥ saiṣā ratir ayonijā / (65.1) Par.?
kaliṅgasenātanayā garbhacauryeṇa nirmitā // (65.2) Par.?
bhāryā kāmāvatārasya putrasya tava bhūpate / (66.1) Par.?
tathā cātra kathāmetāṃ yakṣasaṃbandhinīṃ śṛṇu // (66.2) Par.?
bhṛtyo vaiśravaṇasyābhūd virūpākṣa iti śrutaḥ / (67.1) Par.?
yakṣo nidhānalakṣāṇāṃ pradhānādhyakṣatāṃ gataḥ // (67.2) Par.?
mathurāyāṃ bahiḥsaṃsthaṃ nidhānaṃ sa ca rakṣitum / (68.1) Par.?
yakṣaṃ niyuktavānekaṃ śilāstambhamivācalam // (68.2) Par.?
tatra taṃ nagarīvāsī kaścitpāśupato dvijaḥ / (69.1) Par.?
nidhānānveṣaṇāyāgāt khanyavādī kadācana // (69.2) Par.?
sa mānuṣavasādīpahasto yāvatparīkṣate / (70.1) Par.?
sthānaṃ tat tāvad asyātra karāddīpaḥ papāta saḥ // (70.2) Par.?
lakṣaṇena ca tenātra sthitaṃ nidhimavetya saḥ / (71.1) Par.?
udghāṭayitumārebhe sahānyaiḥ sakhibhirdvijaiḥ // (71.2) Par.?
atha yo 'sau niyukto 'bhūd yakṣo rakṣāvidhau sa tat / (72.1) Par.?
dṛṣṭvā gatvā yathāvastu virūpākṣaṃ vyajijñapat // (72.2) Par.?
gaccha vyāpādaya kṣipraṃ kṣudrāṃs tān khanyavādinaḥ / (73.1) Par.?
ity ādideśa taṃ yakṣaṃ virūpākṣaḥ sa kopanaḥ // (73.2) Par.?
tataḥ sa yakṣo gatvaiva svayuktyā nijaghāna tān / (74.1) Par.?
nidhānavādino viprān asaṃprāptamanorathān // (74.2) Par.?
tad buddhvā dhanadaḥ kruddho virūpākṣam uvāca tam / (75.1) Par.?
brahmahatyā kathaṃ pāpa kāritā sahasā tvayā // (75.2) Par.?
durgato vārtikajano lobhāt kiṃ nāma nācaret / (76.1) Par.?
nivāryate sa vitrāsya vighnaistaistair na hanyate // (76.2) Par.?
ity uktvātha śaśāpainaṃ virūpākṣaṃ dhanādhipaḥ / (77.1) Par.?
martyayonau prajāyasva duṣkṛtācaraṇād iti // (77.2) Par.?
prāptaśāpo 'tha kasyāpi bhūtale brāhmaṇasya saḥ / (78.1) Par.?
virūpākṣaḥ suto jāto brāhmaṇasyāgrahāriṇaḥ // (78.2) Par.?
tato 'sya yakṣiṇī patnī dhanādhyakṣaṃ vyajijñapat / (79.1) Par.?
deva yatra sa bhartā me kṣiptas tatraiva māṃ kṣipa // (79.2) Par.?
prasīda na hi śaknomi viyuktā tena jīvitum / (80.1) Par.?
evaṃ tayā sa vijñaptaḥ sādhvyā vaiśravaṇo 'bhyadhāt // (80.2) Par.?
tasya viprasya sadane jāto bhartā sa te 'naghe / (81.1) Par.?
tasyaiva dāsyā gehe tvaṃ nipatiṣyasy ayonijā // (81.2) Par.?
tatra tena samaṃ bhartrā saṃgamaste bhaviṣyati / (82.1) Par.?
tvatprasādātsa śāpaṃ ca tīrtvā matpārśvameṣyati // (82.2) Par.?
iti vaiśravaṇādeśāt sādhvī sā patitā tataḥ / (83.1) Par.?
dāsyās tasyā gṛhadvāri kanyā bhūtvaiva mānuṣī // (83.2) Par.?
akasmāc ca tayā dāsyā kanyā dṛṣṭādbhutākṛtiḥ / (84.1) Par.?
gṛhītvā darśitā cāsya svāmino 'tra dvijanmanaḥ // (84.2) Par.?
divyeyaṃ kanyakā kāpi niḥsaṃdeham ayonijā / (85.1) Par.?
ity ātmā mama vaktīhānaya tāṃ tvamaśaṅkitam // (85.2) Par.?
iyaṃ hi mama putrasya manye bhāryātvamarhati / (86.1) Par.?
iti so 'pi dvijo dāsīṃ tāmuvāca nananda ca // (86.2) Par.?
kramādatra vivṛddhā sā kanyā viprātmajaś ca saḥ / (87.1) Par.?
anyonyadarśanābaddhagāḍhasnehau babhūvatuḥ // (87.2) Par.?
tataḥ kṛtavivāhau tau tena vipreṇa daṃpatī / (88.1) Par.?
ajātismaraṇe 'py āstāmuttīrṇavirahāviva // (88.2) Par.?
atha kālena dehānte tayā so 'nugataḥ patiḥ / (89.1) Par.?
tattapaḥkṣatapāpaḥ sanyakṣaḥ svaṃ prāptavān padam // (89.2) Par.?
itīhāvatarantyeva nirāgastvād ayonijāḥ / (90.1) Par.?
bhūtale kāraṇavaśāddivyā daivatanirmitāḥ // (90.2) Par.?
kulaṃ kiṃ nṛpate te 'syās tasmād bhāryā sutasya te / (91.1) Par.?
kaliṅgasenāputrīyaṃ yathoktaṃ daivanirmitā // (91.2) Par.?
yaugandharāyaṇenaivam ukte vatseśvaraś ca tat / (92.1) Par.?
devī vāsavadattā ca tatheti hṛdi cakratuḥ // (92.2) Par.?
tatas tasmin gṛhaṃ yāte mantrimukhye sa bhūpatiḥ / (93.1) Par.?
pānādikrīḍayā ninye sabhāryastaddinaṃ sukhī // (93.2) Par.?
tato dineṣu gacchatsu mohabhraṣṭasvakasmṛtiḥ / (94.1) Par.?
kaliṅgasenātanayā sā samaṃ rūpasaṃpadā // (94.2) Par.?
krameṇa vavṛdhe nāmnā kṛtā madanamañcukā / (95.1) Par.?
sutā madanavegasyetyato mātrā janena ca // (95.2) Par.?
nūnaṃ sā śiśriye rūpaṃ sarvānyavarayoṣitām / (96.1) Par.?
anyathā tāḥ puras tasyā virūpā jajñire katham // (96.2) Par.?
śrutvā rūpavatīṃ tāṃ ca kautukātsvayam ekadā / (97.1) Par.?
devī vāsavadattā tāmānināyātmano 'ntikam // (97.2) Par.?
tatra dhātryā mukhāsaktāṃ vatsarājo dadarśa tām / (98.1) Par.?
yaugandharāyaṇādyāś ca varterdīpaśikhām iva // (98.2) Par.?
dṛṣṭvā cādṛṣṭapūrvaṃ tat tasyā netrāmṛtaṃ vapuḥ / (99.1) Par.?
ratir evāvatīrṇeyam iti mene na tatra kaḥ // (99.2) Par.?
tataś cānāyayāṃcakre devyā vāsavadattayā / (100.1) Par.?
naravāhanadatto 'tra jagannetrotsavaḥ sutaḥ // (100.2) Par.?
so 'tra phullamukhāmbhojo dīprāṃ madanamañcukām / (101.1) Par.?
tām apaśyannavāṃ saurīm iva padmākaraḥ prabhām // (101.2) Par.?
sāpi taṃ locanānandaṃ paśyantī vikacānanā / (102.1) Par.?
na tṛptimāyayau bālā cakorīvāmṛtatviṣam // (102.2) Par.?
tataḥprabhṛti tau bālāvapi sthātuṃ na śekatuḥ / (103.1) Par.?
dṛṣṭipāśair ivābaddhau pṛthagbhūtāvapi kṣaṇam // (103.2) Par.?
dinairniścitya saṃbandhaṃ devanirmitam eva tu / (104.1) Par.?
vivāhavidhaye buddhiṃ vyadhād vatseśvarastayoḥ // (104.2) Par.?
kaliṅgasenā tad buddhvā nananda ca babandha ca / (105.1) Par.?
naravāhanadatte 'smiñ jāmātṛprītito dhṛtim // (105.2) Par.?
saṃmantrya mantribhiḥ sārdhaṃ tataś cākārayatpṛthak / (106.1) Par.?
vatsarājaḥ svaputrasya tasya svam iva mandiram // (106.2) Par.?
tataḥ saṃbhṛtya saṃbhārān putraṃ rājā sa kālavit / (107.1) Par.?
yauvarājye 'bhyaṣiñcat taṃ dṛṣṭaślāghyaguṇagraham // (107.2) Par.?
pūrvaṃ tasyāpatanmūrdhni pitrorānandabāṣpajam / (108.1) Par.?
tataḥ śrautamahāmantrapūtaṃ sattīrthajaṃ payaḥ // (108.2) Par.?
abhiṣekāmbubhis tasya dhaute vadanapaṅkaje / (109.1) Par.?
citraṃ nirmalatāṃ prāpurmukhāni kakubhām api // (109.2) Par.?
maṅgalyamālyapuṣpeṣu tasya kṣipteṣu mātṛbhiḥ / (110.1) Par.?
mumoca divyamālyaughavarṣaṃ dyaur api tatkṣaṇam // (110.2) Par.?
devadundubhinirhrādaspardhayeva jajṛmbhire / (111.1) Par.?
ānandatūryanirghoṣapratiśabdā nabhastale // (111.2) Par.?
praṇanāmābhiṣiktaṃ taṃ yuvarājaṃ na tatra kaḥ / (112.1) Par.?
svaprabhāvād ṛte tenaivonnanāma tadā hi saḥ // (112.2) Par.?
tato vatseśvaras tasya sūnorbālasakhīnsataḥ / (113.1) Par.?
svamantriputrān āhūya sacivatve samādiśat // (113.2) Par.?
yaugandharāyaṇasutaṃ mantritve marubhūtikam / (114.1) Par.?
senāpatye hariśikhaṃ rumaṇvattanayaṃ tataḥ // (114.2) Par.?
vasantakasutaṃ krīḍāsakhitve tu tapantakam / (115.1) Par.?
gomukhaṃ ca pratīhāradhurāyām ityakātmajam // (115.2) Par.?
paurohitye ca pūrvoktāvubhau piṅgalikāsutau / (116.1) Par.?
vaiśvānaraṃ śāntisomaṃ bhrātuḥ putrau purodhasaḥ // (116.2) Par.?
ity ājñapteṣu putrasya sācivye teṣu bhūbhṛtā / (117.1) Par.?
gaganād udabhūd vāṇī puṣpavṛṣṭipuraḥsarā // (117.2) Par.?
sarvārthasādhakā ete bhaviṣyantyasya mantriṇaḥ / (118.1) Par.?
śarīrād avibhinno 'sya gomukhastu bhaviṣyati // (118.2) Par.?
ity ukto divyayā vācā hṛṣṭo vatseśvaraś ca saḥ / (119.1) Par.?
sarvān saṃmānayāmāsa vastrair ābharaṇaiś ca tān // (119.2) Par.?
anujīviṣu tasmiṃś ca vasu varṣati rājani / (120.1) Par.?
daridraśabdasyaikasya nāsīt tatrārthasaṃgatiḥ // (120.2) Par.?
pavanollāsitākṣiptapatākāpaṭapaṅktibhiḥ / (121.1) Par.?
āhūtair iva sāpūri nartakīcāraṇaiḥ purī // (121.2) Par.?
āgādvaidyādharī sākṣāllakṣmīs tasyaiva bhāvinī / (122.1) Par.?
kaliṅgasenājāmātur utsave 'tra bhaviṣyataḥ // (122.2) Par.?
tato vāsavadattā ca sā ca padmāvatī tathā / (123.1) Par.?
harṣeṇa nanṛtustisro militā iva śaktayaḥ // (123.2) Par.?
mārutāndolitalatāḥ pranṛtyanniva sarvataḥ / (124.1) Par.?
udyānataravo 'py atra cetaneṣu kathaiva kā // (124.2) Par.?
tataḥ kṛtābhiṣekaḥ sannāruhya jayakuñjaram / (125.1) Par.?
naravāhanadattaḥ sa yuvarājo viniryayau // (125.2) Par.?
avākīryata cotkṣiptairnetrairnīlasitāruṇaiḥ / (126.1) Par.?
paurastrībhiḥ sa nīlābjalājapadmāñjaliprabhaiḥ // (126.2) Par.?
dṛṣṭvā ca tatpurīpūjyadevatā bandimāgadhaiḥ / (127.1) Par.?
stūyamānaḥ sasacivaḥ sa viveśa svamandiram // (127.2) Par.?
tatra divyāni bhojyāni tathā pānānyupāharat / (128.1) Par.?
kaliṅgasenā tasyādau svavibhūtyadhikāni sā // (128.2) Par.?
dadau tasmai suvastrāṇi divyānyābharaṇāni ca / (129.1) Par.?
samantrisakhibhṛtyāya jāmātṛsnehakātarā // (129.2) Par.?
evaṃ mahotsavenāsāv amṛtāsvādasundaraḥ / (130.1) Par.?
eṣāṃ vatseśvarādīnāṃ sarveṣāṃ vāsaro yayau // (130.2) Par.?
tato niśāyāṃ prāptāyāṃ sutodvāhavimarśinī / (131.1) Par.?
kaliṅgasenā sasmāra tāṃ sā somaprabhāṃ sakhīm // (131.2) Par.?
etayā smṛtamātrāṃ tāṃ mayāsurasutāṃ tadā / (132.1) Par.?
bhavyāṃ bhartā mahājñānī jagāda nalakūbaraḥ // (132.2) Par.?
kaliṅgasenā tvāmadya sotsukā smarati priye / (133.1) Par.?
tadgaccha divyamudyānaṃ kuru caitatsutākṛte // (133.2) Par.?
ity uktvā bhāvi bhūtaṃ ca kathayitvā catadgatam / (134.1) Par.?
tadaiva preṣayāmāsa patnīṃ somaprabhāṃ patiḥ // (134.2) Par.?
sā cāgatya cirotkaṇṭhākṛtakaṇṭhagrahāṃ sakhīm / (135.1) Par.?
kaliṅgasenāṃ kuśalaṃ pṛṣṭvā somaprabhābravīt // (135.2) Par.?
vidyādhareṇa tāvattvaṃ pariṇītā maharddhinā / (136.1) Par.?
avatīrṇā ratiste ca sutā śārvādanugrahāt // (136.2) Par.?
kāmāvatārasyaiṣā ca vatseśāl labdhajanmanaḥ / (137.1) Par.?
naravāhanadattasya pūrvabhāryā vinirmitā // (137.2) Par.?
vidyādharādhirājyaṃ sa divyaṃ kalpaṃ kariṣyati / (138.1) Par.?
tasyaiṣānyāvarodhānāṃ mūrdhni mānyā bhaviṣyati // (138.2) Par.?
tvaṃ cāvatīrṇā bhūloke śakraśāpacyutāpsarāḥ / (139.1) Par.?
niṣpannakāryaśeṣā ca śāpamuktimavāpsyasi // (139.2) Par.?
etan me sarvamākhyātaṃ bhartrā jñānavatā sakhi / (140.1) Par.?
tasmāc cintā na te kāryā bhāvi sarvaṃ śubhaṃ tava // (140.2) Par.?
ahaṃ ceha karomyeṣā divyaṃ tvattanayākṛte / (141.1) Par.?
udyānaṃ nāsti pātāle na bhūmau yanna vā divi // (141.2) Par.?
ity uktvā divyamudyānaṃ sā nirmāya svamāyayā / (142.1) Par.?
kaliṅgasenām āmantrya sotkāṃ somaprabhā yayau // (142.2) Par.?
tato niśi prabhātāyāmakasmānnandanaṃ divaḥ / (143.1) Par.?
bhūmāviva cyutaṃ loko dadarśodyānamatra tat // (143.2) Par.?
buddhvātha rājā vatseśaḥ sabhāryaḥ sacivaiḥ saha / (144.1) Par.?
naravāhanadattaś ca sānugo 'tra samāyayau // (144.2) Par.?
dadṛśuste tamudyānaṃ sadā puṣpaphaladrumam / (145.1) Par.?
nānāmaṇimayastambhabhittibhūbhāgavāpikam // (145.2) Par.?
suvarṇavarṇavihagaṃ divyasaurabhamārutam / (146.1) Par.?
devādeśāvatīrṇaṃ tatsvargāntaram iva kṣitau // (146.2) Par.?
dṛṣṭvā tadadbhutaṃ rājā kimetad iti pṛṣṭavān / (147.1) Par.?
kaliṅgasenām ātithyavyagrāṃ vatseśvarastadā // (147.2) Par.?
sā pratyuvāca sarveṣu śṛṇvatsu nṛpatiṃ ca tam / (148.1) Par.?
viśvakarmāvatāro 'sti mayo nāma mahāsuraḥ // (148.2) Par.?
yudhiṣṭhirasya yaś cakre puraṃ ramyaṃ ca vajriṇaḥ / (149.1) Par.?
tasya somaprabhā nāma tanayāsti sakhī mama // (149.2) Par.?
tayā rātrāvihāgatya matsamīpaṃ svamāyayā / (150.1) Par.?
prītyā kṛtamidaṃ divyamudyānaṃ matsutākṛte // (150.2) Par.?
ity uktvā yac ca sakhyāsyā bhūtaṃ bhāvyuditaṃ tayā / (151.1) Par.?
tattayaivoktamity uktvā tadā sarvaṃ śaśaṃsa sā // (151.2) Par.?
tataḥ kaliṅgasenoktiṃ sasaṃvādāmavekṣya tām / (152.1) Par.?
nirastasaṃśayāḥ sarve toṣaṃ tatrātulaṃ yayuḥ // (152.2) Par.?
kaliṅgasenātithyena nināya divasaṃ ca tam / (153.1) Par.?
udyāne 'traiva vatseśo bhāryāputrādibhiḥ saha // (153.2) Par.?
anyedyurnirgato draṣṭuṃ devaṃ devakule ca saḥ / (154.1) Par.?
dadarśa nṛpatir bahvīḥ suvastrābharaṇāḥ striyaḥ // (154.2) Par.?
kā yūyamiti pṛṣṭāś ca tena tāstaṃ babhāṣire / (155.1) Par.?
vayaṃ vidyāḥ kalāścaitāstvatputrārtham ihāgatāḥ // (155.2) Par.?
gatvā viśāmas tasyāntar ity uktvā tāstiro 'bhavan / (156.1) Par.?
savismayaḥ sa rājāpi vatseśo 'bhyantaraṃ yayau // (156.2) Par.?
tatra vāsavadattāyai devyai mantrigaṇāya ca / (157.1) Par.?
tacchaśaṃsābhyanandaṃste devatānugrahaṃ ca tam // (157.2) Par.?
tato rājanideśena vīṇā vāsavadattayā / (158.1) Par.?
naravāhanadatte 'tra praviṣṭe jagṛhe kṣaṇāt // (158.2) Par.?
vādayantīṃ tatas tāṃ ca mātaraṃ vinayena saḥ / (159.1) Par.?
rājaputro 'bravīdvīṇā cyutā sthānādasāviti // (159.2) Par.?
tvaṃ vādaya gṛhāṇaitām iti pitrodite 'tha saḥ / (160.1) Par.?
vīṇām avādayat kurvan gandharvān api vismitān // (160.2) Par.?
evaṃ sarvāsu vidyāsu kalāsu ca parīkṣitaḥ / (161.1) Par.?
pitrā yāvadvṛtastābhiḥ svayaṃ sarvaṃ viveda saḥ // (161.2) Par.?
vīkṣya taṃ saguṇaṃ putraṃ vatseśastām aśikṣayat / (162.1) Par.?
kaliṅgasenātanayāṃ nṛttaṃ madanamañcukām // (162.2) Par.?
yathā yathā pūrṇakalā sābhūt tanur ivaindavī / (163.1) Par.?
naravāhanadattābdhiś cukṣubhe sa tathā tathā // (163.2) Par.?
araṃsta tāṃ ca gāyantīṃ nṛtyantīṃ ca vilokayan / (164.1) Par.?
paṭhantīm iva kāmājñām aṅgādyabhinayair vṛtām // (164.2) Par.?
sāpi kṣaṇam apaśyantī tamudaśruḥ sudhāmayam / (165.1) Par.?
kāntamāsīduṣaḥkāle jalārdreva kumudvatī // (165.2) Par.?
satataṃ cāsahaḥ sthātuṃ tanmukhālokanaṃ vinā / (166.1) Par.?
naravāhanadatto 'sau tattadudyānamāyayau // (166.2) Par.?
tatra pārśvaṃ tayānīya sutāṃ madanamañcukām / (167.1) Par.?
kaliṅgasenayā prītyā rajyamānaḥ sa tasthivān // (167.2) Par.?
gomukhaś cāsya cittajñaḥ svāmino 'tra cirasthitim / (168.1) Par.?
icchan kaliṅgasenāyai tāṃ tām akathayat kathām // (168.2) Par.?
cittagraheṇa tenāsyā rājaputrastutoṣa saḥ / (169.1) Par.?
hṛdayānupraveśo hi prabhoḥ saṃvananaṃ param // (169.2) Par.?
nṛttādiyogyāṃ kurute tasmin madanamañcukām / (170.1) Par.?
tatra svayaṃ ca saṃgītaveśmanyudyānavartini // (170.2) Par.?
naravāhanadattaḥ sa hrepayanvaracāraṇān / (171.1) Par.?
tasyāṃ priyāyāṃ nṛtyantyāṃ sarvātodyāny avādayat // (171.2) Par.?
jigāya cāgatān digbhyo vividhān paṇḍitāṃs tathā / (172.1) Par.?
gajāśvarathaśastrāstracitrapustādikovidaḥ // (172.2) Par.?
evaṃ viharato vidyāsvayaṃvaravṛtasya te / (173.1) Par.?
naravāhanadattasya śaiśave vāsarā yayuḥ // (173.2) Par.?
ekadā cātra yātrāyām udyānaṃ sa priyāsakhaḥ / (174.1) Par.?
yayau nāgavanaṃ nāma rājaputraḥ samantrikaḥ // (174.2) Par.?
tatrābhilāṣiṇī kācidvaṇigbhāryā nirākṛtā / (175.1) Par.?
iyeṣa gomukhaṃ hantuṃ saviṣāhṛtapānakā // (175.2) Par.?
tadviveda ca tatsakhyā mukhādatra sa gomukhaḥ / (176.1) Par.?
nādade pānakaṃ tac ca striya evaṃ nininda ca // (176.2) Par.?
aho dhātrā purā sṛṣṭaṃ sāhasaṃ tadanu striyaḥ / (177.1) Par.?
naitāsāṃ duṣkaraṃ kiṃcin nisargād iha vidyate // (177.2) Par.?
nūnaṃ strī nāma sṛṣṭeyamamṛtena viṣeṇa ca / (178.1) Par.?
anuraktāmṛtaṃ sā hi viraktā viṣam eva ca // (178.2) Par.?
jñāyate kāntavadanā kena pracchannapātakā / (179.1) Par.?
kustrī praphullakamalā gūḍhanakreva padminī // (179.2) Par.?
divaḥ patati kācittu guṇacakrapracodinī / (180.1) Par.?
bhartṛślāghāsahā sustrī prabhā bhānorivāmalā // (180.2) Par.?
hantyevāśu gṛhītānyā pararaktā gataspṛhā / (181.1) Par.?
pāpā virāgaviṣabhṛdbhartāraṃ bhujagīva sā // (181.2) Par.?
tathā hi kutracidgrāme śatrughna iti ko 'py abhūt / (182.1) Par.?
puruṣas tasya bhāryā ca babhūva vyabhicāriṇī // (182.2) Par.?
sa dadarśaikadā sāyaṃ bhāryāṃ tāṃ jārasaṃgatām / (183.1) Par.?
jaghāna taṃ ca tajjāraṃ khaḍgenāntargṛhasthitam // (183.2) Par.?
rātryapekṣī ca tasthau sa dvāri bhāryāṃ nirudhya tām / (184.1) Par.?
tatkālaṃ ca nivāsārthī tamatra pathiko 'bhyagāt // (184.2) Par.?
dattvā tasyāśrayaṃ yuktyā tenaiva saha taṃ hatam / (185.1) Par.?
pāradārikamādāya rātrau tatrāṭavīṃ yayau // (185.2) Par.?
tatrāndhakūpe yāvatsa śavaṃ kṣipati taṃ tayā / (186.1) Par.?
tāvadāgatayā paścātkṣiptaḥ so 'py atra bhāryayā // (186.2) Par.?
evaṃ kuyoṣitkurute kiṃ kiṃ nāma na sāhasam / (187.1) Par.?
iti strīcaritaṃ bālo 'py anindatso 'tra gomukhaḥ // (187.2) Par.?
tato nāgavane tatra nāgānabhyarcya sa svayam / (188.1) Par.?
naravāhanadatto 'gāt svāvāsaṃ saparicchadaḥ // (188.2) Par.?
tatra jijñāsur anyedyuḥ sacivān gomukhādikān / (189.1) Par.?
jānann api sa papraccha rājanīteḥ samuccayam // (189.2) Par.?
sarvajñastvaṃ tathāpyetadbrūmaḥ pṛṣṭā vayaṃ tvayā / (190.1) Par.?
ity uktvā sāramanyonyaṃ te niścityaivamabruvan // (190.2) Par.?
āruhya nṛpatiḥ pūrvamindriyāśvānvaśīkṛtān / (191.1) Par.?
kāmakrodhādikāñjitvā ripūnābhyantarāṃś ca tān // (191.2) Par.?
jayedātmānamevādau vijayāyānyavidviṣām / (192.1) Par.?
ajitātmā hi vivaśo vaśīkuryātkathaṃ param // (192.2) Par.?
tato jānapadatvādiguṇayuktāṃś ca mantriṇaḥ / (193.1) Par.?
purohitaṃ cātharvajñaṃ kuryād dakṣaṃ tapo'nvitam // (193.2) Par.?
upādhibhirbhaye lobhe dharme kāme parīkṣitān / (194.1) Par.?
yogyeṣv amātyān kāryeṣu yuñjītāntaravittamaḥ // (194.2) Par.?
satyaṃ dveṣaprayuktaṃ vā snehoktaṃ svarthasaṃhatam / (195.1) Par.?
vacasteṣāṃ parīkṣeta mithaḥ kāryeṣu jalpatām // (195.2) Par.?
satye tuṣyed asatye tu yathārhaṃ daṇḍam ācaret / (196.1) Par.?
jijñāseta pṛthak caiṣāṃ cārair ācaritaṃ sadā // (196.2) Par.?
ity anāvṛtadṛk paśyan kāryāṇy utkhāya kaṇṭakān / (197.1) Par.?
upārjya koṣadaṇḍādi sādhayed baddhamūlatām // (197.2) Par.?
utsāhaprabhutāmantraśaktitrayayutas tataḥ / (198.1) Par.?
paradeśajigīṣuḥ syādvicārya svaparāntaram // (198.2) Par.?
āptaiḥ śrutānvitaiḥ prājñairmantraṃ kuryād anāyatam / (199.1) Par.?
tairniścitaṃ svabuddhyā tatsarvāṅgaṃ pariśodhayet // (199.2) Par.?
sāmadānādyupāyajño yogakṣemaṃ prasādhayet / (200.1) Par.?
prayuñjīta tataḥ saṃdhivigrahādīn guṇāṃś ca ṣaṭ // (200.2) Par.?
evaṃ vitandro vidadhatsvadeśaparadeśayoḥ / (201.1) Par.?
cintāṃ rājā jayatyeva na punarjātu jīyate // (201.2) Par.?
ajñas tu kāmalobhāndho vṛthā mārgapradarśibhiḥ / (202.1) Par.?
nītvā śvabhreṣu nikṣipya muṣyate dhūrtaceṭakaiḥ // (202.2) Par.?
naivāvakāśaṃ labhate rājñas tasyāntike 'paraḥ / (203.1) Par.?
dhūrtair nibaddhavāṭasya śāler iva kṛṣīvalaiḥ // (203.2) Par.?
antarbhūya rahasyeṣu tair vaśīkriyate hi saḥ / (204.1) Par.?
tataḥ śrīr aviśeṣajñāt khinnā tasmātpalāyate // (204.2) Par.?
tasmājjitātmā rājā syādyuktadaṇḍo viśeṣavit / (205.1) Par.?
prajānurāgād evaṃ hi sa bhavedbhājanaṃ śriyaḥ // (205.2) Par.?
pūrvaṃ ca śūrasenākhyo bhṛtyaikapratyayo nṛpaḥ / (206.1) Par.?
sacivaiḥ peṭakaṃ kṛtvā bhujyate sma vaśīkṛtaḥ // (206.2) Par.?
yas tasya sevako rājñastasmai tanmantriṇo 'tra te / (207.1) Par.?
dātuṃ naicchaṃstṛṇam api ditsatyapi ca bhūpatau // (207.2) Par.?
teṣāṃ tu sevako yo 'tra dadustasmai svayaṃ ca te / (208.1) Par.?
te ca vijñapya rājānam anarhāyāpy adāpayan // (208.2) Par.?
tad dṛṣṭvā sa nṛpo buddhvā śanaistaddhūrtapeṭakam / (209.1) Par.?
anyonyaṃ prajñayā yuktyā sacivāṃstānabhedayat // (209.2) Par.?
bhinneṣu teṣu naṣṭeṣu mithaḥ paiśunyakāriṣu / (210.1) Par.?
samyak chaśāsa rājyaṃ tat sa rājānyair avañcitaḥ // (210.2) Par.?
harisiṃhaś ca rājābhūtsāmātyo nītitattvavit / (211.1) Par.?
kṛtabhaktabudhāmātyaḥ sadurgaḥ sārthasaṃcayaḥ // (211.2) Par.?
anuraktāḥ prajāḥ kṛtvā ceṣṭate sma yathā tathā / (212.1) Par.?
cakravartyabhiyukto 'pi na jagāma parābhavam // (212.2) Par.?
evaṃ vicāraś cintā ca sāraṃ rājye 'dhikaṃ nu kim / (213.1) Par.?
ityādy uktvā yathāsvaṃ te viremurgomukhādayaḥ // (213.2) Par.?
naravāhanadattaśca teṣāṃ śraddhāya tadvacaḥ / (214.1) Par.?
cintye puruṣakartavye 'py acintyaṃ daivam abhyadhāt // (214.2) Par.?
tataś cotthāya tair eva sākaṃ tāṃ prekṣituṃ yayau / (215.1) Par.?
sa vilambakṛtotkaṇṭhāṃ priyāṃ madanamañcukām // (215.2) Par.?
prāpte tanmandiraṃ tasminn āsanasthe kṛtādarā / (216.1) Par.?
kṣaṇaṃ kaliṅgasenātra gomukhaṃ vismitābravīt // (216.2) Par.?
naravāhanadatte 'tra rājasūnāv anāgate / (217.1) Par.?
utsukā padavīmasya draṣṭuṃ madanamañcukā // (217.2) Par.?
harmyāgrabhūmim ārūḍhā gomukhānugatā mayā / (218.1) Par.?
yāvattāvatpumāneko nabhaso 'trāvatīrṇavān // (218.2) Par.?
sa kirīṭī ca khaḍgī ca māṃ divyākṛtirabravīt / (219.1) Par.?
ahaṃ mānasavegākhyo rājā vidyādhareśvaraḥ // (219.2) Par.?
svaḥstrī surabhidattākhyā tvaṃ ca śāpacyutā bhuvi / (220.1) Par.?
sutā ca tava divyeyametan me viditaṃ kila // (220.2) Par.?
taddehi me sutāmetāṃ saṃbandhaḥ sadṛśo hy ayam / (221.1) Par.?
ity ukte tena sahasā vihasyāhaṃ tam abravam // (221.2) Par.?
naravāhanadatto 'syā bhartā devair vinirmitaḥ / (222.1) Par.?
sarveṣāṃ yo 'tra yuṣmākaṃ cakravartī bhaviṣyati // (222.2) Par.?
ity uktaḥ sa mayotpatya vyoma vidyādharo gataḥ / (223.1) Par.?
matputrīnayanodvegākāṇḍavidyullatopamaḥ // (223.2) Par.?
tac chrutvā gomukho 'vādījjāte 'smin svāminīha naḥ / (224.1) Par.?
rājaputre 'ntarikṣokterbuddhvāmuṃ bhāvinaṃ prabhum // (224.2) Par.?
pāpaṃ vidhātum apy aicchansadyo vidyādharā hi te / (225.1) Par.?
ucchṛṅkhalo niyantāraṃ ka icchedbalinaṃ prabhum // (225.2) Par.?
tato 'yaṃ rakṣitaḥ sākṣādgaṇānādiśya śaṃbhunā / (226.1) Par.?
nāradoktiriyaṃ tātenocyamānā śrutā mayā // (226.2) Par.?
ato vidyādharāḥ saṃpratyete 'smākaṃ virodhinaḥ / (227.1) Par.?
śrutvā kaliṅgasenaitat svavṛttāntabhiyābravīt // (227.2) Par.?
māyayā tarhi no yāvan madvan madanamañcukā / (228.1) Par.?
vañcyate rājaputreṇa kiṃ na tāvad vivāhyate // (228.2) Par.?
etatkaliṅgasenātaḥ śrutvā tāṃ gomukhādayaḥ / (229.1) Par.?
ūcus tvayaiva kārye 'smin vatseśaḥ preryatāmiti // (229.2) Par.?
tatas tadgatadhīstasminn udyāne vyāharaddinam / (230.1) Par.?
naravāhanadattastāṃ paśyanmadanamañcukām // (230.2) Par.?
utphullapadmavadanāṃ dalatkuvalayekṣaṇām / (231.1) Par.?
bandhūkakamanīyauṣṭhīṃ mandārastabakastanīm // (231.2) Par.?
śirīṣasukumārāṅgīṃ pañcapuṣpamayīm iva / (232.1) Par.?
ekām eva jagajjetrīṃ smareṇa vihitāmiṣum // (232.2) Par.?
kaliṅgasenāpy anyedyur gatvā vatseśvaraṃ svayam / (233.1) Par.?
sutāvivāhahetostadyathābhīṣṭaṃ vyajijñapat // (233.2) Par.?
vatseśo 'pi visṛjyaitāmāhūya nijamantriṇaḥ / (234.1) Par.?
devyāṃ vāsavadattāyāṃ sthitāyāṃ nijagāda tān // (234.2) Par.?
kaliṅgasenā tvarate sutodvāhāya tatkatham / (235.1) Par.?
kurmo yad bandhakīty etāṃ loko vaktyuttamāmiti // (235.2) Par.?
lokaś ca sarvadā rakṣyastatpravādena kiṃ purā / (236.1) Par.?
rāmabhadreṇa śuddhāpi tyaktā devī na jānakī // (236.2) Par.?
ambā hṛtāpi bhīṣmeṇa yatnādbhrātuḥ kṛte tathā / (237.1) Par.?
pratīpaṃ kiṃ na vā tyaktā vṛtapūrvānyabhartṛkā // (237.2) Par.?
evaṃ kaliṅgasenaiṣā svayaṃvaravṛte mayi / (238.1) Par.?
vyūḍhā madanavegena tenaitāṃ garhate janaḥ // (238.2) Par.?
ato 'syāstanayāmetāṃ gāndharvavidhinā svayam / (239.1) Par.?
naravāhanadatto 'sāv udvahatv anurūpikām // (239.2) Par.?
ity ukte vatsarājena smāha yaugandharāyaṇaḥ / (240.1) Par.?
icchet kaliṅgasenaitad anaucityaṃ kathaṃ prabho // (240.2) Par.?
divyaiṣā hi na sāmānyā sasutety asakṛd gatam / (241.1) Par.?
mittreṇa caitaduktaṃ me jñāninā brahmarakṣasā // (241.2) Par.?
ityādi tatra te yāvadvimṛśanti parasparam / (242.1) Par.?
evaṃ māheśvarī tāvadvāṇī prādurabhūd divaḥ // (242.2) Par.?
mannetrānaladagdhasya sṛṣṭasyātra manobhuvaḥ / (243.1) Par.?
naravāhanadattasya mayaivaiṣā vinirmitā // (243.2) Par.?
tapastuṣṭena bhāryāsya ratirmadanamañcukā / (244.1) Par.?
etayā sahitaścāyaṃ sarvāntaḥpuramukhyayā // (244.2) Par.?
vidyādharādhirājyaṃ sa divyaṃ kalpaṃ kariṣyati / (245.1) Par.?
matprasādādvijityārīnity uktvā virarāma vāk // (245.2) Par.?
śrutvaitāṃ bhagavadvāṇīṃ vatseśaḥ saparicchadaḥ / (246.1) Par.?
taṃ praṇamya sutodvāhe sānando niścayaṃ vyadhāt // (246.2) Par.?
atha sa sacivamukhyaṃ pūrvavijñātatattvaṃ narapatirabhinandyāhūya mauhūrtikāṃśca / (247.1) Par.?
śubhaphaladam apṛcchal lagnam ūcus tu te taṃ katipayadinamadhye bhāvinaṃ prāptapūjāḥ // (247.2) Par.?
kālaṃ manāganubhaviṣyati kaṃcidatra putro viyogamanayā saha bhāryayā te / (248.1) Par.?
jānīmahe vayamidaṃ nijaśāstradṛṣṭyā vatseśvareti jagadurgaṇakāḥ punaste // (248.2) Par.?
tataḥ sa sūnor nijavaibhavocitaṃ vivāhasaṃbhāravidhiṃ vyadhān nṛpaḥ / (249.1) Par.?
tathā yathāsya svapurī na kevalaṃ pṛthivyapi kṣobhamagāt tadudyamāt // (249.2) Par.?
prāpte vivāhadivase 'tha kaliṅgasenā pitrā nisṛṣṭanijadivyavibhūṣaṇāyāḥ / (250.1) Par.?
tasyāḥ prasādhanavidhiṃ duhituścakāra somaprabhā patinideśavaśāgatā ca // (250.2) Par.?
kṛtadivyakautukā sā sutarāmatha madanamañcukā vibabhau / (251.1) Par.?
nanvevam eva kāntā candratanuḥ kārtikānugatā // (251.2) Par.?
divyāṅganāś ca tasyā harājñayā śrūyamāṇagītaravāḥ / (252.1) Par.?
tadrūpajitācchannā hrītā iva maṅgalaṃ vidadhuḥ // (252.2) Par.?
bhaktānukampini jayādrisute tvayādya ratyās tapaḥ svayamupetya kṛtaṃ kṛtārtham / (253.1) Par.?
ityādi divyavaracāraṇavādyamiśravākyānumeyam api saṃdadhate 'tra gauryāḥ // (253.2) Par.?
atha naravāhanadattaḥ praviveśa sa madanamañcukādhyuṣitam / (254.1) Par.?
kṛtavarakautukaśobhī vividhamahātodyabhṛd vivāhagṛham // (254.2) Par.?
nirvartya tatra bahalodyatavipramattavīvāhamaṅgalavidhiṃ ca vadhūvarau tau / (255.1) Par.?
vedīṃ samāruruhaturjvalitāgnimuccai rājñāṃ śirobhuvam ivāmalaratnadīpām // (255.2) Par.?
yadi yugapad ihendumūrtibhānū kanakagiriṃ bhramato 'bhitaḥ kadācit / (256.1) Par.?
bhavati tadupamā tayostadānīṃ jagati vadhūvarayoḥ pradakṣiṇe 'gneḥ // (256.2) Par.?
yathā vivāhotsavatūryanādān apothayan dundubhayo 'ntarikṣe / (257.1) Par.?
tathā vadhūtsāritahomalājāḥ surojjhitāḥ kausumavṛṣṭayo 'tra // (257.2) Par.?
tataḥ kanakarāśibhirmaṇimayaiś ca jāmātaraṃ samarcayad udāradhīḥ kila kaliṅgasenā tathā / (258.1) Par.?
yathātra bubudhe janair api sudurgato 'syāḥ puraḥ sa kāmamalakāpatiḥ kṛpaṇabhūbhṛto 'nye tu ke // (258.2) Par.?
niṣpannatādṛśacirābhimatānurūpapāṇigrahotsavavidhī ca vadhūvarau tau / (259.1) Par.?
abhyantaraṃ viviśatuḥ pramadoparuddhaṃ lokasya mānasam ivāmalacitrabhakti // (259.2) Par.?
sadvāhinīparigatair api viśvavandyaśauryāśritair api jitāvanatairnarendraiḥ / (260.1) Par.?
sā vārirāśibhirivāśu purī pupūre vatseśvarasya sadupāyanaratnahastaiḥ // (260.2) Par.?
anujīvijanāya so 'pi rājā vyakiraddhema tathā mahotsave 'smin / (261.1) Par.?
yadi param abhavan na jātarūpā jananīgarbhagatā yathāsya rāṣṭre // (261.2) Par.?
varacāraṇanartakīsamūhair vividhadigantasamāgatais tadātra / (262.1) Par.?
paritaḥ stavanṛttagītavādyair bubudhe tanmaya eva jīvalokaḥ // (262.2) Par.?
vātoddhūtapatākābāhulatā cotsave 'tra kauśāmbī / (263.1) Par.?
sāpi nanarteva purī paurastrīracitamaṇḍanābharaṇā // (263.2) Par.?
evaṃ ca sa pratidinaṃ parivardhamāno nirvartyate sma sucireṇa mahotsavo 'tra / (264.1) Par.?
sarvaḥ sadaiva ca suhṛtsvajano janaś ca hṛṣṭas tataḥ kim api pūrṇamanoratho 'bhūt // (264.2) Par.?
sa ca naravāhanadatto yuvarājo madanamañcukāsahitaḥ / (265.1) Par.?
bhajate sma sucirakāṅkṣitam udayaiṣī jīvalokasukham // (265.2) Par.?
Duration=1.9126379489899 secs.