Texts

Help

Select a text:
Bibliography
Select a chapter:
 (no revisions)
Show parallels  Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17648
  • Click on a sentence to show its analysis
  • Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tataḥ sa rātrāv astrīkaḥ śayanastho raṇonmukhaḥ / (1.1) Par.?
sūryaprabhaḥ svasacivaṃ vītabhītim abhāṣata // (1.2) Par.?
nidrā me nāsti tat kāṃcit sattvavīrāśritāṃ sakhe / (2.1) Par.?
kathām apūrvām ākhyāhi rātrāv asyāṃ vinodinīm // (2.2) Par.?
etat sūryaprabhavaco vītabhītir niśamya saḥ / (3.1) Par.?
yathājñāpayasīty uktvā kathāṃ kathitavān imām // (3.2) Par.?
asty alaṃkṛtir etasyāṃ pṛthvyām ujjayinī purī / (4.1) Par.?
ratnair aśeṣair nicitā sunirmalaguṇombhitaiḥ // (4.2) Par.?
tasyām abhūn mahāseno nāma rājā guṇipriyaḥ / (5.1) Par.?
kalānāṃ caikanilayaḥ sūryendūbhayarūpadhṛk // (5.2) Par.?
tasyāśokavatī nāma rājñī prāṇasamābhavat / (6.1) Par.?
yasyā rūpeṇa sadṛśī nāsīd anyā jagattraye // (6.2) Par.?
tayā devyā samaṃ tasya rājyaṃ rājño 'nuśāsataḥ / (7.1) Par.?
guṇaśarmābhidhāno 'bhūd vipro mānyas tathā priyaḥ // (7.2) Par.?
sa ca śūro 'tirūpaś ca vedavidyāntago yuvā / (8.1) Par.?
kalāśastrāstravid vipraḥ siṣeve taṃ nṛpaṃ sadā // (8.2) Par.?
ekadāntaḥpure nṛttakathāprastāvataḥ sa tam / (9.1) Par.?
rājā rājñī ca pārśvasthaṃ guṇaśarmāṇam ūcatuḥ // (9.2) Par.?
sarvajñas tvaṃ na dolātra tad asmākaṃ kutūhalam / (10.1) Par.?
nartituṃ ced vijānāsi tat prasīdādya darśaya // (10.2) Par.?
etac chrutvā smitamukho guṇaśarmā jagāda tau / (11.1) Par.?
jānāmi kiṃtu tad yuktam asti nṛttaṃ na saṃsadi // (11.2) Par.?
hāsanaṃ mūḍhanṛttaṃ tat prāyaśaḥ śāstragarhitam / (12.1) Par.?
tatrāpi rājñaḥ purato rājñyāś ca dhig aho trapā // (12.2) Par.?
ity uktavantaṃ taṃ rājā guṇaśarmāṇam atra saḥ / (13.1) Par.?
pratyuvāca tayā rājñyā preryamāṇaḥ kutūhalāt // (13.2) Par.?
nedaṃ raṅgādinṛttaṃ tad yat syāt puṃsas trapāvaham / (14.1) Par.?
mittragoṣṭhī rahasy eṣā svavaidagdhyapradarśinī // (14.2) Par.?
na cāhaṃ bhavato rājā tvaṃ me mittraṃ hy ayantraṇam / (15.1) Par.?
tan nādya bhokṣye bhāvatkam adṛṣṭvā nṛttakautukam // (15.2) Par.?
iti baddhagrahe rājñi sa vipro 'ṅgīcakāra tat / (16.1) Par.?
kathaṃ hi laṅghyate bhṛtyair grahikasya prabhor vacaḥ // (16.2) Par.?
tataḥ sa guṇaśarmātra nanartāṅgair yuvā tathā / (17.1) Par.?
rājā rājñī ca cittena tau dvau nanṛtatur yathā // (17.2) Par.?
tadante ca dadau rājā vādanāyāsya vallakīm / (18.1) Par.?
tasyāṃ ca sāraṇām eṣa dadad evābravīn nṛpam // (18.2) Par.?
devāpraśastā vīṇeyaṃ tad anyā dīyatāṃ mama / (19.1) Par.?
asyās tantryāṃ yad etasyāṃ śvavālo vidyate 'ntare // (19.2) Par.?
ahaṃ hy etad vijānāmi tantrījhāṃkāralakṣaṇaiḥ / (20.1) Par.?
ity uktvā guṇaśarmāṅkāt tāṃ vipañcīṃ mumoca saḥ // (20.2) Par.?
tataḥ sa siktvā tantrīṃ tāṃ yāvad udveṣṭya bhūpatiḥ / (21.1) Par.?
vīkṣate niragāt tāvad vālas tadgarbhataḥ śunaḥ // (21.2) Par.?
tataḥ sarvajñatāṃ tasya praśaṃsan so 'tivismitaḥ / (22.1) Par.?
vīṇām ānāyayāmāsa mahāsenanṛpo 'parām // (22.2) Par.?
tāṃ sa vāditavān gāyan guṇaśarmā trimārgagām / (23.1) Par.?
gaṅgām ivaughasubhagāṃ karṇapāvananiḥsvanām // (23.2) Par.?
tataś citrīyamāṇāya rājñe tasmai sajānaye / (24.1) Par.?
darśayāmāsa śastrāstravidyā api sa tatkramāt // (24.2) Par.?
athāvocat sa rājā taṃ niyuddhaṃ yadi vetsi tat / (25.1) Par.?
ekaṃ me bandhakaraṇaṃ śūnyahastaṃ pradarśaya // (25.2) Par.?
gṛhāṇa deva śastrāṇi mayi prahara ca kramāt / (26.1) Par.?
yāvat te darśayāmīti sa vipraḥ pratyuvāca tam // (26.2) Par.?
tataḥ sa rājā khaḍgādi yad yad āyudham agrahīt / (27.1) Par.?
tat tat praharatas tasya guṇaśarmāvahelayā // (27.2) Par.?
tenaiva bandhakaraṇenāpahṛtyāpahṛtya saḥ / (28.1) Par.?
babandha rājño hastaṃ ca gātraṃ cāpy akṣato muhuḥ // (28.2) Par.?
tatas taṃ rājyasāhāyyasahaṃ matvā dvijottamam / (29.1) Par.?
saṃstuvan bahu mene sa rājā sarvātiśāyinam // (29.2) Par.?
sā tv aśokavatī rājñī tasya rūpaṃ guṇāṃś ca tān / (30.1) Par.?
dṛṣṭvā dṛṣṭvā dvijasyābhūt sadyas tadgatamānasā // (30.2) Par.?
etaṃ cet prāpnuyāṃ nāhaṃ tat kiṃ me jīvite phalam / (31.1) Par.?
iti saṃcintya yuktyā sā rājānam idam abravīt // (31.2) Par.?
āryaputra prasīdājñāṃ dehy asmai guṇaśarmaṇe / (32.1) Par.?
yathā māṃ śikṣayaty eṣa vīṇāṃ vādayituṃ prabho // (32.2) Par.?
asyaitad adya dṛṣṭvā hi vīṇāvādananaipuṇam / (33.1) Par.?
utpannaḥ ko 'py ayaṃ tatra mama prāṇādhiko rasaḥ // (33.2) Par.?
tac chrutvā guṇaśarmāṇaṃ sa rājā nijagāda tam / (34.1) Par.?
vallakīvādanaṃ devīm imāṃ śikṣaya sarvathā // (34.2) Par.?
yathādiśasi kurmo 'tra prārambhaṃ suśubhe 'hani / (35.1) Par.?
ity uktvāmantrya sa nṛpaṃ guṇaśarmā gṛhaṃ yayau // (35.2) Par.?
vīṇārambhāvahāraṃ tu cakre sa divasān bahūn / (36.1) Par.?
dṛṣṭim anyādṛśīṃ rājñyāḥ prekṣyāpanayaśaṅkitaḥ // (36.2) Par.?
ekasmiṃś ca dine rājño bhuñjānasyāntike sthitaḥ / (37.1) Par.?
vyañjanaṃ dadataṃ sūdam ekaṃ mā mety avārayat // (37.2) Par.?
kim etad iti pṛṣṭaś ca rājñā prājño jagāda saḥ / (38.1) Par.?
saviṣaṃ vyañjanam idaṃ mayā jñātaṃ ca lakṣaṇaiḥ // (38.2) Par.?
sūdena mama dṛṣṭaṃ hi vyañjanaṃ dadatāmunā / (39.1) Par.?
mukhaṃ bhayasakampena śaṅkācakitadṛṣṭinā // (39.2) Par.?
dṛśyate cādhunaivaitat kasmaicid dīyatām idam / (40.1) Par.?
bhojanavyañjanaṃ yasya nirhariṣyāmy ahaṃ viṣam // (40.2) Par.?
ity ukte tena rājā sa sūpakāraṃ tam eva tat / (41.1) Par.?
vyañjanaṃ bhojayāmāsa bhuktvā tac ca mumūrcha saḥ // (41.2) Par.?
mantrāpāstaviṣas tena tataḥ sa guṇaśarmaṇā / (42.1) Par.?
rājñā pṛṣṭo yathātattvam eva vakti sma sūpakṛt // (42.2) Par.?
devāhaṃ gauḍapatinā rājñā vikramaśaktinā / (43.1) Par.?
viṣaṃ prayoktuṃ prahito yuṣmākam iha vairiṇā // (43.2) Par.?
so 'haṃ vaideśiko bhūtvā kuśalaḥ sūdakarmaṇi / (44.1) Par.?
devāyātmānam āvedya praviṣṭo 'tra mahānase // (44.2) Par.?
tac cādya dadad evāhaṃ viṣaṃ vyañjanamadhyagam / (45.1) Par.?
lakṣito dhīmatānena prabhur jānāty ataḥ param // (45.2) Par.?
ity uktavantaṃ taṃ sūdaṃ nigṛhya guṇaśarmaṇe / (46.1) Par.?
prīto grāmasahasraṃ sa prāṇadāya dadau nṛpaḥ // (46.2) Par.?
anyedyuś cānubadhnantyā rājñyā rājā sa yatnataḥ / (47.1) Par.?
vīṇāyā guṇaśarmāṇaṃ śikṣārambham akārayat // (47.2) Par.?
tataḥ śikṣayatas tasya vīṇāṃ sā guṇaśarmaṇaḥ / (48.1) Par.?
rājñī vilāsahāsādi cakre 'śokavatī sadā // (48.2) Par.?
ekadā sā kararuhair vidhyantī vijane muhuḥ / (49.1) Par.?
uvāca vārayantaṃ taṃ dhīraṃ smaraśarāturā // (49.2) Par.?
vīṇāvādyāpadeśena tvaṃ sundara mayārthitaḥ / (50.1) Par.?
tvayi gāḍho 'nurāgo hi jāto me tad bhajasva mām // (50.2) Par.?
evam uktavatīṃ rājñīṃ guṇaśarmā jagāda tām / (51.1) Par.?
maivaṃ vādīr mama tvaṃ hi svāmidārā na cedṛśam // (51.2) Par.?
asmādṛśaḥ prabhudrohaṃ kuryād virama sāhasāt / (52.1) Par.?
ity ūcivāṃsaṃ sā rājñī guṇaśarmāṇam āha tam // (52.2) Par.?
kim idaṃ niṣphalaṃ rūpaṃ vaidagdhyaṃ ca kalāsu te / (53.1) Par.?
mām īdṛśīṃ praṇayinīṃ nīrasopekṣase katham // (53.2) Par.?
tac chrutvā guṇaśarmā tāṃ sopahāsam abhāṣata / (54.1) Par.?
suṣṭhūktaṃ tasya rūpasya vaidagdhyasya ca kiṃ phalam // (54.2) Par.?
paradārāpahāreṇa yan nākīrtimalīmasam / (55.1) Par.?
ihāmutra ca yan na syāt pātāya narakārṇave // (55.2) Par.?
ity ukte tena sā rājñī sakopeva tam abravīt / (56.1) Par.?
maraṇaṃ me dhruvaṃ tāvan madvacasy akṛte tvayā // (56.2) Par.?
tad ahaṃ mārayitvā tvāṃ mariṣyāmy avamānitā / (57.1) Par.?
guṇaśarmā tato 'vādīt kāmaṃ bhavatu nāma tat // (57.2) Par.?
varaṃ yad dharmapāśena kṣaṇam ekaṃ hi jīvitam / (58.1) Par.?
paraṃ na yad adharmeṇa kalpakoṭiśatāny api // (58.2) Par.?
ślāghyaś cākṛtapāpasya mama mṛtyur agarhitaḥ / (59.1) Par.?
na punaḥ kṛtapāpasya garhitaṃ rājaśāsanam // (59.2) Par.?
etac chrutvāpi sā rājñī punar evam uvāca tam / (60.1) Par.?
ātmano mama ca drohaṃ mā kṛthāḥ śṛṇu vacmi te // (60.2) Par.?
nātikrāmati rājāyam aśakyam api madvacaḥ / (61.1) Par.?
tad asya kṛtvā vijñaptiṃ viṣayān dāpayāmi te // (61.2) Par.?
kārayāmi ca sāmantān sarvāṃs tvadanuyāyinaḥ / (62.1) Par.?
tena sampatsyase rājā tvam eveha guṇojjvalaḥ // (62.2) Par.?
tatas te kiṃ bhayaṃ kas tvāṃ kathaṃ paribhaviṣyati / (63.1) Par.?
tan māṃ bhajasva niḥśaṅkam anyathā na bhaviṣyasi // (63.2) Par.?
iti tāṃ bruvatīṃ matvā sānubandhāṃ nṛpāṅganām / (64.1) Par.?
guṇaśarmābravīd yuktyā tatkṣaṇaṃ sa vyapohitum // (64.2) Par.?
yadi te 'tyantanirbandhas tat kariṣye vacas tava / (65.1) Par.?
pratibhedabhayād devi sahasā tu na yujyate // (65.2) Par.?
sahasva divasān kāṃścit satyaṃ jānīhi madvacaḥ / (66.1) Par.?
sarvanāśaphalenārthas tvadvirodhena ko mama // (66.2) Par.?
ity āśayā tāṃ saṃtoṣya pratipannavacās tayā / (67.1) Par.?
guṇaśarmā sa nirgatya yayāv ucchvasitas tataḥ // (67.2) Par.?
tato dineṣu gacchatsu sa mahāsenabhūpatiḥ / (68.1) Par.?
gatvaiva veṣṭayāmāsa koṭṭasthaṃ somakeśvaram // (68.2) Par.?
tatra prāptaṃ viditvā ca gauḍanāthaḥ sa bhūpatiḥ / (69.1) Par.?
etya vikramaśaktis taṃ mahāsenam aveṣṭayat // (69.2) Par.?
tataḥ sa guṇaśarmāṇaṃ mahāsenanṛpo 'bravīt / (70.1) Par.?
ekaṃ ruddhvā sthitāḥ santo ruddhāḥ smo 'nyena śatruṇā // (70.2) Par.?
tad idānīm aparyāptāḥ kathaṃ yudhyāmahe dvayoḥ / (71.1) Par.?
ayuddhe ruddhake vīra sthāsyāmaś ca kiyac ciram // (71.2) Par.?
tad asmin saṃkaṭe 'smābhiḥ kiṃ kāryam iti tena saḥ / (72.1) Par.?
pṛṣṭaḥ pārśvasthito rājñā guṇaśarmābhyabhāṣata // (72.2) Par.?
dhīro bhava kariṣyāmi devopāyaṃ tathāvidham / (73.1) Par.?
yenāsmān nistariṣyāmaḥ saṃkaṭād api kāryataḥ // (73.2) Par.?
ity āśvāsya nṛpaṃ dattvā so 'ntardhānāñjanaṃ dṛśoḥ / (74.1) Par.?
rātrau vikramaśaktes tad adṛśyaḥ kaṭakaṃ yayau // (74.2) Par.?
praviśya cāntikaṃ tasya suptaṃ ca pratibodhya tam / (75.1) Par.?
jagāda viddhi māṃ rājan devadūtam upāgatam // (75.2) Par.?
saṃdhiṃ kṛtvā mahāsenanṛpeṇāpasara drutam / (76.1) Par.?
anyathā te sasainyasya nāśaḥ syād iha niścitam // (76.2) Par.?
preṣite ca tvayā dūte sa saṃdhiṃ te 'numaṃsyate / (77.1) Par.?
iti vaktuṃ bhagavatā viṣṇunā prahito 'smi te // (77.2) Par.?
bhaktas tvaṃ ca sa bhaktānāṃ yogakṣemam avekṣate / (78.1) Par.?
tac chrutvā cintitaṃ tena rājñā vikramaśaktinā // (78.2) Par.?
niścitaṃ satyam evaitad duṣpraveśe 'nyathā katham / (79.1) Par.?
iha yaḥ praviśet kaścin naiṣā martyocitākṛtiḥ // (79.2) Par.?
ity ālocya sa taṃ prāha rājā dhanyo 'smi yasya me / (80.1) Par.?
devaḥ samādiśaty evaṃ yathādiṣṭaṃ karomi tat // (80.2) Par.?
iti vādina evāsya rājñaḥ pratyayam ādadhat / (81.1) Par.?
añjanāntarhito bhūtvā guṇaśarmā tato yayau // (81.2) Par.?
gatvā yathākṛtaṃ tac ca mahāsenāya so 'bhyadhāt / (82.1) Par.?
so 'py abhyanandat kaṇṭhe taṃ gṛhītvā prāṇarājyadam // (82.2) Par.?
prātar vikramaśaktiś ca sa dūtaṃ preṣya bhūpatiḥ / (83.1) Par.?
mahāsenena saṃdhāya sasainyaḥ prayayau tataḥ // (83.2) Par.?
mahāseno 'pi jitvā taṃ somakaṃ prāpya hastinaḥ / (84.1) Par.?
aśvāṃś cojjayinīm āgāt prabhāvād guṇaśarmaṇaḥ // (84.2) Par.?
tatrasthaṃ ca nadīsnāne grāhād upavane ca tam / (85.1) Par.?
sarpadaṃśaviṣād bhūpaṃ guṇaśarmā rarakṣa saḥ // (85.2) Par.?
gateṣv atha dineṣv āptabalo rājā sa vairiṇam / (86.1) Par.?
mahāseno 'bhiyoktuṃ taṃ yayau vikramaśaktikam // (86.2) Par.?
so 'pi buddhvaiva tasyāgre nṛpo yuddhāya niryayau / (87.1) Par.?
tataḥ pravavṛte tatra saṅgrāmo 'timahāṃs tayoḥ // (87.2) Par.?
kramāc ca dvandvayuddhena militau tāv ubhāv api / (88.1) Par.?
rājānau sahasābhūtām anyonyaṃ virathīkṛtau // (88.2) Par.?
tatas tayor dhāvitayoḥ prakopāt khaḍgahastayoḥ / (89.1) Par.?
ākulatvena caskhāla mahāsenanṛpaḥ kṣitau // (89.2) Par.?
skhalite 'smin praharataś cakreṇa bhujam achinat / (90.1) Par.?
rājño vikramaśakteḥ sa guṇaśarmā sakhaḍgakam // (90.2) Par.?
punaś ca hṛdi hatvā taṃ parigheṇa nyapātayat / (91.1) Par.?
tac cotthāya mahāseno rājā dṛṣṭvā tutoṣa saḥ // (91.2) Par.?
kiṃ vacmi pañcamaṃ vāram idaṃ prāṇā ime mama / (92.1) Par.?
vipravīra tvayā dattā iti taṃ cāvadan muhuḥ // (92.2) Par.?
tato vikramaśaktes tat tasya sainyaṃ sarāṣṭrakam / (93.1) Par.?
ācakrāma mahāseno hatasya guṇaśarmaṇā // (93.2) Par.?
ākramya cānyān nṛpatīn sahāye guṇaśarmaṇi / (94.1) Par.?
āgatyojjayinīṃ tasthau sa rājā sukhitas tadā // (94.2) Par.?
sā tv aśokavatī rājñī sotsukā guṇaśarmaṇaḥ / (95.1) Par.?
virarāma na nirbandhaprārthanāto divāniśam // (95.2) Par.?
sa tu nāṅgīcakāraiva tad akāryaṃ kathaṃcana / (96.1) Par.?
dehapātam apīcchanti santo nāvinayaṃ punaḥ // (96.2) Par.?
tato 'śokavatī buddhvā niścayaṃ tasya vairataḥ / (97.1) Par.?
ekadā vyājakhedaṃ sā kṛtvā tasthau rudanmukhī // (97.2) Par.?
praviṣṭo 'tha mahāsenas tām ālokya tathāsthitām / (98.1) Par.?
papraccha rājā kim idaṃ priye kenāsi kopitā // (98.2) Par.?
brūhi tasya karomy eṣa dhanaiḥ prāṇaiś ca nigraham / (99.1) Par.?
iti bruvāṇaṃ taṃ bhūpaṃ rājñī kṛcchrād ivāha sā // (99.2) Par.?
yena me 'pakṛtaṃ tasya naiva tvaṃ nigrahe kṣamaḥ / (100.1) Par.?
na sa tādṛk tad etena mithyaivodghāṭitena kim // (100.2) Par.?
ity uktvā sānubandhe sā rājñi mithyaivam abravīt / (101.1) Par.?
āryaputrātinirbandho yadi te vacmi tac chṛṇu // (101.2) Par.?
arthaṃ gauḍeśvarāt prāptuṃ tena saṃsthāpya saṃvidam / (102.1) Par.?
guṇaśarmā tava drohaṃ kartum aicchac chalād ataḥ // (102.2) Par.?
taṃ ca koṣanibandhādi gauḍaṃ kārayituṃ nṛpam / (103.1) Par.?
visasarja sa dūtaṃ svaṃ guptam āptaṃ dvijādhamaḥ // (103.2) Par.?
taṃ dṛṣṭvā tatra sūdas tam āpto rājānam abhyadhāt / (104.1) Par.?
ahaṃ te sādhayāmy etat kāryaṃ mārthakṣayaṃ kṛthāḥ // (104.2) Par.?
ity uktvā bandhayitvā taṃ sa dūtaṃ guṇaśarmaṇaḥ / (105.1) Par.?
sūdo mantrasrutiṃ rakṣann ihāgād viṣadāyakaḥ // (105.2) Par.?
tanmadhye ca palāyyaiva tato nirgatya bandhanāt / (106.1) Par.?
guṇaśarmāntikaṃ dūtas tadīyaḥ so 'py upāgamat // (106.2) Par.?
tenādhigatavṛttāntenoktvā sarvaṃ sa darśitaḥ / (107.1) Par.?
sūdo mahānase 'smākaṃ praviṣṭo guṇaśarmaṇe // (107.2) Par.?
tato jñātvā sa dhūrtena sūpakṛd brahmabandhunā / (108.1) Par.?
viṣadānodyatas tena tubhyam āvedya ghātitaḥ // (108.2) Par.?
adya tasyeha sūdasya mātṛbhārye tathānujām / (109.1) Par.?
vārtām anveṣṭum āyātān guṇaśarmā sa buddhimān // (109.2) Par.?
buddhvā tena hatā tasya bhāryā mātā ca so 'sya tu / (110.1) Par.?
bhrātā palāyito daivāt praviśan mama mandiram // (110.2) Par.?
tena tad varṇyate yāvat sarvaṃ me śaraṇārthinā / (111.1) Par.?
guṇaśarmā sa madvāsagṛhaṃ tāvat praviṣṭavān // (111.2) Par.?
taṃ dṛṣṭvā nāma ca śrutvā bhrātā sūdasya tasya saḥ / (112.1) Par.?
bhayān nirgatya matpārśvān na jāne kva palāyitaḥ // (112.2) Par.?
guṇaśarmāpi taṃ dṛṣṭvā svabhṛtyaiḥ pūrvadarśitam / (113.1) Par.?
abhūt sadyaḥ savailakṣyo vimṛśann iva kiṃcana // (113.2) Par.?
guṇaśarman kim adyaivam anyādṛśa ivekṣyase / (114.1) Par.?
ity apṛccham ahaṃ taṃ ca jijñāsur vijane tataḥ // (114.2) Par.?
so 'tha svīkartukāmo mām āha smodbhedaśaṅkitaḥ / (115.1) Par.?
devi tvadanurāgāgnidagdho 'haṃ tad bhajasva mām // (115.2) Par.?
anyathāhaṃ na jīveyaṃ dehi me prāṇadakṣiṇām / (116.1) Par.?
ity uktvā vāsake śūnye pādayor apatat sa me // (116.2) Par.?
tato 'haṃ pādam ākṣipya saṃbhramād yāvad utthitā / (117.1) Par.?
tāvad utthāya tenāham abalāliṅgitā balāt // (117.2) Par.?
tatkṣaṇaṃ ca praviṣṭā me ceṭī pallavikāntikam / (118.1) Par.?
tāṃ dṛṣṭvaiva sa niṣkramya guṇaśarmā bhayād gataḥ // (118.2) Par.?
yadi pallavikā nātra prāvekṣyat tat sa niścitam / (119.1) Par.?
adhvaṃsayiṣyat pāpo mām ity evaṃ vṛttam adya me // (119.2) Par.?
ity uktvā sā mṛṣā rājñī virarāma ruroda ca / (120.1) Par.?
ādāv asatyavacanaṃ paścājjātā hi kustriyaḥ // (120.2) Par.?
rājā ca sa tad ākarṇya jajvāla jhaṭiti krudhā / (121.1) Par.?
strīvacaḥpratyayo hanti vicāraṃ mahatām api // (121.2) Par.?
abravīc ca sa kāntāṃ svāṃ samāśvasihi sundari / (122.1) Par.?
tasyāvaśyaṃ kariṣyāmi drohiṇo vadhanigraham // (122.2) Par.?
kiṃtu yuktyā sa hantavyo bhaved apayaśo 'nyathā / (123.1) Par.?
khyātaṃ hi yat pañcakṛtvo dattaṃ me tena jīvitam // (123.2) Par.?
tvadāskandanadoṣaś ca loke vaktuṃ na yujyate / (124.1) Par.?
ity uktā tena rājñā sā rājñī taṃ pratyabhāṣata // (124.2) Par.?
avācya eṣa doṣaś cet tadā vācyo 'sya so 'pi kim / (125.1) Par.?
yo gauḍeśvarasakhyena prabhudrohe samudyamaḥ // (125.2) Par.?
evam ukte tayā yuktam uktam ity abhidhāya saḥ / (126.1) Par.?
yayau rājā mahāseno nijam āsthānasaṃsadam // (126.2) Par.?
tatra sarve samājagmur darśanāyāsya bhūpateḥ / (127.1) Par.?
rājāno rājaputrāś ca sāmantā mantriṇas tathā // (127.2) Par.?
tāvac ca guṇaśarmāpi gṛhād rājakulaṃ prati / (128.1) Par.?
āgān mārge ca subahūny animittāny avaikṣata // (128.2) Par.?
vāmas tasyābhavat kākaḥ śvā vāmād dakṣiṇaṃ yayau / (129.1) Par.?
dakṣiṇo 'hir abhūd vāmaḥ saskandhaś cāsphurad bhujaḥ // (129.2) Par.?
aśubhaṃ sūcayanty etāny animittāni me dhruvam / (130.1) Par.?
tan mamaivāstu yat kiṃcin mā bhūd rājñas tu matprabhoḥ // (130.2) Par.?
ity antaś cintayan so 'tha nṛpasyāsthānam āviśat / (131.1) Par.?
mā syād rājakule kiṃcid viruddham iti bhaktitaḥ // (131.2) Par.?
praṇamyātropaviṣṭaṃ ca na taṃ rājā sa pūrvavat / (132.1) Par.?
abhyanandad apaśyat tu tiryak krodheddhayā dṛśā // (132.2) Par.?
kim etad iti tasmiṃś ca guṇaśarmaṇi śaṅkite / (133.1) Par.?
sa utthāyāsanād rājā tasya skandha upāviśat // (133.2) Par.?
vismitāṃś cābravīt sabhyān nyāyaṃ me guṇaśarmaṇaḥ / (134.1) Par.?
śṛṇuteti tatas taṃ sa guṇaśarmā vyajijñapat // (134.2) Par.?
bhṛtyo 'haṃ tvaṃ prabhus tan nau vyavahāraḥ kathaṃ samaḥ / (135.1) Par.?
adhitiṣṭhāsanaṃ paścād yathecchasi tathādiśa // (135.2) Par.?
iti dhīreṇa tenokto mantribhiś ca prabodhitaḥ / (136.1) Par.?
adhyāste smāsanaṃ rājā punaḥ sabhyān uvāca ca // (136.2) Par.?
viditaṃ tāvad etad vo mantriṇo yat kramāgatān / (137.1) Par.?
vihāya guṇaśarmāyaṃ tāvad ātmasamaḥ kṛtaḥ // (137.2) Par.?
śrūyatāṃ mama caitena kīdṛg dūtagatāgataiḥ / (138.1) Par.?
gauḍeśvareṇa kṛtvaikyaṃ drohaḥ kartum acintyata // (138.2) Par.?
ity uktvā varṇayāmāsa tat tebhyaḥ sa mahīpatiḥ / (139.1) Par.?
yad aśokavatī tasmai jagāda racitaṃ mṛṣā // (139.2) Par.?
yo 'py ātmadhvaṃsanākṣepas tayā tasya mṛṣoditaḥ / (140.1) Par.?
niṣkāsya lokān āptebhyaḥ so 'py uktas tena bhūbhujā // (140.2) Par.?
tataḥ sa guṇaśarmā tam uvācāsatyam īdṛśam / (141.1) Par.?
deva kenāsi vijñaptaḥ khacitraṃ kena nirmitam // (141.2) Par.?
tac chrutvaiva nṛpo 'vādīt pāpa satyaṃ na ced idam / (142.1) Par.?
carubhāṇḍāntarasthaṃ tat kathaṃ jñātaṃ viṣaṃ tvayā // (142.2) Par.?
prajñayā jñāyate sarvam ity ukte guṇaśarmaṇā / (143.1) Par.?
aśakyam etad ity ūcus taddveṣeṇānyamantriṇaḥ // (143.2) Par.?
deva tattvam ananviṣya vaktum eva na te kṣamam / (144.1) Par.?
prabhuś ca nirvicāraś ca nītijñair na praśasyate // (144.2) Par.?
ity asya vadato bhūyaḥ sa rājā guṇaśarmaṇaḥ / (145.1) Par.?
dhāvitvā churikāghātaṃ dadau dhṛṣṭa iti bruvan // (145.2) Par.?
tasmin prahāre karaṇaprayogāt tena vañcite / (146.1) Par.?
anye tu praharanti sma vīre tasmin nṛpānugāḥ // (146.2) Par.?
sa cāpi yuddhakaraṇair vañcayitvā kṛpāṇikāḥ / (147.1) Par.?
guṇaśarmā samaṃ teṣāṃ sarveṣām apy apāharat // (147.2) Par.?
babandha caitān anyonyakeśapāśena veṣṭitān / (148.1) Par.?
kṛtvā karaṇayuktyaiva citraśikṣitalāghavaḥ // (148.2) Par.?
niryayau ca tatas tasyāḥ prasahya nṛpasaṃsadaḥ / (149.1) Par.?
jaghāna śatamātraṃ ca yodhānām anudhāvatām // (149.2) Par.?
tato dattvāñcalasthaṃ tad antardhānāñjanaṃ dṛśoḥ / (150.1) Par.?
adṛśyaḥ prayayau tasmād deśāt tatkṣaṇam eva saḥ // (150.2) Par.?
dakṣiṇāpatham uddiśya gacchaṃś cācintayat pathi / (151.1) Par.?
nūnaṃ tayāśokavatyā mūḍho 'sau prerito nṛpaḥ // (151.2) Par.?
aho viṣād apy adhikāḥ striyo raktavimānitāḥ / (152.1) Par.?
aho asevyāḥ sādhūnāṃ rājāno 'tattvadarśinaḥ // (152.2) Par.?
ityādi cintayan prāpa guṇaśarmā kathaṃcana / (153.1) Par.?
grāmaṃ tatra vaṭasyādho dadarśaikaṃ dvijottamam // (153.2) Par.?
śiṣyān adhyāpayantaṃ tam upasṛtyābhyavādayat / (154.1) Par.?
so 'pi taṃ vihitātithyaḥ papraccha brāhmaṇaḥ kṣaṇāt // (154.2) Par.?
he brahman katamāṃ śākhām adhīṣe kathyatām iti / (155.1) Par.?
tataḥ sa guṇaśarmā taṃ brāhmaṇaṃ pratyavocata // (155.2) Par.?
paṭhāmi dvādaśa brahmañ śākhā dve sāmavedataḥ / (156.1) Par.?
ṛgvedād dve yajurvedāt sapta caikām atharvataḥ // (156.2) Par.?
tac chrutvā tarhi devas tvam ity uktvā brāhmaṇo 'tha saḥ / (157.1) Par.?
ākṛtyā kathitotkarṣaṃ prahvaḥ papraccha taṃ punaḥ // (157.2) Par.?
ko deśaḥ ko 'nvayo brūhi janmanālaṃkṛtas tvayā / (158.1) Par.?
kiṃ te nāma kathaṃ ceyat tvayādhītaṃ kva vā vada // (158.2) Par.?
tac chrutvā guṇaśarmā tam uvācojjayinīpuri / (159.1) Par.?
ādityaśarmanāmāsīt ko'pi brāhmaṇaputrakaḥ // (159.2) Par.?
pitā tasya ca bālasya sataḥ pañcatvam āyayau / (160.1) Par.?
mātā tena samaṃ patyā viveśa ca hutāśanam // (160.2) Par.?
tataḥ sa vavṛdhe tasyāṃ puri mātulaveśmani / (161.1) Par.?
ādityaśarmādhīyāno vedān vidyāḥ kalās tathā // (161.2) Par.?
prāptavidyasya tasyātra japavrataniṣeviṇaḥ / (162.1) Par.?
pravrājakena kenāpi sakhyaṃ samudapadyata // (162.2) Par.?
sa parivrāṭ samaṃ tena mittreṇādityaśarmaṇā / (163.1) Par.?
gatvā pitṛvane homaṃ yakṣiṇīsiddhaye vyadhāt // (163.2) Par.?
tatra tasyāvirāsīc ca kārtasvaravimānagā / (164.1) Par.?
varakanyāparivṛtā divyakanyā svalaṃkṛtā // (164.2) Par.?
sā taṃ madhurayā vācā babhāṣe maskarinn aham / (165.1) Par.?
vidyunmālābhidhā yakṣī yakṣiṇyaś cāparā imāḥ // (165.2) Par.?
tad ito matparīvārād gṛhāṇaikāṃ yathāruci / (166.1) Par.?
etāvad eva siddhaṃ te mantrasādhanayānayā // (166.2) Par.?
tvayā hi naiva vijñātaṃ pūrṇaṃ manmantrasādhanam / (167.1) Par.?
ato 'haṃ te na siddhaiva mānyaṃ kleśaṃ vṛthā kṛthāḥ // (167.2) Par.?
evam uktas tayā yakṣyā parivrāḍ anumānya saḥ / (168.1) Par.?
yakṣiṇīm agrahīd ekāṃ tasmāt tatparivārataḥ // (168.2) Par.?
tataś ca vidyunmālā sā tiro 'bhūt tāṃ ca yakṣiṇīm / (169.1) Par.?
ādityaśarmā papraccha siddhā pravrājakasya yā // (169.2) Par.?
apy asti vidyunmālāto yakṣiṇī kācid uttamā / (170.1) Par.?
tac chrutvā yakṣiṇī sā taṃ pratyuvācāsti sundara // (170.2) Par.?
vidyunmālā candralekhā tṛtīyā ca sulocanā / (171.1) Par.?
uttamā yakṣiṇīṣv etā etāsv api sulocanā // (171.2) Par.?
ity uktvā sā yathākālam āgantuṃ yakṣiṇī yayau / (172.1) Par.?
ādityaśarmaṇā sākam agāt pravrāṭ ca tadgṛham // (172.2) Par.?
tatra pratidinaṃ tasmai prītā pravrājakāya sā / (173.1) Par.?
prāyacchad yakṣiṇī bhogān iṣṭān kālopagāminī // (173.2) Par.?
ekadādityaśarmā ca pravrājakamukhena tām / (174.1) Par.?
sulocanāmantravidhiṃ ko jānātīti pṛṣṭavān // (174.2) Par.?
sāpi tanmukha evāsmai yakṣiṇy evaṃ kilābravīt / (175.1) Par.?
asti tumbavanaṃ nāma sthānaṃ dakṣiṇadigbhuvi // (175.2) Par.?
tatrāsti viṣṇuguptākhyo veṇātīrakṛtāspadaḥ / (176.1) Par.?
pravrājako bhadantāgryaḥ sa tad vetti savistaram // (176.2) Par.?
buddhvaitad yakṣiṇīvākyāt taṃ deśaṃ cotsuko yayau / (177.1) Par.?
ādityaśarmānugataḥ prītyā pravrājakena saḥ // (177.2) Par.?
tatrānviṣya yathāvat taṃ bhadantam abhigamya ca / (178.1) Par.?
paricaryāparo bhaktyā trīṇi varṣāṇy asevata // (178.2) Par.?
upācarac ca yakṣiṇyā parivrāṭ siddhayā tayā / (179.1) Par.?
yathopayogopahṛtair upacārair amānuṣaiḥ // (179.2) Par.?
tatas tuṣṭo bhadanto 'sau tasmāy ādityaśarmaṇe / (180.1) Par.?
dadau sulocanāmantram arthitaṃ savidhānakam // (180.2) Par.?
tataś cādityaśarmā taṃ mantraṃ prāpya samāpya ca / (181.1) Par.?
homaṃ cakāra sampūrṇaṃ gatvaikānte yathāvidhi // (181.2) Par.?
tatas tasya vimānasthā yakṣiṇī sā sulocanā / (182.1) Par.?
prādurbabhūva rūpeṇa jagadāścaryadāyinā // (182.2) Par.?
jagāda caitam ehy ehi siddhāhaṃ tava kiṃ punaḥ / (183.1) Par.?
ṣaṇmāsaṃ kanyakābhāvo nāpaneyo mama tvayā // (183.2) Par.?
yadi matto mahāvīram ṛddhipātraṃ sulakṣaṇam / (184.1) Par.?
sarvajñakalpam ajitaṃ putraṃ samprāptum icchasi // (184.2) Par.?
ity uktvā sā tathety enam uktavantaṃ ca yakṣiṇī / (185.1) Par.?
ādāyādityaśarmāṇaṃ vimānenālakāṃ yayau // (185.2) Par.?
sa ca tatra samīpasthāṃ tāṃ paśyann āsta sarvadā / (186.1) Par.?
ādityaśarmā ṣaṇmāsān asidhārāvrataṃ caran // (186.2) Par.?
tatas tuṣṭo dhanādhyakṣo divyena vidhinā svayam / (187.1) Par.?
ādityaśarmaṇe tasmai vyatarat tāṃ sulocanām // (187.2) Par.?
tasyāṃ tasya dvijasyātra jāto 'yam aham ātmajaḥ / (188.1) Par.?
pitrā ca me kṛtaṃ nāma guṇaśarmeti sadguṇāt // (188.2) Par.?
tatas tatraiva yakṣādhipater maṇidharābhidhāt / (189.1) Par.?
kramād vedāś ca vidyāś ca kalāś cādhigatā mayā // (189.2) Par.?
athaikadā kimapy āgāc chakro 'tra dhanadāntikam / (190.1) Par.?
udatiṣṭhaṃś ca taṃ dṛṣṭvā ye tatrāsata kecana // (190.2) Par.?
matpitādityaśarmā tu tatkālaṃ vidhiyogataḥ / (191.1) Par.?
anyatra gatacittatvān nodatiṣṭhat sasaṃbhramaḥ // (191.2) Par.?
tatas tam aśapat kruddhaḥ sa śakro dhig jaḍa vraja / (192.1) Par.?
svam eva martyalokaṃ taṃ neha yogyo bhavān iti // (192.2) Par.?
praṇipatyānunīto 'tha sa sulocanayā tayā / (193.1) Par.?
śakro 'bravīt tarhi mā gān martyalokamayaṃ svayam // (193.2) Par.?
etatputras tu yātv eṣa putro hy ātmaiva kathyate / (194.1) Par.?
mā bhūn madvacanaṃ mogham ity uktvendraḥ śamaṃ yayau // (194.2) Par.?
tataḥ pitrāham ānīya nijamātulaveśmani / (195.1) Par.?
ujjayinyāṃ vinikṣipto bhavitavyaṃ hi yasya tat // (195.2) Par.?
tatrājāyata sakhyaṃ me rājñātratyena daivataḥ / (196.1) Par.?
tato 'tra mama yad vṛttaṃ tat sarvaṃ śṛṇu vacmi te // (196.2) Par.?
ity uktvāmūlavṛttāntaṃ yad aśokavatīkṛtam / (197.1) Par.?
yac ca rājñā kṛtaṃ tasya yuddhāntaṃ tad avarṇayat // (197.2) Par.?
punaś covāca taṃ brahmann ittham asmi palāyitaḥ / (198.1) Par.?
deśāntaraṃ vrajan mārge bhavantam iha dṛṣṭavān // (198.2) Par.?
śrutvaitad brāhmaṇas taṃ sa guṇaśarmāṇam abhyadhāt / (199.1) Par.?
tarhi dhanyo 'smi saṃvṛttas tvadabhyāgamanāt prabho // (199.2) Par.?
tad ehi me gṛhaṃ tāvad agnidattaṃ ca viddhi mām / (200.1) Par.?
nāmnā madagrahāraś ca grāmo 'yaṃ nirvṛto bhava // (200.2) Par.?
ity uktvā so 'gnidattas taṃ gṛhaṃ prāveśayan nijam / (201.1) Par.?
ṛddhimad guṇaśarmāṇaṃ bahugomahiṣīhayam // (201.2) Par.?
tatra snānāṅgarāgābhyāṃ vastrair ābharaṇaiś ca tam / (202.1) Par.?
atithiṃ mānayāmāsa bhojanair vividhaiś ca saḥ // (202.2) Par.?
adarśayac ca tasmai svāṃ kāmyarūpāṃ surair api / (203.1) Par.?
lakṣaṇāvekṣaṇamiṣāt sundarīṃ nāma kanyakām // (203.2) Par.?
guṇaśarmāpi so 'nanyasamarūpāṃ vilokya tām / (204.1) Par.?
sapatnyo 'syā bhaviṣyantīty agnidattam uvāca tam // (204.2) Par.?
nāsāyāṃ tilako 'sty asyās tatsaṃbandhāc ca vacmy aham / (205.1) Par.?
urasy asti dvitīyo 'pi tayoś caitat phalaṃ viduḥ // (205.2) Par.?
evaṃ tenodite tasyā bhrātā pitur anujñayā / (206.1) Par.?
udghāṭayaty uro yāvat tāvat tilakam aikṣata // (206.2) Par.?
tato 'gnidattaḥ sāścaryo guṇaśarmāṇam abhyadhāt / (207.1) Par.?
sarvajñas tvam imau tv asyās tilakau nāśubhapradau // (207.2) Par.?
sapatnyo hi bhavantīha prāyaḥ śrīmati bhartari / (208.1) Par.?
daridro bibhṛyād ekām api kaṣṭaṃ kuto bahūḥ // (208.2) Par.?
tac chrutvā guṇaśarmā taṃ pratyuvāca yathāttha bhoḥ / (209.1) Par.?
sulakṣaṇāyā īdṛśyā hy ākṛter aśubhaṃ kutaḥ // (209.2) Par.?
ity ūcivān prasaṅgena pṛṣṭas tasmai śaśaṃsa saḥ / (210.1) Par.?
pratyaṅgaṃ tilakādīnāṃ phalaṃ strīpuṃsayoḥ pṛthak // (210.2) Par.?
tadā ca guṇaśarmāṇaṃ taṃ sā dṛṣṭvaiva sundarī / (211.1) Par.?
iyeṣa pātuṃ dṛṣṭyaiva cakorīvendum utsukā // (211.2) Par.?
tato 'gnidatto vijane guṇaśarmāṇam āha tam / (212.1) Par.?
mahābhāga dadāmy etāṃ kanyāṃ te sundarīm aham // (212.2) Par.?
mā gā videśaṃ tiṣṭheha gṛhe mama yathāsukham / (213.1) Par.?
etat tadvacanaṃ śrutvā guṇaśarmāpy uvāca tam // (213.2) Par.?
satyam evaṃ kṛte kiṃ kiṃ na saukhyaṃ mama kiṃ tu mām / (214.1) Par.?
mithyā rājāvamānāgnitaptaṃ prīṇāti naiva tat // (214.2) Par.?
kāntā candrodayo vīṇāpañcamadhvanir ity amī / (215.1) Par.?
ye nandayanti sukhitān duḥkhitān vyathayanti te // (215.2) Par.?
jāyā ca svarasā raktā bhaved avyabhicārinī / (216.1) Par.?
avaśā pitṛdattā tu syād aśokavatī yathā // (216.2) Par.?
itaḥ pradeśān nikaṭā sā kiṃ cojjayinī purī / (217.1) Par.?
tad buddhvā sa nṛpo jātu mama kuryād upadravam // (217.2) Par.?
tat paribhramya tīrthāni prakṣālyājanmakilbiṣam / (218.1) Par.?
śarīram etat tyakṣyāmi bhaviṣyāmy atha nirvṛtaḥ // (218.2) Par.?
ity uktavantaṃ pratyāha so 'gnidatto vihasya tam / (219.1) Par.?
tavāpi moho yatredṛk tatrānyasya kim ucyatām // (219.2) Par.?
ajñāvamānāddhāniḥ kā vada śuddhāśayasya te / (220.1) Par.?
paṅko hi nabhasi kṣiptaḥ kṣeptuḥ patati mūrdhani // (220.2) Par.?
rājaiva so 'cirāt prāpsyaty aviśeṣajñatāphalam / (221.1) Par.?
mohāndham avivekaṃ hi śrīś cirāya na sevate // (221.2) Par.?
kiṃ cāśokavatī dṛṣṭvā vairasyaṃ strīṣu cet tava / (222.1) Par.?
satīṃ dṛṣṭvā na kiṃ tāsu śraddhā vetsi ca lakṣaṇam // (222.2) Par.?
nikaṭojjayinī vā cet tava dāsyāmy ahaṃ tathā / (223.1) Par.?
yathā tvām iha tiṣṭhantaṃ naiva jñāsyati kaścana // (223.2) Par.?
tīrthayātrā taveṣṭā vā tacchastā tasya sā budhaiḥ / (224.1) Par.?
saṃpattir vidhivan na syād vaidike yasya karmaṇi // (224.2) Par.?
anyathā devapitragnikriyāvratajapādibhiḥ / (225.1) Par.?
gṛhe yā puṇyaniṣpattiḥ sādhvani bhramataḥ kutaḥ // (225.2) Par.?
bhujopadhāno bhūśāyī bhikṣāśī kevalo 'dhanaḥ / (226.1) Par.?
muneḥ samatvaṃ prāpyāpi na kleśair mucyate 'dhvagaḥ // (226.2) Par.?
dehatyāgāt sukhaṃ yad vā vāñchasy eṣa tava bhramaḥ / (227.1) Par.?
itaḥ kaṣṭataraṃ duḥkham amutra hy ātmaghātinām // (227.2) Par.?
tad eṣo 'nucito moho yūnaś ca viduṣaś ca te / (228.1) Par.?
svayaṃ vicārayāvaśyaṃ kartavyaṃ madvacas tava // (228.2) Par.?
kārayāmīha guptaṃ te bhūgṛhaṃ pṛthu sundaram / (229.1) Par.?
vivāhya sundarīṃ duḥkham amutra hy ātmaghātinām // (229.2) Par.?
iti tenāgnidattena bodhitaḥ sa prayatnataḥ / (230.1) Par.?
guṇaśarmā tathety etat pratipadya jagāda tam // (230.2) Par.?
kṛtaṃ mayā te vacanaṃ ko bhāryāṃ sundarīṃ tyajet / (231.1) Par.?
kiṃtv etām akṛtī nāhaṃ pariṇeṣyāmi te sutām // (231.2) Par.?
ārādhayāmy ahaṃ tāvad devaṃ kaṃcit susaṃyataḥ / (232.1) Par.?
yena tasya kṛtaghnasya rājñaḥ kuryāṃ pratikriyām // (232.2) Par.?
iti tadvacanaṃ hṛṣṭaḥ so 'gnidatto 'nvamanyata / (233.1) Par.?
so 'pi tāṃ guṇaśarmātra viśaśrāma sukhaṃ niśām // (233.2) Par.?
anyedyuś cāgnidatto 'sya saukhyārthaṃ tatra guptimat / (234.1) Par.?
pātālavasatiprakhyaṃ kārayāmāsa bhūgṛham // (234.2) Par.?
tatrasthaś cāgnidattaṃ sa guṇaśarmābravīd rahaḥ / (235.1) Par.?
ihāntar brūhi kaṃ devaṃ kena mantreṇa bhaktitaḥ // (235.2) Par.?
ārādhayāmy ahaṃ tāvad varadaṃ vratacaryayā / (236.1) Par.?
ity uktavantaṃ taṃ dhīram agnidatto 'bhyabhāṣata // (236.2) Par.?
asti svāmikumārasya mantro me guruṇoditaḥ / (237.1) Par.?
tenārādhaya taṃ devaṃ senānyaṃ tārakāntakam // (237.2) Par.?
yasya janmārthibhir devaiḥ preṣitaḥ śatrupīḍitaiḥ / (238.1) Par.?
dagdho 'pi kāmaḥ saṃkalpajanmā śarveṇa nirmitaḥ // (238.2) Par.?
maheśvarād agnikuṇḍād agneḥ śaravaṇād api / (239.1) Par.?
kṛttikābhyaś ca śaṃsanti vicitraṃ yasya saṃbhavam // (239.2) Par.?
jātenaiva jagat kṛtsnaṃ duṣpradharṣeṇa tejasā / (240.1) Par.?
ānandya yena nihato durjayas tārakāsuraḥ // (240.2) Par.?
tan mantram imam ādatsva matta ity abhidhāya saḥ / (241.1) Par.?
agnidatto dadau tasmai mantraṃ taṃ guṇaśarmaṇe // (241.2) Par.?
tenārādhitavān skandaṃ guṇaśarmā sa bhūgṛhe / (242.1) Par.?
tayopacaryamāṇaḥ san sundaryā niyatavrataḥ // (242.2) Par.?
tataḥ pratyakṣatām etya sākṣād devaḥ sa ṣaṇmukhaḥ / (243.1) Par.?
tuṣṭo 'smi te varaṃ putra vṛṇīṣveti tam ādiśat // (243.2) Par.?
xxx // (244.1) Par.?
ākṣīṇakoṣo bhūtvā tvāṃ mahāsenaṃ vijitya ca / (245.1) Par.?
gatvāpratihataḥ putra pṛthvīrājyaṃ kariṣyasi // (245.2) Par.?
iti dattvādhikaṃ tasmai varaṃ skandas tirodadhe / (246.1) Par.?
samprāptākṣayakośaś ca guṇaśarmāpi so 'bhavat // (246.2) Par.?
ṛddhyā tataḥ svamahimocitayāgnidattaviprātmajām anudinādhikabaddhabhāvām / (247.1) Par.?
bhāvyarthasiddhim iva rūpavatīm upetāṃ tāṃ sundarīṃ sa sukṛtī vidhinopayeme // (247.2) Par.?
ākṣīṇakoṣanicayaprabhavaprabhāvāt sambhūtabhūrigajavājipadātisainyaḥ / (248.1) Par.?
dānaprasādamilitākhilapārthivānāṃ rundhan balair avanim ujjayinīṃ jagāma // (248.2) Par.?
prakhyāpya tasyāṃ tad aśokavatyāḥ prajāsv aśīlaṃ samare ca bhūpam / (249.1) Par.?
jitvā mahāsenam apāsya rājyāt pṛthvīpatitvaṃ sa samāsasāda // (249.2) Par.?
anyāś ca kanyāḥ pariṇīya rājñām abdhes taṭeṣv apy aparāṅmukhākṣaḥ / (250.1) Par.?
iṣṭān sa bhogān guṇaśarmasamrāṭ cirāya bhuṅkte sma sasundarīkaḥ // (250.2) Par.?
iti puruṣaviśeṣājñānato mūḍhabuddhiḥ sapadi vipadam āpa prāṅ mahāsenabhūpaḥ / (251.1) Par.?
iti ca sa guṇaśarmā dhairyam ekaṃ sahāyaṃ kṛtamatir avalambya prāptavān ṛddhim agryām // (251.2) Par.?
evaṃ kathāṃ svasacivasya mukhād udārāṃ sūryaprabho niśi niśamya sa vītabhīteḥ / (252.1) Par.?
vīro mahāsamarasāgaram uttitīrṣur utsāham abhyadhikam āpa śanaiś ca śiśye // (252.2) Par.?
Duration=1.3499040603638 secs.