Texts
Select a text:
Bibliography
Bibliography
Select a chapter:
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
(no revisions)
Show parallels Show headlines
Use dependency labeler
Chapter id: 17680
- Click on a sentence to show its analysis
- Keep the mouse pointer over a lemma to show its meanings.
tato 'laṃkāravatyā sa yukto vatseśvarātmajaḥ / (1.1) Par.?
naravāhanadatto 'tra navavadhvā pitur gṛhe // (1.2) Par.?
tacceṭikānāṃ divyena nṛtyagītena rañjitaḥ / (2.1) Par.?
āpānaṃ sevamānaś ca sacivaiḥ saha tasthivān // (2.2) Par.?
ekadā ca tamāgatya sā śvaśrūḥ kāñcanaprabhā / (3.1) Par.?
alaṃkāravatīmātā vihitātithyam abravīt // (3.2) Par.?
āgacchāsmadgṛhaṃ paśya tatsundarapuraṃ puram / (4.1) Par.?
ramasva tatropavaneṣv alaṃkāravatīyutaḥ // (4.2) Par.?
etac chrutvā tathety uktvā piturāvedya tadgirā / (5.1) Par.?
vasantakaṃ sahādāya vadhvā saha samantrikaḥ // (5.2) Par.?
śvaśrvā vidyāprabhāveṇa tayaiva sa vinirmitam / (6.1) Par.?
vimānavaramāruhya pratasthe vyomavartmanā // (6.2) Par.?
vimānasthaś ca gaganāt so 'dhastāt pravilokayan / (7.1) Par.?
sthalīparimitāṃ pṛthvīṃ samudrān parikhālaghūn // (7.2) Par.?
... / (8.1) Par.?
... // (8.2) Par.?
śvaśrūbhāryādibhiḥ sākaṃ kramātprāpa himācalam / (9.1) Par.?
nāditaṃ kiṃnarīgītaiḥ svarvadhūsaṃghasundaram // (9.2) Par.?
tatrāścaryāṇi subahūnyeṣa paśyannavāptavān / (10.1) Par.?
naravāhanadatto 'tha tatsundarapuraṃ yuvā // (10.2) Par.?
sauvarṇai ratnanicitaiḥ prāsādair himavatyapi / (11.1) Par.?
sumeruśikharabhrāntiṃ kurvadbhir upaśobhitam // (11.2) Par.?
vyomāvatīrṇaś cottīrya vimānāt praviveśa tat / (12.1) Par.?
sānāthyadarśanānnṛtyadiva lolair dhvajāṃśukaiḥ // (12.2) Par.?
praviśadrājadhānīṃ ca sa śvaśrvā kṛtamaṅgalaḥ / (13.1) Par.?
alaṃkāravatīyuktaḥ savayasyavasantakaḥ // (13.2) Par.?
tatra taṃ divasaṃ divyair bhogaiḥ śvaśrūprabhāvajaiḥ / (14.1) Par.?
uvāsa sukṛtī svarga iva śvaśuraveśmani // (14.2) Par.?
anyedyustaṃ ca sā śvaśrūr avocat kāñcanaprabhā / (15.1) Par.?
asti svayaṃbhūrbhagavānnagare 'sminnumāpatiḥ // (15.2) Par.?
sa dṛṣṭapūjito bhogaṃ mokṣaṃ caiva prayacchati / (16.1) Par.?
alaṃkāravatīpitrā tatrodyānaṃ kṛtaṃ mahat // (16.2) Par.?
tīrthaṃ gaṅgāsaraḥsaṃjñamanvarthaṃ cāvatāritam / (17.1) Par.?
taṃ tatrārcayituṃ devaṃ vihartuṃ cādya gacchata // (17.2) Par.?
evaṃ śvaśrvā tayoktastu śārvodyānaṃ sahānugaḥ / (18.1) Par.?
naravāhanadatto 'gādalaṃkāravatīsakhaḥ // (18.2) Par.?
tarubhiḥ kāñcanaskandhai ratnaśākhāmanoramaiḥ / (19.1) Par.?
muktāgucchācchakusumaiḥ kāntaṃ vidrumapallavaiḥ // (19.2) Par.?
tatra gaṅgāsaraḥsnātaḥ pūjitomāpatiś ca saḥ / (20.1) Par.?
babhrāma ratnasopānā vāpīḥ kāñcanapaṅkajāḥ // (20.2) Par.?
tāsāṃ tīreṣu hṛdyeṣu kalpavalligṛheṣu ca / (21.1) Par.?
sahālaṃkāravatyā sa vijahārānugānvitaḥ // (21.2) Par.?
divyair āpānasaṃgītaiḥ parihāsaiś ca peśalaiḥ / (22.1) Par.?
marubhūtyārjavakṛtai ramate sma ca teṣu saḥ // (22.2) Par.?
māsamātram uvāsaivaṃ krīḍannudyānabhūmiṣu / (23.1) Par.?
naravāhanadatto 'tra śvaśrūvidyāvibhūtibhiḥ // (23.2) Par.?
tato devocitair vastrair alaṃkāraiś ca pūjitaḥ / (24.1) Par.?
savadhūkaḥ sahāmātyaḥ kāñcanaprabhayā tayā // (24.2) Par.?
āyayau sa vimānena tenaiva saha sānugaḥ / (25.1) Par.?
kauśāmbīṃ sahito vadhvā pitrordattekṣaṇotsavaḥ // (25.2) Par.?
tatra vāsavadattāyā vatsarājasya cāgrataḥ / (26.1) Par.?
alaṃkāravatīm āha mātā sā kāñcanaprabhā // (26.2) Par.?
duḥkhaṃ sthāpyastvayā bhartā nerṣyākopena jātucit / (27.1) Par.?
tatpāpajo hi virahaḥ putri gāḍhānutāpakṛt // (27.2) Par.?
īrṣyāvatyā mayā pūrvaṃ duḥkhaṃ yat sthāpitaḥ patiḥ / (28.1) Par.?
tato 'dya paścāttāpena dahye tasmin gate vanam // (28.2) Par.?
ity uktvā tāṃ samāśliṣya bāṣpasaṃruddhanetrayā / (29.1) Par.?
kāñcanaprabhayā jagme khamutpatya nijaṃ puram // (29.2) Par.?
tatas tasmindine yāte prātaḥ kṛtvocitāḥ kriyāḥ / (30.1) Par.?
naravāhanadatte 'tra sthite svasacivānvite // (30.2) Par.?
alaṃkāravatīpārśvaṃ praviśyaiva vilāsinī / (31.1) Par.?
ekābravīd bhītabhītā devi strīṃ rakṣa rakṣa mām // (31.2) Par.?
eṣa hi brāhmaṇo hantumāgato māṃ bahiḥ sthitaḥ / (32.1) Par.?
etadbhayātpraviṣṭāhaṃ palāyya śaraṇaiṣiṇī // (32.2) Par.?
mā bhaiṣīrbrūhi vṛttāntaṃ ko 'yaṃ kiṃ tvāṃ jighāṃsati / (33.1) Par.?
iti pṛṣṭā ca sā vaktuṃ bhūya eva pracakrame // (33.2) Par.?
aśokamālā nāmāham asyām eva puri prabho / (34.1) Par.?
balasenābhidhānasya kṣatriyasyātmasaṃbhavā // (34.2) Par.?
sāhaṃ kanyā satī pūrvaṃ rūpalubdhena yācitā / (35.1) Par.?
haṭhaśarmābhidhānena vipreṇārthavatā pituḥ // (35.2) Par.?
nāhaṃ durākṛtiṃ ghoramukhamicchāmyamuṃ patim / (36.1) Par.?
dattā nāse gṛhe 'syeti pitaraṃ cāham abravam // (36.2) Par.?
tac chrutvāpy akarot tāvaddhaṭhaśarmā gṛhe pituḥ / (37.1) Par.?
prāyaṃ yāvadahaṃ dattā tenāsmai vadhabhīruṇā // (37.2) Par.?
tato vivāhyān icchantīm apy anaiṣīt sa māṃ dvijaḥ / (38.1) Par.?
ahaṃ gatā ca taṃ tyaktvaivānyaṃ kṣatriyaputrakam // (38.2) Par.?
so 'bhibhūto 'rthasaṃdarpād yat tena haṭhaśarmaṇā / (39.1) Par.?
taddvitīyo mayā kṣattrakumāro dhanavāñchritaḥ // (39.2) Par.?
tasya tenāgninā rātrau gatvaivoddīpitaṃ gṛham / (40.1) Par.?
tatastena vimuktāhaṃ tṛtīyaṃ kṣatriyaṃ gatā // (40.2) Par.?
tasyāpy ādīpitaṃ tena niśi veśma dvijanmanā / (41.1) Par.?
tatastenāpyahaṃ tyaktā samprāptā kāṃdiśīkatām // (41.2) Par.?
jambukādavikevātha bibhyatī hantukāmataḥ / (42.1) Par.?
haṭhaśarmadvijāt tasmāt padāt padam amuñcataḥ // (42.2) Par.?
ihaiva yuṣmadbhṛtyasya balino vīraśarmaṇaḥ / (43.1) Par.?
rājaputrasya dāsītvaṃ śaraṇyasyāham āśrayam // (43.2) Par.?
tadbuddhvā mayi nairāśyavidhuro virahāturaḥ / (44.1) Par.?
tvagasthiśeṣaḥ saṃvṛtto haṭhaśarmā nivāritaḥ // (44.2) Par.?
madrakṣārthaṃ pravṛttaśca bandhanāyeha tasya saḥ / (45.1) Par.?
rājaputro mayā devi vīraśarmā nivāritaḥ // (45.2) Par.?
adya māṃ nirgatāṃ daivāddṛṣṭvākṛṣṭakṛpāṇikaḥ / (46.1) Par.?
haṭhaśarmā sa hantuṃ māmito yāvat pradhāvitaḥ // (46.2) Par.?
tenāgatā palāyyeha pratīhāryā dayārdrayā / (47.1) Par.?
muktadvārā praviṣṭāhaṃ sa ca jāne sthito bahiḥ // (47.2) Par.?
ity uktavatyāṃ tasyāṃ ca haṭhaśarmāṇamātmanaḥ / (48.1) Par.?
naravāhanadattas tam agram ānāyayad dvijam // (48.2) Par.?
krodhādaśokamālāṃ tāṃ paśyantaṃ dīptayā dṛśā / (49.1) Par.?
vikṛtaṃ kṣurikāhastaṃ kopakampāṅgasaṃdhikam // (49.2) Par.?
uvāca cainaṃ kubrahmanstriyaṃ haṃsi dahasyapi / (50.1) Par.?
tadarthaṃ paraveśmāni kimarthaṃ pāpakāryasi // (50.2) Par.?
tac chrutvā sa dvijo 'vādīddharmadārā iyaṃ mama / (51.1) Par.?
tyaktvā māṃ cānyato yātā saheya tadahaṃ katham // (51.2) Par.?
ity ukte tena vignā sāśokamālā tadābravīt / (52.1) Par.?
bho lokapālā brūtaitatkiṃ na yuṣmāsu sākṣiṣu // (52.2) Par.?
anicchantī haṭhānnītā vivāhyāham ihāmunā / (53.1) Par.?
kiṃ tadā ca mayā noktaṃ nāsiṣye te gṛheṣviti // (53.2) Par.?
evam ukte tayā tatra divyā vāgevam abhyadhāt / (54.1) Par.?
yathaivāśokamāleyaṃ vakti satyaṃ tathaiva tat // (54.2) Par.?
na caiṣā mānuṣī tattvametadīyaṃ niśamyatām / (55.1) Par.?
astyaśokakaro nāma vīro vidyādhareśvaraḥ // (55.2) Par.?
tasyāputrasya caikeva daivādajani kanyakā / (56.1) Par.?
aśokamālā nāmnā sāvardhatāsya pitur gṛhe // (56.2) Par.?
yauvanasthā ca sā tena dīyamānānvayārthinā / (57.1) Par.?
na kaṃcid aicchad bhartāram atirūpābhimānataḥ // (57.2) Par.?
tena śāpamadātso 'syai nirbandhakupitaḥ pitā / (58.1) Par.?
mānuṣyaṃ vraja nāmātra bhavitā ca svam eva te // (58.2) Par.?
pariṇeṣyati cātra tvāṃ virūpo brāhmaṇo haṭhāt / (59.1) Par.?
taṃ tyaktvā tadbhayādbhartṝn krameṇa trīn upaiṣyasi // (59.2) Par.?
tato 'py upadrutā tena dāsītvenāśrayiṣyasi / (60.1) Par.?
rājaputraṃ balīyāṃsaṃ na caiva sa nivartsyati // (60.2) Par.?
dṛṣṭvā ca dhāvite tasmin hantukāme palāyitā / (61.1) Par.?
praviṣṭā rājabhavanaṃ śāpādasmādvimokṣyase // (61.2) Par.?
evaṃ yāśokamālā sā pitrā vidyādharī purā / (62.1) Par.?
śaptā tenaiva nāmnādya saiṣā jātātra mānuṣī // (62.2) Par.?
jātaś ca saiṣa śāpānto 'muṣyā gatvādhunā padam / (63.1) Par.?
vaidyādharaṃ svaṃ tatrasthā pravekṣyati nijāṃ tanum // (63.2) Par.?
tato 'bhirucitākhyena vidyādharamahībhujā / (64.1) Par.?
vṛtena bhartrā sahitā śāpaṃ saṃsmṛtya raṃsyate // (64.2) Par.?
ity uktvā virataṃ vācā divyayā sāpi tatkṣaṇam / (65.1) Par.?
aśokamālā sahasā gatajīvāpatadbhuvi // (65.2) Par.?
dṛṣṭvā ca tadalaṃkāravatī bāṣpāyitekṣaṇā / (66.1) Par.?
naravāhanadattaś ca tatpārśvasthau babhūvatuḥ // (66.2) Par.?
sa tu duḥkhajitāmarṣo rāgāndho vilapannapi / (67.1) Par.?
akasmāddhaṭhaśarmābhūddharṣotphullānano dvijaḥ // (67.2) Par.?
kimetaditi pṛṣṭaś ca sarvair vipro jagāda saḥ / (68.1) Par.?
mayā janma smṛtaṃ pūrvaṃ tac ca vacmi niśamyatām // (68.2) Par.?
himādrāvasti madanapuraṃ nāmottamaṃ puram / (69.1) Par.?
pralambabhuja ityasti tatra vidyādhareśvaraḥ // (69.2) Par.?
tasyodapadyata sthūlabhujākhyas tanayaḥ prabho / (70.1) Par.?
sa ca rājasuto bhavyo yauvanastho 'bhavatkramāt // (70.2) Par.?
tataḥ surabhivatsākhyo vidyādharapatiḥ svayam / (71.1) Par.?
sakanyo gṛhamāgatya pralambabhujam āha tam // (71.2) Par.?
iyaṃ surabhidattākhyā sutā tvatsūnave mayā / (72.1) Par.?
dattā sthūlabhujāyādya guṇavān sa vahatvimām // (72.2) Par.?
tac chrutvā pratipadyaiva samāhūya svasūnave / (73.1) Par.?
sa pralambabhujas tasmā etam arthaṃ nyavedayat // (73.2) Par.?
tataḥ sa taṃ sthūlabhujo rūpadarpātsuto 'bravīt / (74.1) Par.?
pariṇeṣye na tātaināṃ rūpeṇaiṣā hi madhyamā // (74.2) Par.?
kiṃ putrātyantarūpeṇa mānyā hyeṣā mahānvayā / (75.1) Par.?
pitrā dattā mayā cāttā tvatkṛte mānyathā kṛthāḥ // (75.2) Par.?
ity uktaś ca punastena pitrā sthūlabhujaḥ sa tat / (76.1) Par.?
nākarodyattatas taṃ sa śaśāpa kupitaḥ pitā // (76.2) Par.?
rūpāhaṃkāradoṣeṇa mānuṣye 'vatarāmunā / (77.1) Par.?
bhaviṣyasi ca tatra tvaṃ vikṛto vikaṭānanaḥ // (77.2) Par.?
bhāryāmaśokamālākhyāṃ prāpya śāpacyutāṃ haṭhāt / (78.1) Par.?
prāptāsi virahakleśam anicchantyā tayojjhitaḥ // (78.2) Par.?
tasyāścānyaprasaktāyāḥ kṛte duḥkhakṛśīkṛtaḥ / (79.1) Par.?
kariṣyasyagnidāhādi pātakaṃ rāgamohitaḥ // (79.2) Par.?
ity uktaśāpaṃ rudatī taṃ pralambabhujaṃ tadā / (80.1) Par.?
sādhvī surabhidattā sā pādalagnā vyajijñapat // (80.2) Par.?
dehi śāpaṃ mamāpyevaṃ samāstu gatirāvayoḥ / (81.1) Par.?
mā bhūnme bharturekasya kleśo madaparādhataḥ // (81.2) Par.?
evam uktavatīṃ tuṣṭaḥ sādhvīṃ tāṃ parisāntvayan / (82.1) Par.?
sa pralambabhujaḥ sūnorevaṃ śāpāntam abhyadhāt // (82.2) Par.?
yadaivāśokamālāyāḥ śāpamokṣo bhaviṣyati / (83.1) Par.?
tadaiva jātiṃ smṛtvāyaṃ śāpādasmādvimokṣyate // (83.2) Par.?
prāpya ca svatanuṃ śāpaṃ saṃsmarannirahaṃkṛtiḥ / (84.1) Par.?
acirāttvāṃ vivāhyeha tvadyukto bhavitā sukhī // (84.2) Par.?
ity uktā tena sā sādhvī kathaṃciddhṛtimādade / (85.1) Par.?
taṃ ca jānīta māṃ sthūlabhujaṃ śāpādiha cyutam // (85.2) Par.?
dṛṣṭaṃ mayā cāhaṃkāradoṣād duḥkham idaṃ mahat / (86.1) Par.?
puṃsām adṛṣṭe dṛṣṭe vā śreyo 'haṃkāriṇāṃ kutaḥ // (86.2) Par.?
kṣīṇo me sa ca śāpo 'dyety uktvā muktvā ca tāṃ tanum / (87.1) Par.?
haṭhaśarmā sa saṃpede vidyādharakumārakaḥ // (87.2) Par.?
aśokamālādehaṃ ca nītvā vidyāprabhāvataḥ / (88.1) Par.?
adṛśyam eva cikṣepa gaṅgāyāmānṛśaṃsyataḥ // (88.2) Par.?
vidyāprabhāvānītaiś ca tattoyair abhitaḥ kṣaṇāt / (89.1) Par.?
akṣālayadalaṃkāravatīvāsagṛhaṃ sa tat // (89.2) Par.?
naravāhanadattaṃ ca natvā taṃ bhāvinaṃ prabhum / (90.1) Par.?
svakāryasiddhaye prāyādutpatya sa nabhas tataḥ // (90.2) Par.?
vismiteṣv atha sarveṣu prasaṅgād atra gomukhaḥ / (91.1) Par.?
anaṅgaratisambaddhām imām akathayat kathām // (91.2) Par.?
asti śūrapuraṃ nāma yathārthaṃ nagaraṃ bhuvi / (92.1) Par.?
mahāvarāha ityāsīdrājā tatrātidurmadaḥ // (92.2) Par.?
gauryārādhanatas tasya devyāṃ padmaratau sutā / (93.1) Par.?
jajñe 'naṅgaratir nāma bhūpasyānanyasaṃtateḥ // (93.2) Par.?
kālena yauvanārūḍhā sā ca rūpābhimāninī / (94.1) Par.?
necchati sma patiṃ kaṃcidyācamāneṣu rājasu // (94.2) Par.?
yaḥ śūro rūpavānekaṃ vijñānaṃ vetti śobhanam / (95.1) Par.?
tasmai mayātmā dātavya ity uvāca tu niścayāt // (95.2) Par.?
atha tatrāyayurvīrāścatvāro dakṣiṇāpathāt / (96.1) Par.?
tatprepsavaḥ śrutodantās tadīpsitaguṇānvitāḥ // (96.2) Par.?
dvāḥsthair āveditāṃs tāṃś ca praviṣṭān pṛcchati sma saḥ / (97.1) Par.?
mahāvarāho nṛpatir anaṅgaratisaṃnidhau // (97.2) Par.?
nāma kiṃ kasya yuṣmākaṃ jātirvijñānam eva ca / (98.1) Par.?
etadrājavacaḥ śrutvā teṣvekastaṃ vyajijñapat // (98.2) Par.?
pañcapaṭṭikanāmāhaṃ śūdro vijñānamasti me / (99.1) Par.?
vayāmi pratyahaṃ pañca paṭṭikāyugalāni yat // (99.2) Par.?
tebhya ekaṃ prayacchāmi brāhmaṇāya dadāmi ca / (100.1) Par.?
dvitīyaṃ parameśāya tṛtīyaṃ ca vase svayam // (100.2) Par.?
caturthaṃ me bhavedbhāryā yadi tasyai dadāmi tat / (101.1) Par.?
śarīrayātrāṃ vikrīya pañcamena karomy aham // (101.2) Par.?
atha dvitīyo 'pyācakhyāvahaṃ bhāṣājñasaṃjñakaḥ / (102.1) Par.?
vaiśyo rutaṃ vijānāmi sarveṣāṃ mṛgapakṣiṇām // (102.2) Par.?
tatastṛtīyo 'py avadad ahaṃ khaḍgadharābhidhaḥ / (103.1) Par.?
kṣatriyaḥ khaḍgayuddhena jīye nānyena kenacit // (103.2) Par.?
caturthaścābravījjīvadattākhyo 'haṃ dvijottamaḥ / (104.1) Par.?
gaurīprasādavidyābhyāṃ jīvayāmi mṛtāṃ striyam // (104.2) Par.?
evam uktavatāṃ teṣāṃ śūdraviṭkṣatriyāstrayaḥ / (105.1) Par.?
rūpaṃ śauryaṃ balaṃ caiva śaśaṃsuḥ pṛthagātmanaḥ // (105.2) Par.?
brāhmaṇo rūpavarjaṃ tu balavīryaṃ śaśaṃsa saḥ / (106.1) Par.?
tato mahāvarāhaḥ svaṃ kṣattāramavadannṛpaḥ // (106.2) Par.?
nītvā viśramayaitāṃstvaṃ saṃprati svagṛhe 'khilān / (107.1) Par.?
tac chrutvā sa tathety uktvā kṣattā tānānayadgṛham // (107.2) Par.?
tato 'bravītsa rājā tām anaṅgaratim ātmajām / (108.1) Par.?
eṣāṃ caturṇāṃ vīrāṇāṃ putri ko 'bhimatastava // (108.2) Par.?
śrutvaitatpitaraṃ taṃ sā prāhānaṅgaratis tadā / (109.1) Par.?
caturṇām api tātaiṣāṃ na ko 'py abhimato mama // (109.2) Par.?
śūdraś ca vāyakaś caikaḥ kriyate tasya kiṃ guṇaiḥ / (110.1) Par.?
vaiśyo dvitīyaḥ pakṣyādirutair jñātaiś ca tasya kim // (110.2) Par.?
tābhyāṃ kathamahaṃ dadyāmātmānaṃ kṣatriyā satī / (111.1) Par.?
tṛtīyastulyavarṇo me bhavati kṣatriyo guṇī // (111.2) Par.?
kiṃtu sevopajīvī sa daridraḥ prāṇavikrayī / (112.1) Par.?
pṛthvīpatisutā bhūtvā kathaṃ syāṃ tasya gehinī // (112.2) Par.?
caturtho brāhmaṇo jīvadatto 'py abhimato na me / (113.1) Par.?
sa virūpo vikarmasthaḥ patito vedavarjitaḥ // (113.2) Par.?
sa te daṇḍayituṃ yuktaḥ kiṃ nu tasmai dadāsi mām / (114.1) Par.?
varṇāśramāṇāṃ dharmasya rājā tvaṃ tāta rakṣitā // (114.2) Par.?
khaḍgaśūrāc ca nṛpaterdharmaśūraḥ praśasyate / (115.1) Par.?
khaḍgaśūrasahasrāṇāṃ dharmaśūro bhavetpatiḥ // (115.2) Par.?
ityādyuktavatīm etāṃ sutām antaḥpuraṃ nijam / (116.1) Par.?
visṛjya ca samuttasthau snānādyarthaṃ sa bhūpatiḥ // (116.2) Par.?
dvitīye 'hni ca te vīrā gṛhātkṣatturvinirgatāḥ / (117.1) Par.?
babhramurnagare tatra catvaro 'pi sakautukāḥ // (117.2) Par.?
tāvac ca padmakavalo nāmātra vyālavāraṇaḥ / (118.1) Par.?
bhagnālāno janaṃ mathnañ śālāyā niragān madāt // (118.2) Par.?
so 'py adhāvac ca tān dṛṣṭvā vīrān hantuṃ mahāgajaḥ / (119.1) Par.?
te cāpi tasyābhimukhaṃ prādhāvann udyatāyudhāḥ // (119.2) Par.?
tataḥ khaḍgadharākhyo yastanmadhye kṣatriyaḥ sa tān / (120.1) Par.?
anyānnivārya trīn eko gajam abhyāpapāta tam // (120.2) Par.?
lulāva ca karaṃ tasya garjato 'graprasāritam / (121.1) Par.?
ekenāpi prahāreṇa bisakandāvahelayā // (121.2) Par.?
padamadhye ca nirgatya darśayitvā ca lāghavam / (122.1) Par.?
prahāraṃ pradadau pṛṣṭhe dvitīyaṃ tasya dantinaḥ // (122.2) Par.?
tṛtīyena ca cicheda tasya pādāvubhāvapi / (123.1) Par.?
tato muktāraṭir hastī papāta ca mamāra ca // (123.2) Par.?
taṃ dṛṣṭvā vikramaṃ tasya janaḥ sarvo visismiye / (124.1) Par.?
rājā mahāvarāhastadbuddhvā citrīyate sma ca // (124.2) Par.?
anyedyuḥ sa gajārūḍho mṛgayāyai nṛpo yayau / (125.1) Par.?
vīrāḥ khaḍgadharādyās te catvāro 'pi tam anvaguḥ // (125.2) Par.?
tatra vyāghramṛgakroḍān sasainye rājñi nighnati / (126.1) Par.?
adhāvan kupitāḥ siṃhāḥ śrutavāraṇabṛṃhitāḥ // (126.2) Par.?
abhyāpatantamekaṃ ca siṃhaṃ khaḍgadharo 'tha saḥ / (127.1) Par.?
ekena tīkṣṇanistriṃśaprahāreṇa dvidhākarot // (127.2) Par.?
dvitīyaṃ ca gṛhītvaiva caraṇe vāmapāṇinā / (128.1) Par.?
āsphoṭya bhūtale siṃhaṃ cakāra gatajīvitam // (128.2) Par.?
bhāṣājño jīvadattaś ca pañcapaṭṭika eva ca / (129.1) Par.?
ekaikaḥ siṃhamekaikaṃ tathaivāsphoṭayadbhuvi // (129.2) Par.?
evaṃ krameṇa te rājñaḥ paśyataḥ pādacāribhiḥ / (130.1) Par.?
līlayā bahavo vīraiḥ siṃhavyāghrādayo hatāḥ // (130.2) Par.?
tataḥ savismayastuṣṭaḥ kṛtākheṭaḥ sa bhūpatiḥ / (131.1) Par.?
viveśa svapuraṃ te 'pi vīrāḥ kṣatturgṛhaṃ yayuḥ // (131.2) Par.?
sa ca rājñā praviśyāntaḥpuraṃ śrānto 'pi tatkṣaṇam / (132.1) Par.?
tatraivānāyayāmāsa tāmanaṅgaratiṃ sutām // (132.2) Par.?
ākhyāya teṣāṃ vīrāṇāmekaikasya parākramam / (133.1) Par.?
ākheṭake yathādṛṣṭaṃ tām uvācātivismitām // (133.2) Par.?
pañcapaṭṭikabhāṣājñāv asavarṇāv ubhau yadi / (134.1) Par.?
vipro 'pi jīvadattaścedrūpahīno vikarmakṛt // (134.2) Par.?
tat kṣatriyasya doṣo 'sti tasya khaḍgadharasya kaḥ / (135.1) Par.?
supramāṇasurūpasya balavikramaśālinaḥ // (135.2) Par.?
yena hastī hatas tādṛg yaḥ pinaṣṭi ca bhūtale / (136.1) Par.?
gṛhītvā pādataḥ siṃhān khaḍgenānyān nihanti ca // (136.2) Par.?
daridraḥ sevakaśceti doṣastasyocyate yadi / (137.1) Par.?
ahaṃ taṃ sevyamanyeṣāṃ kariṣyāmīśvaraṃ kṣaṇāt // (137.2) Par.?
tattaṃ vṛṇīṣva bhartāraṃ yadi te putri rocate / (138.1) Par.?
ity uktā tena sānaṅgaratiḥ pitrā jagāda tam // (138.2) Par.?
tarhyānīteṣu sarveṣu teṣu vīreṣviha tvayā / (139.1) Par.?
gaṇakaḥ pṛcchyatāṃ tāvat paśyāmaḥ kiṃ bravīti saḥ // (139.2) Par.?
evaṃ tayoktaḥ sa nṛpo vīrānānāyya tatra tān / (140.1) Par.?
tatsaṃnidhau sānurodhaḥ papraccha gaṇakaṃ svayam // (140.2) Par.?
paśyānaṅgarater eṣāṃ madhyātkena samaṃ mithaḥ / (141.1) Par.?
astyānukūlyaṃ lagnaś ca bhavettasyāḥ kadā śubhaḥ // (141.2) Par.?
tac chrutvā pṛṣṭanakṣatras teṣāṃ sa gaṇakottamaḥ / (142.1) Par.?
gaṇayitvā ciraṃ kālaṃ rājānaṃ tam abhāṣata // (142.2) Par.?
na cetkupyasi me deva sphuṭaṃ vijñāpayāmi tat / (143.1) Par.?
asti tvadduhitur naiṣām ekenāpy anukūlatā // (143.2) Par.?
na cehāsti vivāho 'syā eṣā śāpacyutātra yat / (144.1) Par.?
vidyādharī sa śāpo 'syāstribhir māsair nivartsyati // (144.2) Par.?
tasmānmāsatrayaṃ tāvat pratīkṣantāmamī iha / (145.1) Par.?
naiṣāṃ svalokaṃ yātā cettata etadbhaviṣyati // (145.2) Par.?
etanmauhūrtikasyāsya vacaḥ sarve 'pi tatra te / (146.1) Par.?
śraddadhus tatra caivāsanvīrā māsatrayāvadhi // (146.2) Par.?
gate māsatraye rājā tān vīrān gaṇakaṃ ca tam / (147.1) Par.?
svāgram ānāyayāmāsa tām anaṅgaratiṃ ca saḥ // (147.2) Par.?
dṛṣṭvā cādhikasaundaryāmakasmāttaṃ sutāṃ nṛpaḥ / (148.1) Par.?
jaharṣa gaṇakastāṃ tu prāptakālām amanyata // (148.2) Par.?
idānīṃ brūhi yadyuktaṃ te hi māsāstrayo gatāḥ / (149.1) Par.?
iti yāvac ca taṃ rājā gaṇakaṃ pṛcchati sma saḥ // (149.2) Par.?
tāvajjātiṃ nijāṃ smṛtvā sānaṅgaratir ānanam / (150.1) Par.?
ācchādya svottarīyeṇa mānuṣīṃ tāṃ tanuṃ jahau // (150.2) Par.?
evameṣā sthitā kiṃ svid iti rājñā svayaṃ mukham / (151.1) Par.?
yāvad udghāṭyate tasyās tāvat sā dadṛśe mṛtā // (151.2) Par.?
vyāvṛttanetrabhramarā vivarṇavadanāmbujā / (152.1) Par.?
haṃsamañjusvanonmuktā padminīva himāhatā // (152.2) Par.?
tataḥ sa sadyas tacchokavajrapātāhato bhuvi / (153.1) Par.?
bhūbhṛtpapāta niśceṣṭaḥ svapakṣachedamūrchitaḥ // (153.2) Par.?
rājñī padmaratiḥ sāpi vyāmohapatitā yayau / (154.1) Par.?
bhraṣṭābharaṇapuṣpā kṣmāmibhabhagneva mañjarī // (154.2) Par.?
muktākrande parijane teṣu vīreṣu duḥkhiṣu / (155.1) Par.?
labdhasaṃjñaḥ kṣaṇādrājā jīvadattam uvāca tam // (155.2) Par.?
nātraiṣāṃ śaktir anyeṣām adhunāvasaro 'stu te / (156.1) Par.?
pratijñātaṃ tvayā nārīṃ jīvayāmi mṛtāmiti // (156.2) Par.?
yadi vidyābalaṃ te 'sti tajjīvaya sutāṃ mama / (157.1) Par.?
dāsyāmi tubhyam evaitāṃ viprāya prāptajīvitām // (157.2) Par.?
iti rājño vacaḥ śrutvā jīvadatto 'bhimantritaiḥ / (158.1) Par.?
abhyukṣya toyais tāṃ rājaputrīm āryām imāṃ jagau // (158.2) Par.?
aṭṭāṭṭahāsahasite karaṅkamālākule durāloke / (159.1) Par.?
cāmuṇḍe vikarāle sāhāyyaṃ me kuru tvaritam // (159.2) Par.?
evaṃ tena kṛte yatne jīvadattena sā yadā / (160.1) Par.?
bālā na jīvitaṃ prāpa viṣaṇṇaḥ so 'vadattadā // (160.2) Par.?
dattāpi vindhyavāsinyā vidyā me niṣphalā gatā / (161.1) Par.?
tadetenopahāsyena kiṃ kāryaṃ jīvitena me // (161.2) Par.?
ity uktvā jīvadattaḥ svaṃ śiraśchettuṃ mahāsinā / (162.1) Par.?
yāvat pravartate tāvadudagādbhāratī divaḥ // (162.2) Par.?
bho jīvadatta mā kārṣīḥ sāhasaṃ śṛṇu saṃprati / (163.1) Par.?
eṣānaṅgaprabhā nāma sadvidyādharakanyakā // (163.2) Par.?
pitroḥ śāpena mānuṣyamiyantaṃ kālamāgatā / (164.1) Par.?
tyaktvādyaitāṃ tanuṃ yātā svalokaṃ svatanuṃ śritā // (164.2) Par.?
tadvindhyavāsinīm eva gatvārādhaya tāṃ punaḥ / (165.1) Par.?
tatprasādādimāṃ prāpsyasy api vidyādharīṃ satīm // (165.2) Par.?
na caiṣā divyabhogasthā śocyā rājño na cāpi te / (166.1) Par.?
ity udīrya yathātattvaṃ divyā vāgvirarāma sā // (166.2) Par.?
tataḥ sutāyāḥ saṃskāraṃ kṛtvā rājā jahau śucam / (167.1) Par.?
sadāro 'pi yayuste 'nye trayo vīrā yathāgatam // (167.2) Par.?
jīvadattastu jātāstho gatvā tāṃ vindhyavāsinīm / (168.1) Par.?
tapasārādhayāmāsa svapne sāpy ādideśa tam // (168.2) Par.?
tuṣṭā tavāhamuttiṣṭha śṛṇu cedaṃ bravīmi te / (169.1) Par.?
asti vīrapuraṃ nāma nagaraṃ tuhinācale // (169.2) Par.?
vidyādharādhirājo 'sti samaro nāma tatra ca / (170.1) Par.?
tasyānaṅgavatīdevyāṃ sutānaṅgaprabhājani // (170.2) Par.?
sā rūpayauvanotsekā naicchatkaṃcitpatiṃ yadā / (171.1) Par.?
tadātidurgrahakruddhau pitarau śapataḥ sma tām // (171.2) Par.?
mānuṣyaṃ vraja tatrāpi na bhartṛsukhamāpsyasi / (172.1) Par.?
kanyeva ṣoḍaśābdā tāṃ tyaktvā tanumihaiṣyasi // (172.2) Par.?
martyo virūpo bhāvī ca khaḍgasiddho 'tha te patiḥ / (173.1) Par.?
munikanyābhilāṣeṇa śāpānmartyatvamāgataḥ // (173.2) Par.?
anicchantīm api tvāṃ ca martyalokaṃ sa neṣyati / (174.1) Par.?
tvayā tasya viyogo 'tra bhaviṣyatyanyanītayā // (174.2) Par.?
pūrvajanmani tenāṣṭau hṛtā hi parayoṣitaḥ / (175.1) Par.?
tenāṣṭajanmabhogārhaṃ duḥkhaṃ so 'nubhaviṣyati // (175.2) Par.?
tvaṃ cātra janmany ekasminn aṣṭānām iva janmanām / (176.1) Par.?
duḥkhaṃ prāpsyasi vidyānāṃ bhraṃśena manujīkṛtā // (176.2) Par.?
sarvasyaiva hi pāpiṣṭhasaṃparkaḥ pāpabhāgadaḥ / (177.1) Par.?
samapāpaḥ punaḥ strīṇāṃ bhartrā pāpena saṃgamaḥ // (177.2) Par.?
naṣṭasmṛtiḥ patīṃś cātra bahūn prāpsyasi mānuṣān / (178.1) Par.?
tvayocitavaradveṣadurgraho vihito yataḥ // (178.2) Par.?
yo 'yācata samānastvāṃ dyucaro madanaprabhaḥ / (179.1) Par.?
bhūtvā sa mānuṣo bhūbhṛdante bhāvī patistava // (179.2) Par.?
tatastvaṃ śāpanirmuktā svalokaṃ punarāgatā / (180.1) Par.?
tam eva dyucarībhūtaṃ samprāpsyasy ucitaṃ patim // (180.2) Par.?
tadevaṃ pitṛśaptā sā bhūtvānaṅgaratiḥ kṣitau / (181.1) Par.?
prāptādya pitrornikaṭaṃ jātānaṅgaprabhā punaḥ // (181.2) Par.?
ato vīrapuraṃ gatvā jitvā tatpitaraṃ raṇe / (182.1) Par.?
jānantam api kaulīnarakṣitaṃ tāmavāpnuhi // (182.2) Par.?
imaṃ gṛhāṇa khaḍgaṃ ca yena hastagatena te / (183.1) Par.?
gatir bhaviṣyaty ākāśe kiṃ cājeyo bhaviṣyasi // (183.2) Par.?
ity uktvārpitakhaḍgā sā tasya devī tirodadhe / (184.1) Par.?
sa ca prabubudhe divyaṃ khaḍgaṃ haste dadarśa ca // (184.2) Par.?
athotthāya prahṛṣṭātmā jīvadatto natāmbikaḥ / (185.1) Par.?
tatprasādāmṛtāpyāyaśāntāśeṣatapaḥklamaḥ // (185.2) Par.?
khaḍgahastaḥ kham utpatya paribhramya himālayam / (186.1) Par.?
prāpa vīrapurasthaṃ taṃ samaraṃ dyucareśvaram // (186.2) Par.?
tena yuddhajitenātra pradattāṃ pariṇīya saḥ / (187.1) Par.?
tām anaṅgaprabhāṃ bheje divyāṃ saṃbhogasaṃpadam // (187.2) Par.?
kaṃcitkālaṃ sthitaścātra śvaśuraṃ samaraṃ sa tam / (188.1) Par.?
jīvadatto jagādaivaṃ tāṃ cānaṅgaprabhāṃ priyām // (188.2) Par.?
manuṣyalokaṃ gacchāvastaṃ pratyutkaṇṭhito 'smi yat / (189.1) Par.?
prāṇināṃ hi nikṛṣṭāpi janmabhūmiḥ parā priyā // (189.2) Par.?
etac chrutvā vacas tasya śvaśuraḥ so 'nvamanyata / (190.1) Par.?
sā tv anaṅgaprabhā kṛcchrādanumene vijānatī // (190.2) Par.?
athāṅkopāttayā sākam anaṅgaprabhayā tayā / (191.1) Par.?
jīvadattaḥ sa nabhasā martyalokamavātarat // (191.2) Par.?
dṛṣṭvātra ramyamekaṃ ca parvataṃ sā jagāda tam / (192.1) Par.?
śrāntānaṅgaprabhā kṣipramiha viśramyatāmiti // (192.2) Par.?
tatas tatheti tatraiva so 'vatīrya tayā saha / (193.1) Par.?
cakārāhārapānādi tattadvidyāprabhāvataḥ // (193.2) Par.?
tato 'naṅgaprabhāṃ jīvadatto 'sau vidhicoditaḥ / (194.1) Par.?
tām uvāca priye kiṃcinmadhuraṃ gīyatāṃ tvayā // (194.2) Par.?
tac chrutvā gātumārebhe sā bhaktyā dhūrjaṭeḥ stutim / (195.1) Par.?
tena tadgītaśabdena so 'tha nidrāmagāddvijaḥ // (195.2) Par.?
tāvadākheṭakaśrānto nirjharāmbho'bhilāṣukaḥ / (196.1) Par.?
rājā harivaro nāma pathā tena kilāyayau // (196.2) Par.?
sa tena gītaśabdena śrutena hariṇo yathā / (197.1) Par.?
ākṛṣṭo 'bhyāpatattatra rathamunmucya kevalaḥ // (197.2) Par.?
śakunaiḥ pūrvamākhyātaśubho 'paśyatsa bhūpatiḥ / (198.1) Par.?
tām anaṅgaprabhāṃ satyāmanaṅgasya prabhāmiva // (198.2) Par.?
tadā tadgītarūpābhyāṃ nītaṃ tasya vihastatām / (199.1) Par.?
nirbibheda yathākāmaṃ hṛdayaṃ madanaḥ śaraiḥ // (199.2) Par.?
sāpi taṃ vīkṣya sahasā subhagaṃ puṣpadhanvanaḥ / (200.1) Par.?
patitā gocare 'naṅgaprabhā kṣaṇamacintayat // (200.2) Par.?
ko 'yaṃ kim ayam unmuktapuṣpacāpo manobhavaḥ / (201.1) Par.?
kiṃ mūrto gītatuṣṭasya śarvasyānugraho mayi // (201.2) Par.?
iti saṃcintya papraccha sā taṃ madanamohitā / (202.1) Par.?
kastvaṃ kathaṃ vanaṃ cedamāgato 'syucyatāmiti // (202.2) Par.?
tato yathāgato yaḥ sa sarvaṃ tasyai śaśaṃsa tat / (203.1) Par.?
sa rājā tāmathāpṛcchatkā tvaṃ sundari śaṃsa me // (203.2) Par.?
yaś ca suptasthito 'trāyam eṣa kaḥ kamalānane / (204.1) Par.?
iti taṃ pṛṣṭavantaṃ ca saṃkṣepeṇa jagāda sā // (204.2) Par.?
ahaṃ vidyādharī khaḍgasiddhaś caiṣaḥ patir mama / (205.1) Par.?
dṛṣṭamātre ca jātāsmi sānurāgādhunā tvayi // (205.2) Par.?
tadehi tāvad gacchāvas tvadīyaṃ nagaraṃ drutam / (206.1) Par.?
tāvat prabudhyate nāyaṃ tatra vakṣyāmi vistarāt // (206.2) Par.?
śrutvaitattadvaco rājā pratipadya tatheti saḥ / (207.1) Par.?
trailokyarājyasaṃprāptiharṣaṃ harivaro dadhe // (207.2) Par.?
nṛpamaṅke gṛhītvemaṃ gacchāmyutpatya khaṃ javāt / (208.1) Par.?
ityanaṅgaprabhā sāntaḥ satvarā samacintayat // (208.2) Par.?
tāvac ca bhraṣṭavidyābhūd bhartṛdroheṇa tena sā / (209.1) Par.?
smarantī pitṛśāpaṃ ca viṣādaṃ sahasā yayau // (209.2) Par.?
taddṛṣṭvā kāraṇaṃ pṛṣṭvā sa rājā tām abhāṣata / (210.1) Par.?
na viṣādasya kālo 'yaṃ prabudhyetaiṣa te patiḥ // (210.2) Par.?
daivāyattaṃ ca vastvetacchocituṃ nārhasi priye / (211.1) Par.?
ko hi svaśirasaś chāyāṃ vidheścollaṅghayedgatim // (211.2) Par.?
tadehi yāma ity uktvā tāṃ sa śraddhitatadgiram / (212.1) Par.?
aṅke harivaraś cakre rājānaṅgaprabhāṃ drutam // (212.2) Par.?
tato nidhānaṃ labdhveva tuṣṭo gatvā javāttataḥ / (213.1) Par.?
rājāruroha svarathaṃ sa bhṛtyair abhinanditaḥ // (213.2) Par.?
tena svanagaraṃ prāpa sa manaḥśīghragāminā / (214.1) Par.?
rathena ramaṇīyuktaḥ prajānāṃ dattakautukaḥ // (214.2) Par.?
svanāmalāñchane tasminso 'naṅgaprabhayā tayā / (215.1) Par.?
saha divyasukhastasthau tato harivaro nṛpaḥ // (215.2) Par.?
sāpy anaṅgaprabhā tatraivāsīttadanurāgiṇī / (216.1) Par.?
vismṛtya svaṃ prabhāvaṃ taṃ sarvaṃ śāpavimohitā // (216.2) Par.?
atrāntare sa tatrādrau jīvadatto na kevalam / (217.1) Par.?
prabuddho naikṣatānaṅgaprabhāṃ yāvat svam apy asim // (217.2) Par.?
kva sānaṅgaprabhā kaṣṭaṃ kva sa khaḍgo 'pi kiṃ nu tam / (218.1) Par.?
hṛtvā gatā sā kiṃ vā tau nītau dvāvapi kenacit // (218.2) Par.?
ity udbhrānto bahūn kurvan vitarkān sa dinatrayam / (219.1) Par.?
giriṃ taṃ vicinoti sma dahyamānaḥ smarāgninā // (219.2) Par.?
tato 'vatīrya cinvāno vanāni divasāndaśa / (220.1) Par.?
sa babhrāma na cāpaśyat tasyāḥ pādam api kvacit // (220.2) Par.?
hā durjanavidhe kṛcchrātsā dattāpi kathaṃ tvayā / (221.1) Par.?
khaḍgasiddhyā saha hṛtā priyānaṅgaprabhā mama // (221.2) Par.?
ityākrandannirāhāro bhramann ekam avāptavān / (222.1) Par.?
grāmaṃ tatra viveśaikamāḍhyaṃ dvijagṛhaṃ ca saḥ // (222.2) Par.?
gṛhiṇī tatra subhagā suvastrā copaveśya tam / (223.1) Par.?
āsane priyadattākhyā svaceṭīḥ śīghram ādiśat // (223.2) Par.?
tvaritaṃ jīvadattasya pādau kṣālayatāsya hi / (224.1) Par.?
nirāhārasya virahāddinamadya trayodaśam // (224.2) Par.?
tac chrutvā vismito jīvadatto 'ntarvimamarśa saḥ / (225.1) Par.?
ihānaṅgaprabhā prāptā kiṃ kimeṣātha yoginī // (225.2) Par.?
iti dhyāyan dhautapādo bhuktataddattabhojanaḥ / (226.1) Par.?
praṇataḥ priyadattāṃ tāmatyārtyā pṛcchati sma saḥ // (226.2) Par.?
ekaṃ brūhi kathaṃ vetsi madvṛttāntam anindite / (227.1) Par.?
dvitīyaṃ cāpi kathaya priyākhaḍgau kva me gatau // (227.2) Par.?
tac chrutvā tamavocatsā priyadattā pativratā / (228.1) Par.?
bharturanyo na me citte svapne 'pi kurute padam // (228.2) Par.?
putrabhrātṛsamān anyān paśyāmi puruṣān aham / (229.1) Par.?
na ca me 'narcito yāti kadācid atithir gṛhāt // (229.2) Par.?
tatprabhāveṇa jānāmi bhūtaṃ bhavyaṃ ca bhāvi ca / (230.1) Par.?
sā cānaṅgaprabhā nītā rājñā harivareṇa te // (230.2) Par.?
supte tvayi vidher yogāt tanmārgāgāminā tadā / (231.1) Par.?
gītākṛṣṭopayātena svanāmapuravāsinā // (231.2) Par.?
sā ca śaktyā na te prāptuṃ sa hi rājā mahābalaḥ / (232.1) Par.?
sā punastam api tyaktvā kulaṭānyatra yāsyati // (232.2) Par.?
khaḍgaṃ ca devī prādātte tatprāptyai tadvidhāya saḥ / (233.1) Par.?
tasyāṃ hṛtāyāṃ divyatvāddevyā evāntikaṃ gataḥ // (233.2) Par.?
kiṃca devyaiva te 'naṅgaprabhāśāpopavarṇane / (234.1) Par.?
svapne bhāvi yadādiṣṭaṃ tatkathaṃ vismṛtaṃ tava // (234.2) Par.?
tadeṣa bhavitavye 'rthe vyāmohas te vṛthaiva kaḥ / (235.1) Par.?
pāpānubandhaṃ muñcainaṃ bhūyo bhūyo 'tiduḥkhadam // (235.2) Par.?
kiṃ vādhunā tava tayā pāpayānyānuraktayā / (236.1) Par.?
mānuṣībhūtayā bhrātastvaddrohabhraṣṭavidyayā // (236.2) Par.?
ity uktaḥ sa tayā sādhvyā tyaktānaṅgaprabhāspṛhaḥ / (237.1) Par.?
taccāpalaviraktātmā jīvadatto jagāda tām // (237.2) Par.?
śāntastvadvacasā mohaḥ satyenāmbāmunā mama / (238.1) Par.?
kāmaṃ na śreyase kasya saṃgamaḥ paṇyakarmabhiḥ // (238.2) Par.?
pūrvapāpavaśādetadduḥkhamāpatitaṃ mama / (239.1) Par.?
tatkṣālanāya yāsyāmi tīrthānyujjhitamatsaraḥ // (239.2) Par.?
ko me 'naṅgaprabhāhetor vaireṇārthaḥ paraiḥ saha / (240.1) Par.?
jitakrodhena sarvaṃ hi jagadetadvijīyate // (240.2) Par.?
iti yāvat sa vaktyatra tāvattasyāḥ patirgṛhe / (241.1) Par.?
āyayau priyadattāyā dhārmiko 'tithivatsalaḥ // (241.2) Par.?
kṛtātithyena tenāpi tyājito duḥkhamatra saḥ / (242.1) Par.?
viśramya tīrthayātrāyai prāyādāpṛcchya tāvubhau // (242.2) Par.?
tataḥ krameṇa sarvāṇi pṛthvyāṃ tīrthāni so 'bhramat / (243.1) Par.?
visoḍhānekakāntārakaṣṭo mūlaphalāśanaḥ // (243.2) Par.?
bhrāntatīrthaś ca tām eva sa yayau vindhyavāsinīm / (244.1) Par.?
tatra tepe tapastīvraṃ nirāhāraḥ kuśāstare // (244.2) Par.?
tapastuṣṭā ca sā sākṣāduvācaivaṃ tamambikā / (245.1) Par.?
uttiṣṭha putra yūyaṃ hi catvāro māmakā gaṇāḥ // (245.2) Par.?
pañcamūlacaturvaktramahodaramukhās trayaḥ / (246.1) Par.?
tvaṃ caturthaś ca vikaṭavadanākhyaḥ kramottamaḥ // (246.2) Par.?
te yūyaṃ jātu gaṅgāyā vihartuṃ pulinaṃ gatāḥ / (247.1) Par.?
tatra snāntī ca yuṣmābhir dṛṣṭaikā munikanyakā // (247.2) Par.?
cāpalekheti kapilajaṭākhyasya muneḥ sutā / (248.1) Par.?
prārthyate sma ca sarvaiḥ sā bhavadbhir madanāturaiḥ // (248.2) Par.?
kanyāhamapayāteti tayokte te trayo 'pare / (249.1) Par.?
tūṣṇīmāsaṃstvayā sā tu haṭhād bāhāv agṛhyata // (249.2) Par.?
krandati sma ca sā tāta tāta trāyasva māmiti / (250.1) Par.?
tac chrutvā nikaṭastho 'tra sa kruddho munirāgamat // (250.2) Par.?
taṃ dṛṣṭvā sā tvayā muktā tato yuṣmāñ śaśāpa saḥ / (251.1) Par.?
manuṣyayoniṃ pāpiṣṭhāḥ sarve yāteti tatkṣaṇāt // (251.2) Par.?
prārthitaḥ so 'tha śāpāntam evaṃ vo munirabhyadhāt / (252.1) Par.?
yadānaṅgaprabhā rājasutā yuṣmābhir arthitā // (252.2) Par.?
gatā vaidyādharaṃ lokaṃ mokṣyāścāmī tadā trayaḥ / (253.1) Par.?
tvaṃ tu vidyādharībhūtāṃ prāpyaitāṃ hārayiṣyasi // (253.2) Par.?
tataḥ prāptāsi vikaṭavadana vyasanaṃ mahat / (254.1) Par.?
cirāc ca devīm ārādhya śāpād asmād vimokṣyase // (254.2) Par.?
tvayāsyāś cāpalekhāyā hastasparśo yataḥ kṛtaḥ / (255.1) Par.?
paradārāpahārotthaṃ pāpamasti ca te bahu // (255.2) Par.?
iti ye madgaṇā yūyaṃ śaptāstena maharṣiṇā / (256.1) Par.?
te 'tha jātāḥ stha catvāraḥ pravīrā dakṣiṇāpathe // (256.2) Par.?
pañcapaṭṭikabhāṣājñau yau tau khaḍgadharaś ca yaḥ / (257.1) Par.?
sakhāyas te trayastvaṃ ca caturtho jīvadattakaḥ // (257.2) Par.?
te ca trayo 'naṅgaratau prayātāyāṃ nijaṃ padam / (258.1) Par.?
ihāgatyaiva nirmuktā matprasādena śāpataḥ // (258.2) Par.?
tvayā cārādhitāsmyadya jātaḥ śāpakṣayaś ca te / (259.1) Par.?
tadāgneyīṃ gṛhītvemāṃ dhāraṇāṃ svatanuṃ tyaja // (259.2) Par.?
aṣṭajanmopabhogyaṃ ca pātakaṃ tatsakṛddaha / (260.1) Par.?
ity uktvā dhāraṇāṃ dattvā devī tasya tirodadhe // (260.2) Par.?
sa martyadehaṃ pāpaṃ ca dagdhvā dhāraṇayā tayā / (261.1) Par.?
jīvadattaś cirāc chāpamukto jajñe gaṇottamaḥ // (261.2) Par.?
devānām apy aho yena pāpena kleśa īdṛśaḥ / (262.1) Par.?
parastrīsaṃgamotthena hānyeṣāṃ tena kā gatiḥ // (262.2) Par.?
tāvac ca tatra sānaṅgaprabhā harivare pure / (263.1) Par.?
rājño harivarasyāntaḥpurāṇāṃ prāpa mukhyatām // (263.2) Par.?
sa ca rājā tadekāgramanāstasthau divāniśam / (264.1) Par.?
svamantriṇi sumantrākhye nyastarājyamahābharaḥ // (264.2) Par.?
ekadā tasya rājñaś ca nikaṭaṃ madhyadeśataḥ / (265.1) Par.?
āgāllabdhavaro nāma nāṭyācāryo 'tra nūtanaḥ // (265.2) Par.?
sa dṛṣṭakauśalastena bhūbhṛtā vādyanāṭyayoḥ / (266.1) Par.?
saṃmānyāntaḥpurastrīṇāṃ nāṭyācāryo vyadhīyata // (266.2) Par.?
tenānaṅgaprabhā nṛtte prakarṣaṃ prāpitā tathā / (267.1) Par.?
nṛtyanty api sapatnīnāṃ spṛhaṇīyābhavad yathā // (267.2) Par.?
sahavāsāc ca tasyātha nṛttaśikṣārasādapi / (268.1) Par.?
nāṭyācāryasya sānaṅgaprabhābhūd anurāgiṇī // (268.2) Par.?
tasyāś ca rūpanṛttābhyāmākṛṣṭaḥ sa śanair aho / (269.1) Par.?
nāṭyācāryo 'pi kāmena kim apy anyadanṛtyata // (269.2) Par.?
vijane caikadānaṅgaprabhā sā nāṭyaveśmani / (270.1) Par.?
prasahya nāṭyācāryaṃ tam upāgād ratalālasā // (270.2) Par.?
suratānte ca sātyantasānurāgā jagāda tam / (271.1) Par.?
tvayā vinākṛtā nāhaṃ sthātuṃ śakṣyāmy api kṣaṇam // (271.2) Par.?
rājā harivaraścaitad buddhvā naiva kṣamiṣyate / (272.1) Par.?
tadehyanyatra gacchāvo yatra rājā na budhyate // (272.2) Par.?
asti hemahayoṣṭrādi dhanaṃ tava ca bhūbhṛtā / (273.1) Par.?
nāṭyatuṣṭena yaddattam asti cābharaṇaṃ mama // (273.2) Par.?
tat tatra tvaritaṃ yāmaḥ sthāsyāmo yatra nirbhayāḥ / (274.1) Par.?
etat sa tadvaco hṛṣṭo nāṭyācāryo 'nvamanyata // (274.2) Par.?
tataḥ puruṣaveṣaṃ sā kṛtvānaṅgaprabhā yayau / (275.1) Par.?
nāṭyācāryagṛhaṃ ceṭyā saha susnigdhayaikayā // (275.2) Par.?
tatas tadaiva tenoṣṭrapṛṣṭhārpitadhanārthinā / (276.1) Par.?
sākaṃ sā turagārūḍhā prāyānnāṭyopadeśinā // (276.2) Par.?
sādau vaidyādharīṃ lakṣmīṃ tyaktvā rājaśriyaṃ punaḥ / (277.1) Par.?
śiśriye cāraṇarddhiṃ sā dhik strīṇāṃ capalaṃ manaḥ // (277.2) Par.?
gatvā ca nāṭyācāryeṇa tenānaṅgaprabhā saha / (278.1) Par.?
dūraṃ sā nagaraṃ prāpa viyogapurasaṃjñakam // (278.2) Par.?
tatra tatsahitā tasthau sukhaṃ sā so 'pi labdhayā / (279.1) Par.?
tayā labdhavarākhyāṃ svāṃ satyāṃ mene naṭāgraṇīḥ // (279.2) Par.?
tāvac ca tāṃ gatāṃ kvāpi buddhvānaṅgaprabhāṃ priyām / (280.1) Par.?
rājā harivaraḥ so 'bhūddehatyāgonmukhaḥ śucā // (280.2) Par.?
tataḥ sumantro mantrī tam uvācāśvāsayannṛpam / (281.1) Par.?
deva kiṃ yanna vetsi tvaṃ paryālocaya tatsvayam // (281.2) Par.?
khaḍgavidyādharaṃ tyaktvā patiṃ tvāṃ dṛṣṭam eva yā / (282.1) Par.?
upāśritā kathaṃ tasyāḥ sthairyaṃ syāttvayy api prabho // (282.2) Par.?
laghuṃ kaṃcidgṛhītvā sā gatā sadvastuniḥspṛhā / (283.1) Par.?
tṛṇaratnaśalākeva tṛṇadṛṣṭyanurāgataḥ // (283.2) Par.?
nāṭyācāryeṇa sā nūnaṃ nītā sa hi na dṛśyate / (284.1) Par.?
saṃgītakagṛhe prātastau sthitāviti ca śrutam // (284.2) Par.?
taddeva vada kastasyāṃ jānato 'pi tavāgrahaḥ / (285.1) Par.?
vilāsinī hi sarvasya saṃdhyeva kṣaṇarāgiṇī // (285.2) Par.?
ity ukto mantriṇā so 'tha vicārapatito nṛpaḥ / (286.1) Par.?
acintayadaho satyamuktaṃ me sudhiyāmunā // (286.2) Par.?
paryantavirasā kaṣṭā pratikṣaṇavivartinī / (287.1) Par.?
bhavasthitir ivānityasaṃbandhā hi vilāsinī // (287.2) Par.?
patitaṃ majjayantīṣu darśitotkalikāsu ca / (288.1) Par.?
prājñaḥ patatyagādhāsu na strīṣu ca nadīṣu ca // (288.2) Par.?
vyasaneṣu nirudvegā vibhaveṣv apy agarvitāḥ / (289.1) Par.?
kāryeṣv akātarā ye ca te dhīrāstair jitaṃ jagat // (289.2) Par.?
ityālocya śucaṃ tyaktvā mantriṇo vacanena saḥ / (290.1) Par.?
svadāreṣv eva saṃtoṣaṃ rājā harivaro vyadhāt // (290.2) Par.?
sāpy anaṅgaprabhā tatra viyogapuranāmani / (291.1) Par.?
nāṭyācāryayutā tāvat kaṃcit kālaṃ sthitā pure // (291.2) Par.?
tāvattatrāpi saṃjajñe nāṭyācāryasya daivataḥ / (292.1) Par.?
yūnā sudarśanākhyena dyūtakāreṇa saṃgatiḥ // (292.2) Par.?
tena dyūtahṛtāśeṣadhano 'naṅgaprabhāgrataḥ / (293.1) Par.?
kṛtaḥ sudarśanenātra nāṭyācāryo 'cireṇa saḥ // (293.2) Par.?
tadroṣādiva niḥśrīkaṃ tyaktvānaṅgaprabhātha tam / (294.1) Par.?
sā sudarśanamevaitaṃ prasahyāśiśriyatpatim // (294.2) Par.?
naṣṭadāradhanaḥ so 'tha nāṭyācāryo 'pratiśrayaḥ / (295.1) Par.?
vairāgyāt tapase baddhajaṭo gaṅgātaṭaṃ yayau // (295.2) Par.?
sā tvanaṅgaprabhā tena dyūtakāreṇa saṃgatā / (296.1) Par.?
sudarśanena tatraiva tasthau navanavapriyā // (296.2) Par.?
ekadā ca patistasyāstaskaraiḥ sa sudarśanaḥ / (297.1) Par.?
muṣitāśeṣasarvasvaḥ praviśya rajanau kṛtaḥ // (297.2) Par.?
tatas tāṃ draviṇābhāvād duḥsthitām anutāpinīm / (298.1) Par.?
dṛṣṭvā sudarśano 'naṅgaprabhām idam uvāca saḥ // (298.2) Par.?
hiraṇyaguptanāmā yaḥ suhṛnme 'sti mahādhanaḥ / (299.1) Par.?
tatsakāśādṛṇaṃ kiṃcidehyadya mṛgayāmahe // (299.2) Par.?
ity uktvā daivahatadhīḥ sa gatvaiva tayā saha / (300.1) Par.?
ṛṇaṃ hiraṇyaguptaṃ taṃ vaṇiṅmukhyamayācata // (300.2) Par.?
sa cānaṅgaprabhāṃ dṛṣṭvā vaṇiksāpi ca taṃ tadā / (301.1) Par.?
anyonyasābhilāṣau tau babhūvaturubhāvapi // (301.2) Par.?
uvāca caivaṃ sa vaṇiktaṃ sudarśanamādarāt / (302.1) Par.?
prātardāsye hiraṇyaṃ vāmadyehaiva tu bhujyatām // (302.2) Par.?
tac chrutvānyādṛśaṃ bhāvam upalakṣya tayor dvayoḥ / (303.1) Par.?
sudarśano 'bravīnnāhaṃ bhojane 'dya paṭuḥ sthitaḥ // (303.2) Par.?
vaṇikpatistato 'vādīttarhi tvadvanitā sakhe / (304.1) Par.?
bhuṅktāṃ prathamamasmākameṣā hi gṛhamāgatā // (304.2) Par.?
ity uktastena tūṣṇīṃ sa babhūva kitavo 'pi san / (305.1) Par.?
sa cānaṅgaprabhāyukto yayāvabhyantaraṃ vaṇik // (305.2) Par.?
tatra cakre tayā sākaṃ pānāhārādinirvṛtim / (306.1) Par.?
atarkitopanatayā lasanmadavilāsayā // (306.2) Par.?
sudarśanaḥ sa tasyāś ca nirgamaṃ pratipālayan / (307.1) Par.?
bahiḥ sthitaḥ saṃs tadbhṛtyair ūce tatpreritais tataḥ // (307.2) Par.?
bhuktvā gṛhaṃ gatā sā te niryāntī na tvayekṣitā / (308.1) Par.?
tattvayā kimihādyāpi kriyate gamyatāmiti // (308.2) Par.?
sāntaḥ sthitā na niryātā na yāsyāmīti sa bruvan / (309.1) Par.?
dattvā pādapraharāṃs tais tadbhṛtyair nirakālyata // (309.2) Par.?
tataḥ sudarśano gatvā duḥkhitaḥ sa vyacintayat / (310.1) Par.?
kathaṃ me vaṇijā dārā mittreṇāpyamunā hṛtāḥ // (310.2) Par.?
ihaivopanataṃ vā me svapāpaphalamīdṛśam / (311.1) Par.?
yanmayā kṛtamanyasya tadanyena kṛtaṃ mama // (311.2) Par.?
kupyāmi kiṃ tadanyasmai kopārhaṃ tatsvakarma me / (312.1) Par.?
tacchinadmi na yena syātpunarmama parābhavaḥ // (312.2) Par.?
ityālocya krudhaṃ tyaktvā gatvā badarikāśramam / (313.1) Par.?
dyūtakārastadā tatra bhavacchedi vyadhāttapaḥ // (313.2) Par.?
sā ca rūpādhikaṃ prāpya priyaṃ taṃ vaṇijaṃ patim / (314.1) Par.?
reme 'naṅgaprabhā bhṛṅgī puṣpātpuṣpamivāgatā // (314.2) Par.?
krameṇa tasya sā cābhūdvaṇijo vipulaśriyaḥ / (315.1) Par.?
svāminī sānurāgasya prāṇeṣv api dhaneṣv api // (315.2) Par.?
rājātra vīrabāhuś ca tatrasthāmekasundarīm / (316.1) Par.?
buddhvāpi dharmamaryādāṃ rakṣannaiva jahāra tām // (316.2) Par.?
dinaiś ca tadvyayaiḥ so 'bhūd vaṇig alpībhavaddhanaḥ / (317.1) Par.?
mlāyati śrīḥ kulastrīva gṛhe bandhakyadhiṣṭhite // (317.2) Par.?
tataḥ suvarṇabhūmyākhyaṃ dvīpaṃ saṃbhṛtabhāṇḍakaḥ / (318.1) Par.?
hiraṇyaguptaḥ sa vaṇikprasthito 'bhūdvaṇijyayā // (318.2) Par.?
viyogabhītyā cādāya tām anaṅgaprabhāṃ saha / (319.1) Par.?
vrajan pathi kramāt prāpa sa sāgarapuraṃ puram // (319.2) Par.?
tatra sāgaravīrākhyo vāstavyo dhīvarādhipaḥ / (320.1) Par.?
nagare 'mbhodhinikaṭe tasyaiko milito 'bhavat // (320.2) Par.?
tenābdhijīvinā sākaṃ so 'tha gatvāmbudhestaṭam / (321.1) Par.?
taḍḍhaukitaṃ yānapātramāruroha priyāsakhaḥ // (321.2) Par.?
tato 'bdhau yānapātreṇa tena yāvat prayāti saḥ / (322.1) Par.?
vyagraḥ sāgaravīreṇa dināni katicidvaṇik // (322.2) Par.?
ekasmindivase tāvaj jvaladvidyudvilocanaḥ / (323.1) Par.?
ugraḥ saṃhārabhayadaḥ kālameghaḥ samāyayau // (323.2) Par.?
svasthūlavarṣadhāreṇa vāyunā balinā hatam / (324.1) Par.?
tato majjitumārebhe yānapātraṃ tadūrmiṣu // (324.2) Par.?
muktākrande parijane manoratha iva svake / (325.1) Par.?
majjyamāne pravahaṇe kakṣyābaddhottarīyakaḥ // (325.2) Par.?
vaṇigghiraṇyaguptaḥ so 'dṛṣṭvānaṅgaprabhāmukham / (326.1) Par.?
hā priye kva tvamity uktvā cikṣepātmānamambudhau // (326.2) Par.?
gatvā ca bāhuvikṣepātkāṃcitprāpa sa daivataḥ / (327.1) Par.?
vaṇikpravahaṇīm ekāṃ tāṃ cālambyāruroha saḥ // (327.2) Par.?
sāpy anaṅgaprabhā rajjvā baddhe phalahakotkare / (328.1) Par.?
tena sāgaravīreṇa jhagityevādhyaropyata // (328.2) Par.?
svayaṃ cāruhya tatraiva bhītāmāśvāsayansa tām / (329.1) Par.?
plavamāno yayāvabdhau bāhubhyāṃ vāri vikṣipan // (329.2) Par.?
kṣaṇātpravahaṇe bhagne naṣṭābhramabhavannabhaḥ / (330.1) Par.?
sādhoḥ praśāntakopasya tulyo 'bhūtstimito 'mbudhiḥ // (330.2) Par.?
sa cārūḍhaḥ pravahaṇaṃ pañcāhenānileritam / (331.1) Par.?
hiraṇyaguptaḥ prāpābdheḥ kūlaṃ daivādvaṇiktataḥ // (331.2) Par.?
avatīrya taṭe so 'tha priyāvirahaduḥkhitaḥ / (332.1) Par.?
aśakyapratikāraṃ ca matvā vidhiviceṣṭitam // (332.2) Par.?
gatvā śanaiḥ svanagaraṃ baddhvā dhīrāśayo dhṛtim / (333.1) Par.?
hiraṇyagupto bhūyo 'rthān upārjyāsta sunirvṛtaḥ // (333.2) Par.?
sā tv anaṅgaprabhaikāhāc citraṃ phalahakasthitā / (334.1) Par.?
tena sāgaravīreṇa prāpitāmbhonidhestaṭam // (334.2) Par.?
tatrāśvāsya ca nītābhūd dhīvarendreṇa tena sā / (335.1) Par.?
tatsāgarapuraṃ nāma nagaraṃ bhavanaṃ nijam // (335.2) Par.?
tatra rājasamaśrīkaṃ vīraṃ prāṇapradāyinam / (336.1) Par.?
suyauvanaṃ surūpaṃ ca vicintyājñāvidhāyinam // (336.2) Par.?
tam eva cakre sānaṅgaprabhā dāśapatiṃ patim / (337.1) Par.?
na strī calitacāritrā nimnonnatam avekṣate // (337.2) Par.?
tataḥ kaivartapatinā tena sākamuvāsa sā / (338.1) Par.?
tadveśmanyupabhuñjānā tatsamṛddhiṃ tadarpitām // (338.2) Par.?
ekadā sātra harmyāgrādapaśyadrathyayā tayā / (339.1) Par.?
yāntaṃ vijayavarmākhyaṃ bhavyaṃ kṣatriyaputrakam // (339.2) Par.?
rūpalubdhāvatīryaiva tam upetya jagāda sā / (340.1) Par.?
darśanātkṛṣṭacittāṃ māṃ bhaja praṇayinīmiti // (340.2) Par.?
sa cābhinandya hṛṣṭastāmākāśapatitāmiva / (341.1) Par.?
gṛhītvā ca jagāma svaṃ gṛhaṃ trailokyasundarīm // (341.2) Par.?
so 'tha sāgaravīrastāṃ buddhvā kvāpi gatāṃ priyām / (342.1) Par.?
tyaktvā sarvaṃ tanuṃ tyakṣyaṃstapasā suranimnagām // (342.2) Par.?
yadagāttatkathaṃ mā bhūdduḥkhaṃ tasya tathāvidham / (343.1) Par.?
kva dāśatvaṃ kva tādṛśyā vidyādharyā hi saṃgamaḥ // (343.2) Par.?
sā cānaṅgaprabhā tena samaṃ vijayavarmaṇā / (344.1) Par.?
tasthau tatraiva nagare yathāsukhamanargalā // (344.2) Par.?
tataḥ kadācit tatratyaḥ samārūḍhakareṇukaḥ / (345.1) Par.?
rājā sāgaravarmākhyo niragād bhramituṃ puram // (345.2) Par.?
svanāmasaṃjñaṃ svakṛtaṃ sa paśyaṃstatpuraṃ nṛpaḥ / (346.1) Par.?
tenāyayau pathā yatra gṛhaṃ vijayavarmaṇaḥ // (346.2) Par.?
buddhvā ca nṛpamāyāntaṃ taddarśanakutūhalāt / (347.1) Par.?
ārurohātra sānaṅgaprabhā harmyatalaṃ tadā // (347.2) Par.?
dṛṣṭvaiva sā taṃ rājānaṃ tathābhūt tadvaśā yathā / (348.1) Par.?
haṭhādrājakareṇusthaṃ hastyāroham abhāṣata // (348.2) Par.?
bho hastyāroha naivāhamārūḍhā jātu hastinam / (349.1) Par.?
tadārohaya māmatra vīkṣe tāvatkiyatsukham // (349.2) Par.?
tac chrutvādhoraṇe tasmin rājānanavilokini / (350.1) Par.?
rājā dadarśa tāmindordivaḥ kāntim iva cyutām // (350.2) Par.?
pibaṃś ca tām atṛptena cakora iva cakṣuṣā / (351.1) Par.?
nṛpastatprāptibaddhāśo hastyāroham uvāca saḥ // (351.2) Par.?
nītvā kareṇuṃ nikaṭaṃ pūrayāsyā manoratham / (352.1) Par.?
āropayenduvadanām etām atrāvilambitam // (352.2) Par.?
iti rājñodite tena hastyāroheṇa ḍhaukitā / (353.1) Par.?
adhastāttasya harmyasya tatkṣaṇaṃ sā kareṇukā // (353.2) Par.?
dṛṣṭvā tāṃ nikaṭaprāptāṃ rājñaḥ sāgaravarmaṇaḥ / (354.1) Par.?
utsaṅge tasya sānaṅgaprabhātmānam apātayat // (354.2) Par.?
kvādau sa bhartṛvidveṣaḥ kaiṣā bhartṛṣv atṛptatā / (355.1) Par.?
hā tasyāḥ pitṛśāpena darśito 'tiviparyayaḥ // (355.2) Par.?
nipātabhīteva ca sā kaṇṭhe taṃ nṛpamagrahīt / (356.1) Par.?
tatsparśāmṛtasiktāṅgaḥ so 'pi prāpa parāṃ mudam // (356.2) Par.?
yuktyā samarpitātmānaṃ paricumbanalālasām / (357.1) Par.?
tāṃ sa rājā gṛhītvaiva jagāmāśu svamandiram // (357.2) Par.?
tatra tām uktavṛttāntāṃ tadaiva dyucarāṅganām / (358.1) Par.?
sa cakāra mahādevīṃ praveśyāntaḥpure nṛpaḥ // (358.2) Par.?
buddhvā rājahṛtāmetāmetya kṣattrayuvātha saḥ / (359.1) Par.?
bahirvijayavarmātra rājabhṛtyānayodhayat // (359.2) Par.?
yuddhe ca tatra tatyāja śarīram aparāṅmukhaḥ / (360.1) Par.?
na śūrā viṣahante hi strīnimittaṃ parābhavam // (360.2) Par.?
kimetayā varākyā te bhajāsmān ehi nandanam / (361.1) Par.?
itīva ca surastrībhiḥ sa nīto 'bhūtsurālayam // (361.2) Par.?
sāpy anaṅgaprabhā tasminrājñi sāgaravarmaṇi / (362.1) Par.?
nadīva sāgare sthairyaṃ babandhānanyagāminī // (362.2) Par.?
bhavitavyabalānmene tena patyā kṛtārthatām / (363.1) Par.?
so 'pi janmaphalaṃ prāptaṃ tayāmanyata bhāryayā // (363.2) Par.?
dinaiś ca tasya rājñī sā rājñaḥ sāgaravarmaṇaḥ / (364.1) Par.?
dadhre 'naṅgaprabhā garbhaṃ kāle ca suṣuve sutam // (364.2) Par.?
nāmnā samudravarmāṇaṃ taṃ sa rājā pitā śiśum / (365.1) Par.?
cakāra vihitodāraputrajanmamahotsavaḥ // (365.2) Par.?
kramāc ca vṛddhimāyātaṃ saguṇaṃ prāptayauvanam / (366.1) Par.?
yauvarājye 'bhyaṣiñcattaṃ sutaṃ sa bhujaśālinam // (366.2) Par.?
vivāhahetos tasyātha sūnoḥ samaravarmaṇaḥ / (367.1) Par.?
rājñaḥ kamalavatyākhyāṃ sutām āharati sma saḥ // (367.2) Par.?
kṛtodvāhāya tasmai ca putrāyāvarjito guṇaiḥ / (368.1) Par.?
samudravarmaṇe rājyaṃ nijaṃ prādātsa bhūpatiḥ // (368.2) Par.?
so 'pi prāpyaiva tadrājyamojasvī kṣatradharmavit / (369.1) Par.?
samudravarmā pitaraṃ praṇatastaṃ vyajijñapat // (369.2) Par.?
anujānīhi māṃ tāta diśo jetuṃ vrajāmy aham / (370.1) Par.?
ajigīṣuḥ patirbhūmernindyaḥ klība iva striyāḥ // (370.2) Par.?
dharmyā kīrtikarī sā ca lakṣmīriha mahībhujām / (371.1) Par.?
yā jitvā pararāṣṭrāṇi nijabāhubalārjitā // (371.2) Par.?
kiṃ teṣāṃ tāta rājatvaṃ kṣudrāṇāmabhibhūtaye / (372.1) Par.?
svaprajām eva khādanti mārjārā iva lolupāḥ // (372.2) Par.?
ity ūcivān sa tenoce pitrā sāgaravarmaṇā / (373.1) Par.?
nūtanaṃ putra rājyaṃ te tattāvattvaṃ prasādhaya // (373.2) Par.?
nāsty apuṇyam akīrtir vā prajā dharmeṇa śāsataḥ / (374.1) Par.?
anavekṣya ca śaktiṃ svāṃ yukto rājñāṃ na vigrahaḥ // (374.2) Par.?
vatsa yady api śūrastvaṃ sainyamasti ca te bahu / (375.1) Par.?
tathāpi naiva viśvāso jayaśrīścapalā raṇe // (375.2) Par.?
ityādi pitrā prokto 'pi tam anujñāpya yatnataḥ / (376.1) Par.?
samudravarmā sa yayau tejasvī digjigīṣayā // (376.2) Par.?
krameṇa ca diśo jitvā sthāpayitvā vaśe nṛpān / (377.1) Par.?
prāptahastyaśvahemādirāyayau nagaraṃ nijam // (377.2) Par.?
tatra pitrormahāratnair nānādeśodbhavaiś ca saḥ / (378.1) Par.?
caraṇau pūjayāmāsa praṇataḥ parituṣṭayoḥ // (378.2) Par.?
tadājñayā ca pradadau brāhmaṇebhyo mahāyaśāḥ / (379.1) Par.?
mahādānāni hastyaśvahemaratnamayāni saḥ // (379.2) Par.?
tato vasu tathārthibhyo bhṛtyebhyaś ca vavarṣa saḥ / (380.1) Par.?
eko daridraśabdo 'tra yathābhūd arthavarjitaḥ // (380.2) Par.?
tad dṛṣṭvā putramāhātmyam ātmanaḥ kṛtakṛtyatām / (381.1) Par.?
rājā sāgaravarmā sa mene 'naṅgaprabhāyutaḥ // (381.2) Par.?
utsavena ca nītvā tānyahāni nṛpatiḥ sa tam / (382.1) Par.?
putraṃ samudravarmāṇam avocan mantrisaṃnidhau // (382.2) Par.?
yanmayā putra kartavyaṃ kṛtaṃ tad iha janmani / (383.1) Par.?
bhuktaṃ rājyasukhaṃ dṛṣṭaḥ parebhyo na parābhavaḥ // (383.2) Par.?
dṛṣṭastvaṃ cāttasāmrājyaḥ kimanyatprāpyamasti me / (384.1) Par.?
tadāśrayāmyahaṃ tīrthaṃ yāvanme dhriyate tanuḥ // (384.2) Par.?
vinaśvare śarīre 'smin kim adyāpi gṛhe tava / (385.1) Par.?
itīvaiṣā jarā paśya karṇamūle bravīti me // (385.2) Par.?
ity uktvā sa sute 'nicchaty api tasminnṛpaḥ kṛtī / (386.1) Par.?
yayau sāgaravarmātha prayāgaṃ priyayā saha // (386.2) Par.?
tamanuvrajya pitaraṃ sa cāgatya nijaṃ puram / (387.1) Par.?
samudravarmā svaṃ rājyaṃ yathāvidhi śaśāsa tat // (387.2) Par.?
rājā sāgaravarmāpi so 'naṅgaprabhayā yutaḥ / (388.1) Par.?
prayāge tapasā devaṃ vṛṣadhvajamatoṣayat // (388.2) Par.?
sa svapne tam uvācaivaṃ tripurārirniśākṣaye / (389.1) Par.?
tuṣṭo 'smi te sabhāryasya tapasā tadidaṃ śṛṇu // (389.2) Par.?
eṣānaṅgaprabhā tvaṃ ca yuvāṃ vidyādharāvubhau / (390.1) Par.?
śāpakṣayānnijaṃ lokaṃ prātaḥ putra gamiṣyathaḥ // (390.2) Par.?
tac chrutvā sa prabubudhe rājānaṅgaprabhā ca sā / (391.1) Par.?
tadvadālokitasvapnā taccānyonyamathocatuḥ // (391.2) Par.?
tataś ca nṛpatiṃ taṃ sā hṛṣṭānaṅgaprabhābhyadhāt / (392.1) Par.?
āryaputra mayā jātiḥ kṛtsnātmīyā smṛtādhunā // (392.2) Par.?
ahaṃ vidyādharendrasya samarasyātmasaṃbhavā / (393.1) Par.?
eṣānaṅgaprabhā nāma pure vīrapurābhidhe // (393.2) Par.?
pitṛśāpādihāgatya vidyābhraṃśena mānuṣī / (394.1) Par.?
bhūtvā vidyādharībhāvaṃ sāhaṃ vyasmaramātmanaḥ // (394.2) Par.?
idānīṃ ca prabuddhāhamiti yāvac ca vakti sā / (395.1) Par.?
tāvat so 'vatatārātra samarastatpitā divaḥ // (395.2) Par.?
namaskṛtaḥ sa tenātra rājñā sāgaravarmaṇā / (396.1) Par.?
uvāca pādapatitāṃ tāmanaṅgaprabhāṃ sutām // (396.2) Par.?
ehi putri gṛhāṇaitā vidyāḥ śāpaḥ sa te gataḥ / (397.1) Par.?
tvayāṣṭajanmaduḥkhaṃ hi bhuktamekatra janmani // (397.2) Par.?
ity uktvotsaṅgamāropya vidyāstasyai punardadau / (398.1) Par.?
tataḥ sāgaravarmāṇaṃ rājānaṃ tam abhāṣata // (398.2) Par.?
bhavānvidyādharādhīśo madanaprabhasaṃjñakaḥ / (399.1) Par.?
ahaṃ ca samaro nāma sutānaṅgaprabhā mama // (399.2) Par.?
pradeyā pūrvameṣā ca varaistaistair ayācyata / (400.1) Par.?
na ca teṣāṃ kam apy aicchadbhartāraṃ rūpagarvitā // (400.2) Par.?
tatastulyaguṇenaiṣā tvayātyutkena yācitā / (401.1) Par.?
vidhiyogāc ca na tadā tvam apy aṅgīkṛto 'nayā // (401.2) Par.?
martyalokāgamāyāsyās tena śāpamadāmaham / (402.1) Par.?
bhūyānme martyaloke 'pi bhāryeyamiti rāgiṇā // (402.2) Par.?
saṃkalpya hṛdaye dhyātvā varadaṃ girijāpatim / (403.1) Par.?
yogena svā tanus tyaktā tato vaidyādharī tvayā // (403.2) Par.?
tatas tvaṃ mānuṣo jāto jātā bhāryā tavāpyasau / (404.1) Par.?
āgacchatamidānīṃ svaṃ lokaṃ yuktau yuvāṃ mithaḥ // (404.2) Par.?
iti samareṇa sa uktaḥ smṛtajātistāṃ tanuṃ prayāgajale / (405.1) Par.?
muktvā sāgaravarmā babhūva madanaprabhaḥ sadyaḥ // (405.2) Par.?
sā punaradhigatavidyā dīptānaṅgaprabhāpi tenaiva / (406.1) Par.?
dehenānyeva babhau jātā vidyādharī jhagiti // (406.2) Par.?
sānando madanaprabhaḥ sa ca tataḥ sā cāpy anaṅgaprabhā divyānyonyavapurvilokanalasadgāḍhānurāgāv ubhau / (407.1) Par.?
sa śrīmānsamaraś ca khecarapatiḥ sarve samutpatya khaṃ jagmurvīrapuraṃ sahaiva kila te vaidyādharaṃ tatpuram // (407.2) Par.?
sa tatra samaro yathāvidhi sutām anaṅgaprabhāṃ tadaiva madanaprabhadyucarabhūbhṛte tāṃ dadau / (408.1) Par.?
sa ca kṣapitaśāpayā samamathaitayā prītayā jagāma madanaprabhaḥ svapuramatra cāsītsukham // (408.2) Par.?
itthaṃ svadurnayavipākavaśena divyāḥ śāpacyutā hy avataranti manuṣyaloke / (409.1) Par.?
bhuktvā phalaṃ taducitaṃ ca nijāṃ gatiṃ te pūrvārjitena sukṛtena punaḥ prayānti // (409.2) Par.?
iti sa kathāṃ naravāhanadattaḥ sacivān niśamya gomukhataḥ / (410.1) Par.?
sālaṃkāravatīkas tutoṣa cakre tataś ca dinakṛtyam // (410.2) Par.?
Duration=3.6714270114899 secs.